O navagho, navaho ou navajo (Diné bizaad) é unha lingua amerindia falada nos Estados Unidos de América por 175.000 indios navaghos (2015). Pertence á subfamilia linguas atapascanas meridionais, á familia atapascana e ó filo na-dené. O navagho está clasificado como "vulnerable" polo Libro Vermello das Linguas Ameazadas da UNESCO.
Fálase nos estados de Arizona, Novo México, Utah, Colorado, California e Nevada; e unha pequena minoría de 37 persoas nos estados mexicanos de Chihuahua, Sonora e Baixa California.
Na segunda guerra mundial, os americanos empregaron os navaghos para mandárense mensaxes codificadas. Nestas mensaxes, os navaghos empregaban curiosas palabras para referirse ao instrumental bélico, poñéndolle distintos nomes de paxaros a distintos avións, por exemplo.
Nomenclatura "Navagho" é un exónimo. Procede da palabra tewa "navahu" (gran campo), que combina as raíces "nava" (campo) e "hu" (val). O castelán tomou o termo para referirse á área noroeste do actual estado de Novo México e, posteriormente, pasou ao inglés, xa como apelativo para o pobo navagho e a súa lingua.
Os navagho refírense a si mesmos como "diné" (o pobo), e á súa lingua como "diné bizaad" (a lingua do pobo).
Notas
Véxase tamén
Bibliografía
Outros artigos Wikipedia en navagho Ádahooníłígíí Linguas na-dené Linguas atapascanas
Ligazóns externas
Dicionario Castelán - navagho Rela de páxinas sobre o idioma navagho (en inglés) Fontes navagho (en inglés) Oficina gobernamental de lingua e cultura navagho (en inglés)
Categoría:Lingua navagho Categoría:Linguas dos Estados Unidos de América Categoría:Linguas polisintéticas Categoría:Linguas aglutinantes Categoría:Revitalización de linguas nativas americanas