プローブス付表(ぷろーぶすふひょう、Appendix Probi アッペンディクス・プロービー)は古代ローマ帝国のネロ帝の時代の学家であるマールクス・ウァレリウス・プローブス(Marcus Valerius Probus)の著した文法書の余白部分に後世の人物(おそらく語学教師であると思われている)が記したもの。「○○,non ××」(○○にして××にあらず)の形の文を列挙して当時口語で行われていたいわゆる俗語と文章で用いるべき規範的な語形を併記している。俗ラテン語を知る重要な資料とされる。

内容 後ろの()内は挙げられている単語の意味と記述から読み取れる傾向である。

porphireticum marmor non purpureticum marmur(iとuの混同、帯気音の脱落、uとoの混同) tolonium non toloneum(iとeの混同) speculum non speclum(鏡、弱音節の母音の脱落) masculus non masclus(弱音節の母音の脱落) vetulus non veclus(古い、弱音節の母音の脱落) vitulus non viclus(子牛、弱音節の母音の脱落) vernaculus non vernaclus(家の、弱音節の母音の脱落) articulus non articlus(関節、弱音節の母音の脱落) baculus non vaclus(棒、vとbの混同) angulus non anglus(隅、弱音節の母音の脱落) iugulus non iuglus(喉、弱音節の母音の脱落) calcostegis non calcosteis(母音間のgの脱落) septizonium non septidonium(zとdの混同) vacua non vaqua(寡婦、quの平唇化) vacui non vaqui(quの平唇化) cultellum non cuntellum(小刀、lの鼻音化) Marsias non Marsuas(iとuの混同) cannelam nun canianus Hercules non Herculens(ヘーラクレース、-sと-nsの混同) columna non colomna(uとoの混同) pecten non pectinis(くし、鍬、属格と主格の混同) aquaeductus non aquiductus(水管、二重母音aeの単母音化) cithara non citera(帯気の脱落、aとeの混同) crista non crysta(iとyの混同) formica non furmica(蟻、uとoの混同) musivum non museum(vの脱落、短i>e) exequiae non execiae(埋葬、quの平唇化) gyrus non girus(環、iとyの混同) avus non aus(祖父、vの脱落) miles non milex(兵士、-xのつく形への類推) sobrius non suber(しらふの、uとoの混同) figulus non figel(陶工) masculus non mascel lanius non laneo(屠殺員、短音i,u>e,o) iuvencus non iuvenclus(若者、指小辞の使用) barbarus non barbar(バルバロイ、格語尾-usの脱落) equs non ecus(馬、quの平唇化) coqus non cocus(厨師、quの平唇化) coquens non cocens(quの平唇化) coqui non coci(quの平唇化) acre non acrum (第二変化への規則化) pauper mulier non paupera mulier(貧女、第一変化への規則化) carcer non carcar(aとeの混同) bravium non brabium (価格、vとbの混同) pancarpus non parcarpus(rとcの混同) Theophilus non Izophilus monofagia non monofagium(第一変化と第二変化um型複数形の混同) Byzacenus non Bizacinus(iとyの混同、iとeの混同) Capsensis non Capressis(-nsと-sの混同,二重子音と単子音の混同) catulus non catellus(子犬、指小辞の使用) catulus non catellus doleus non dolium() calida non calda (湯、弱音節の母音の脱落) frigida non fricda (寒冷な、弱音節の母音の脱落) vinea non vinia(葡萄、iとeの混同) tristis non tristus(切ない、iとuの混同) tersus non tertus(sとtの混同) umbilicus non imbilicus(中央、iとuの混同) turma non torma(uとoの混同) caelebs non celeps (二重母音aeの単音化) ostium non osteum(uとoの混同) Flavus non Flaus(フラーウス、vの脱落) cavea non cavia(洞、iとeの混同) senatus non sinatus(元老院、iとeの混同) brattea non brattia(金箔、iとeの混同) cochlea non coclia(蝸牛、帯気の脱落、iとeの混同) cochleare non cocliarium(匙、第二変化への規則化) palearium non paliarium(喉袋、iとeの混同) primipilaris non primipilarius alveus non albeus (くぼみ、穴、vとbの混同) glomus non glovus(球、mとbの混同) lancea non lancia(槍、iとeの混同) favilla non failla(燃え殻、vの脱落) orbis non orbs(環、弱音節の母音の脱落) formosus non formunsus(美しい、-ns-と-sの混同) ansa non asa (把手、-ns-と-sの混同) flagellum non fragellum(鞭、lとrの混同) calatus non galatus(cとgの混同) digitus non dicitus(指、cとgの混同) solea non solia(サンダル、iとeの混同) calceus non calcius(靴、iとeの混同) iecur non iocur(肝、eとoの混同) auris non oricla (耳、指小辞の使用) camera non cammara(丸天井の部屋、aとeの混同、二重子音と単子音の混同) pegma non peuma (本入れ、母音間のgの脱落) cloaca non cluaca(uとoの混同) festuca non fistuca(藁、iとeの混同) ales non alis(鳥、iとeの混同) facies non faces(顔) cautes non cautis(岩、iとeの混同) plebes non plevis(平民、vとbの混同) vates non vatis(予言者、iとeの混同) tabes non tavis(vとbの混同) suppellex non superlex (二重子音と単子音の混同) apes non apis(蜂、iとeの混同) nubes non nubs(雲、弱音節の母音の脱落) suboles non subolis(噴射、iとeの混同) vulpes non vulpis(狐、iとeの混同) palumbes non palumbus(モリバト、第二変化への規則化) lues non luis(iとeの混同) deses non desis(遅い、iとeの混同) reses non resis(遅い、iとeの混同) vepres non vepris(藪、iとeの混同) fames non famis(餓え、iとeの混同) clades non cladis(破壊、iとeの混同) Syrtes non Syrtis(砂岸、iとeの混同) aedes non aedis(神殿、iとeの混同) sedes non sedis(座席、iとeの混同) proles non prolis(子孫、iとeの混同) draco non dracco(竜、二重子音と単子音の混同) oculus non oclus(目、弱音節の母音の脱落) aqua non acqua(水、二重子音化) alium non aleum(ニンニク、iとeの混同) lilium non lileum(百合、iとeの混同) glis non gliris(ヤマネ、属格形と主格形の混同) delirus non delerus(狂っている、iとeの混同) tinea non tinia(蛾、iとeの混同) exter non extraneus(外の、us型への規則化) clamis non clamus() vir non vyr(男、iとyの混同) virgo non vyrgo(処女、iとyの混同) virga non vyrga(iとyの混同) occasio non occansio(機会、-nsと-sの混同) caligo non calligo(霧、二重子音と単子音の混同) terebra non telebra(lとrの混同) effeminatus non imfimenatus(iとeの混同) botruus non butro(房、uとoの混同) grus non gruis(鶴、属格形と主格形の混同) anser non ansar(鵞鳥、aとeの混同) tabula non tabla(板、弱音節の母音の脱落) puella non poella(少女、uとoの混同) balteus non baltius(帯、iとeの混同) fax non facla(松明、指小辞の使用) vico capitis Africae non vico caput Africae vico tabuli proconsolis non vico tabulu proconsulis(iとuの混同、uとoの混同) vico castrorum non vico castrae(第二変化um型複数形と第一変化の混同) vico strobili non vico trobili teter non tetrus(醜い、us型への規則化) aper non aprus(猪、ua型への規則化) amycdala non amiddula(iとyの混同,aとuの混同) faseolus non fassiolus(iとeの混同、二重子音と単子音の混同) stabulum non stablum(館、弱音節の母音の脱落) triclinium non triclinu(語末のmの脱落) dimidius non demidius(欠けた、iとeの混同) turma non torma(隊伍、uとoの混同) pusillus non pisinnus(小さい、lの鼻音化) meretrix non menetris(娼婦、子音幹とi幹の混同) aries non ariex(牡羊、-xのつく形への類推) persica non pessica(桃、子音の逆行同化) dysentericus non disintericus opobalsamum non ababalsamum mensa non mesa(-nsと-sの混同) raucus non raucus auctor nun autor auctoritas non autoritas ipse non ipsus(〜そのもの、第二変化への規則化) linteum non lintium(リネン、iとeの混同) a non a terraemotus non terrimotium noxius non noxeus(害意がある、iとeの混同) coruscus non scoriscus(振動する、sの挿入) tonitru non tonotru passer non passar(雀、aとeの混同) anser non ansar(鵞鳥、aとeの混同) hirundo non herundo(燕、iとeの混同) obstetrix non opsetris(産婆、x[ks]の[k]の脱落) capitulum non capiclum noverca non novarca(継母、aとeの混同) nurus non nura(義娘、第一変化への規則化) socrus non socra(義母、第一変化への規則化) neptis non nepticla(指小辞の使用) anus non anucla(指小辞の使用) tondeo non detundo(剃る、別の単語の使用) rivus non rius(流れ、vの脱落) imago non [...] pavor non paor(恐れ、vの脱落) coluber non colober(蛇、uとoの混同) adipes non alipes(脂の多い、dとlの混同) sibilus non sifilus(シューという音、bとfの混同) frustum non frustrum(rの挿入) plebs non pleps(平民、pとbの混同) garrulus non garulus(二重子音と短子音の混同) parentalia non parantalia(親のaとeの混同) caelebs non celeps(独身の、二重母音aeの単音化) poples non poplex(膝、-xのつく形への規則化) locuples non locuplex(豊かな、-xのつく形への規則化) robigo non rubigo(錆、uとoの混同) plasta non blasta(工員、pとbの混同) bipennis non bipinnis(両刃の、iとeの混同) hermeneumata non erminomata(hの脱落、iとeの混同) tymum non tumum(yとuの混同) strofa non stropa(fとpの混同) bitumen non butumen(アスファルト、iとuの混同) mergus non mergulus(鴎、指小辞の使用) myrta non murta(yとuの混同) zizipus non zizupus(iとuの混同) iunipirus non iuniperus(iとeの混同) tolerabilis non toleravilis(許せる、vとbの混同) basilica non bassilica(バシリカ、二重子音と単子音の混同) tribula non tribla(弱音節の母音の脱落) viridis non virdis(緑の、弱音節の母音の脱落) constabilitus non constabilitus Sirena non Serena(セイレーン、iとeの混同) musium vel musivum non museum(iとeの混同) labsus non lapsus(pとbの混同) orilegium non orolegium(iとoの混同) hostiae non ostiae(犠牲、hの脱落) Februarius non Febrarius(2月、弱音節の母音の脱落) clatri non cracli(tとcの混同) allec non allex(ニシン、-xのつく形への類推) rabidus non rabiosus(猛ける) tintinaculum non tintinabulum Adon non Adonius grundio non grunnio(dの鼻音化) vapulo non baplo(撃たれる、vとbの混同) necne non necnec passim non passi(語末のmの脱落) numquit non nimquit(iとuの混同) numquam non numqua(語末のmの脱落) nobiscum non noscum vobiscum non voscum nescioubi non nesciocobe pridem non pride(以前、語末のmの脱落) olim non oli(一度、語末のmの脱落) adhuc non aduc(それで、hの脱落) idem non ide(同じ、語末のmの脱落) amfora non ampora(fとpの混同、本来の綴りはamphora)

関連項目 俗ラテン語 ラテン語

外部リンク

プローブス付表 プローブス付表