シモツケ属(しもつけぞく、Spiraea )はバラ科シモツケ亜科の属の一つ。

特徴 落葉低木。葉は単葉で茎に互生し柄をもつ。葉の縁はふつう鋸歯をもつが、ときに分裂、まれに全縁で、托葉がない。花は両性で、数花が束生するか、散房花序、散状の総状花序、円錐花序をつくる。花弁は5個。北半球の温帯から亜寒帯にかけて約120種、日本では12種が知られ、うち10(11)種が自生する。

日本の種 ホザキシモツケ Spiraea salicifolia L. マルバシモツケ Spiraea betulifolia Pall. var. betulifolia アポイシモツケ Spiraea betulifolia Pall. var. betulifolia f. grandifolia (Nakai) Kitam. ex Kawano テシオシモツケ Spiraea betulifolia Pall. var. betulifolia f. oblanceolata (Tatew.) Kitam. エゾノマルバシモツケ Spiraea betulifolia Pall. var. aemiliana (C.K.Schneid.) Koidz. ケナシエゾノマルバシモツケ Spiraea betulifolia Pall. var. aemiliana (C.K.Schneid.) Koidz. f. glabra (H.Hara) Ohwi マシケマルバシモツケ Spiraea betulifolia Pall. var. yoshitakae Toyok. エゾノシロバナシモツケ Spiraea miyabei Koidz. シモツケ Spiraea japonica L.f. シロバナシモツケ Spiraea japonica L.f. f. albiflora (Miq.) Kitam. オヤマシモツケ Spiraea japonica L. f. f. alpina (Maxim.) Makino ヒメシモツケ Spiraea japonica L.f. f. ibukiensis Makino ウラジロシモツケ Spiraea japonica L.f. f. hypoglauca (Koidz.) Kitam. コシモツケ Spiraea japonica L.f. f. bullata (Maxim.) Kitam. ドロノシモツケ Spiraea japonica L.f. var. ripensis Kitam. ユキヤナギ Spiraea thunbergii Siebold ex Blume シジミバナ Spiraea prunifolia Siebold et Zucc. エゾノシジミバナ Spiraea faurieana C.K.Schneid. ケナシアイズシモツケ Spiraea chamaedryfolia L. var. chamaedryfolia アイズシモツケ Spiraea chamaedryfolia L. var. pilosa (Nakai) H.Hara エゾシモツケ Spiraea media F.W.Schmidt var. sericea (Turcz.) Regel ex Maxim. イワシモツケ Spiraea nipponica Maxim. var. nipponica トサシモツケ Spiraea nipponica Maxim. var. tosaensis (Yatabe) Makino キイシモツケ Spiraea nipponica Maxim. var. ogawae (Nakai) T.Yamanaka イブキシモツケ Spiraea dasyantha Bunge コデマリ Spiraea cantoniensis Lour. ヤエコデマリSpiraea cantoniensis Lour. f. plena (Koidz.) Okuyama イワガサ Spiraea blumei G.Don ミツバイワガサ Spiraea blumei G.Don var. obtusa (Nakai) Sugim. コゴメイワガサ Spiraea blumei G.Don f. amabilis (Koidz.) Sugim.

ギャラリー

参考文献 佐竹義輔他編『日本の野生植物 木本Ⅰ』(1989)平凡社 米倉浩司・梶田忠 (2003-)「BG Plants 和名−学名インデックス」(YList)