Rhäzüns (en rumanc: Razén) a l'è un cumün svizzer del distret de Imboden. in del Canton Grisun. Al gh’ha pressapoch abitant e una süperfiss de 13.28 km², e al se tröva a una altitüden de 657 meter sura al livel del mar.
El cumün de Rhäzüns a l'è tacaa ai cumün de Bonaduz, Cazis, Domat/Ems, Rothenbrunnen e Versam.
Storia Rhäzüns l'è staa menziunaa la prima volta in dei docüment inturen a l'ann 840 col nomm de Raezunne.
L'andament storegh de la popolazion l'è indicaa in de la tabela chi sott: ann popolazion 1850 508 1900 495 1950 774 1960 776 1970 903 1980 958 1990 1,018 2000 1,201
Situazion linguistega A Rhäzüns fina al secul XIX la popolazion la parlava squas esclüsivament un dialet de la lengua Rumancia. Da la seconda metà del secul l'ha cuminciaa a cress el nümer dei parlant tudesch, a bun cünt in del 1880 i parlant rumanc i eva ancamò el 96 % e in del 1910 i eva el 82 %. Da alura però la percentüal l'ha cuminciaa a calà e in del 1941 i eva el 76 % e in del 1970 el 52% (ciuè 466 person)Lia Rumantscha (Hrsg.): Romanisch – Facts & Figures. 2., überarbeitete und aktualisierte Ausgabe. Chur 2004, ISBN 3-03900-034-9. S. 31. (online ).. In dei an '70 gh'è staa el surpass e la situazion dei ültem ann l'è mustrada in de la tabela chi desuta:
Situazion linguistega a Rhäzüns Lengua Censiment 1980 Censiment 1990 Censiment 2000 Nümer Percentüal Nümer Percentüal Nümer PercentüalTudesch 486 50,73 % ca. 615 ca. 60 % 953 79,35 %Rumanc 369 38,52 % ca. 313 ca. 31 % 121 10,07 %Italian 82 8,56 % ca. 40 ca. 4 % 40 3,33 %Alter 21 2,19 % ca. 50 ca. 5 % 87 7,24 %Abitant 958 100 % 1018 100 % 1201 100 %
Nota: Anca se 'l 23.5% de la gent la cumprend el rumanc ancamò al didincö, la lengua di istitüziun l'è dumà 'l tudesch deperlü. Pö, quij che parla talian hin minga grisunes de lengua taliana u lumbarda ma gent vegnüda de l'italia.
Galeria de fotu
Riferiment
Ligam de föra
Categoria:Cumün del Canton Grison