Olaus Martens Nicolaissen () var ein norsk antikvar og arkeolog frå Øksnes.
Nicolaissen var son til ein gardbrukar og fiskar på Dyrøya i Øksnes. Sjølv gjekk han skulevegen og var i 1870-åra lærar på realskulen i Tromsø. Han tok over ansvaret for den antikvariske samlinga ved Tromsø museum og var samtidig lærar ved Tromsø seminar frå 1880 til han døydde 77 år gammal.
Nicolaissen gjorde ein stor innsats i arkeologisk grunnforsking ved å registrere fornminne frå Lurøy i sør til Sør-Varanger i nord. Dessutan stod han for ei rad utgravingar, særleg av gravhaugar. Nicolaissen samla også folkeminne, og gav ut fleire bøker med segner, soger og eventyr.
Verk Sagn og eventyr fra Nordland, 1879. Sagn og eventyr fra Nordland : anden samling, 1887 Fra Nordlands fortid : sagn og historie, 1889 Fra Nordlands fortid : sagn og smaabilleder, 1891 Fra Nord-Norge : skisser og sagn, 1919.
Nicolaissen vart i 1922 tildelt Kongens fortenstemedalje for sitt arkeologiske arbeid.
Kjelder Norsk Allkunnebok. VIII. Bandet. 1958 Denne artikkelen bygger på «Olaus Nicolaissen» frå , den 8. juli 2017.
Kategori:Norske arkeologar Kategori:Folk frå Øksnes