Bladliljeslekta (Hosta) er ei planteslekt i aspargesfamilien. Bladliljer blir mykje dyrka som skuggetolande prydplantar for blada sine. Slekta høyrer til aspargesfamilien og underfamilien Agavoideae. Ho stammar frå Nordaust-Asia (Kina, Japan, Korea og Russisk fjerne austen).
Slekta fekk namn av den austerrikske botanikaren Leopold Trattinnick i 1812,Diana Wells til ære for den austerrikske botanikaren Nicholas Thomas Host.Mikolajski, A. (1997). Hostas – The New Plant Library, Canada: Lorenz Books. I 1817 blei slektsnamnet Funkia nytta av den tyske botanikaren Kurt Sprengel for å ære Heinrich Christian Funck, ein samlar av bregnar og alpine plantar. Som mange plantar i kladen lilioid monocot blei slekta ein gong klassifisert i liljefamilien, Liliaceae. Andre namn på plantane i slekta er engelsk og det japanske namnet .
mini|Hosta sieboldiana av Abraham Jacobus Wendel, 1868
Skildring
Bladliljer er urteaktige, fleirårige planter, eller staudar, med rotknollar som til tider kan danna utløparar. Dei har breie, lanse- eller eggforma blad som varierer i storleik etter art, med lengder på 2,5-45,7 cm og breidder på 2-30 cm. Dei minste plantevariantane blir kalla miniatyrar. Variasjonen mellom dei mange kultivarane er endå større, med klumpar som varierer diametrar på mindre enn 10 cm og høgder på 7,6 cm til diametrar på over 1,8 m og høgder på 1,2 meter. Bladfargen i ville arter er typisk grøn, sjølv om nokre artar (som H. sieboldiana) er kjende for eit blågrønt voksaktig bladlag som gjev blada ein blått utsjånad. Nokre artar har eit blågrønt kvit dekke på dekker undersida av blada. Naturlege mutasjonar av artane er kjende med gulgrøne («gylne») blad eller med variegering (anten kvit/krem eller gulaktige kantar eller senter). Variegerte plantar gjev svært ofte opphav til sportar som er resultatet av ombytting av cellelag under knoppdanning, og som gjev blad med blanda pigmentseksjonar. I spirer går variegering generelt over frå morplanten til avkommet gjennom kloroplastoverføring, og er ikkje eit genetisk arveleg trekk.
Blomane til bladliljer sit på opprette stilkar som er treaktige og blir sitjnade på planten gjennom vinteren. Dei er typisk høgare enn bladklumpen, og har klasar i enden. Dei einskilde blomstane er vanlegvis hengande, med lengder på 2-5 cm, med seks blomeblad. Dei er kvite, lavendelfarga eller fiolette, og vanlegvis utan lukt. Den einaste arten som har sterk lukt er Hosta plantaginea, som har kvite blomster på opptil 10 cm lange. Han er òg uvanleg ved at blomane opnar seg om kvelden og lukkar seg om morgonen.
Artar I Noreg er desse artane registrerte: Doggbladlilje (H. sieboldiana), framandart, låg risiko (LO) i Framandartslista 2023 Grønbladlilje (H. ventricosa), framandart, låg risiko (LO) Smalbladlilje (H. lancifolia), framandart, låg risiko (LO)
Godkjende artar i slekta (2021): Bilde Vitskapleg namn UtbreiingHosta albofarinosa AnhuiHosta capitata Japan, KoreaHosta clausa Korea, Mandsjuria, PrimoryeHosta hypoleuca HonshuHosta jonesii Koreanske øyarHosta kikutii JapanHosta kiyosumiensis HonshuHosta lancifolia Russisk fjerne austen, JapanHosta longipes Japan, KoreaHosta longissima Japan, KoreaHosta minor Kyushu, KoreaHosta plantaginea KinaHosta pulchella KyushuHosta pycnophylla HonshuHosta shikokiana ShikokuHosta sieboldiana Japan, KoreaHosta sieboldii Japan Hosta tsushimensis KyushuHosta ventricosa Sør-KinaHosta venusta Jeju-do, JapanHosta yingeri Koreanske øyar
Dyrking mini|Bladliljer Bladliljer er utbreidde som hageplantar som toler skugge og kan danna fokuspunkt med det slåande lauvverket sitt. Plantane er langlivde staudar som er hardføre i USDA sine soner 3 til 8 og anbefalt for vamesone 8 til 1. Medan Hosta plantaginea stammar frå Kina, blei dei fleste av artane som er opphav til moderne hageplantar innførte frå Japan til Europa av Philipp Franz von Siebold på midten av 1800-talet. Dei skuggefulle stadene dei kom frå har vanlegvis meir fukt enn stadene dei blir dyrka på. Seinare er det også blitt oppdaga artar på Koreanhalvøya. Hybridar innanfor artar og mellom ulike artar har danna talrike kultivarar. American Hosta Society er International Cultivar Registration Authority for slekta, og har godkjent over 7 200 registrerte eller reserverte namn.
Kultivarar med gyllen- eller kvit-variegerte blad er særleg skatta. Nokre populære kultivarar er 'Francee' (grøne blad med kvite randar), 'Gold Standard' (gule blad med grøne randar) 'Undulata' (grøne blad med kvite midtdelar), 'June' (blågrøne blad med kremfarga midtdelar) og 'Sum and Substance' (ein stor platen med gulgrøne blad).
Kjelder
Delar av denne artikkelen bygger på «Hosta» frå , den 2. oktober 2026.
Bakgrunnsstoff
Kategori:Aspargesfamilien Kategori:Planteslekter