mini|Folk ser på den kjende sørkaper-kvalen Ludo ved Valdes-halvøya. mini|Kvalkikking ved kysten av Bar Harbor i Maine. mini|Knølkvalar og sjøløver i Monterey Bay i 2013. mini|Knølkval og brunepelikanar utanfor Avila Beach i California. Kvalsafari er ein praksis som går ut på å observera kvalar og delfinar i det naturlege habitatet deira. Observering av kval er for det meste ein fritidsaktivitet, men kan òg ha vitskaplege og/eller pedagogiske føremål.Hoyt, E. 2009. Whale watching. I Encyclopedia of Marine Mammals, 2nd Edition (Perrin, W.F., B. Würsig and J.G.M. Thewissen, red.) Academic Press, San Diego, CA., pp1219-1223. I ein studie laga for International Fund for Animal Welfare i 2009 blei det anslått at 13 millionar menneske drog på kvalsafari globalt i 2008. Kvalsafari genererer kring 2,1 milliardar dollar i inntekter frå turisme over heile verda, og rundt 13 000 har det som levebrød.O’Connor, S., Campbell, R., Cortez, H., & Knowles, T., 2009, Whale Watching Worldwide: tourism numbers, expenditures and expanding economic benefits, a special report from the International Fund for Animal Welfare, Yarmouth MA, US, prepared by Economists at Large. http://www.ifaw.org/whalewatchingworldwide Storleiken og den raske veksten i næringa har ført til komplekse og tilbakevendande debattar med kvalfangstindustrien om den beste bruken av kvalar som naturressurs.
Historie Organiserte kvalsafariar byrja i USA, då Cabrillo National Monument i San Diego blei erklært ein offentleg stad for å observera migrasjonen til gråkvalar. Skodet tiltrekte seg 10 000 vitjande det fyrste året, 1950. I 1955 byrja dei første turane på havet i same område, med ein pris på ein dollar per tur for å sjå kvalane på nærare hald. Denne næringa spreidde seg over heile vestkysten av USA i løpet av det neste tiåret.
I 1971 byrja Montreal Zoological Society den fyrste kommersielle kvalsafariaktiviteten på austsida av Nord-Amerika, med tilbod om reiser i St. Lawrence-elva for å sjå på finn- og kvitvalar. På midten av 1970-talet hadde fangst av levande dyr til akvarium redusert talet på spekkhoggarar i kystfarvatna i British Columbia og Washington, særleg den sørlege populasjonen. Ifølgje moderne vitskaplege omtalar byrja byrja kommersielle kvalsafariar å bli ein alternativ måte å sjå og verdsetja spekkhoggarar på frå 1980-talet. I 1984 gav Erich Hoyt, som hadde brukt mykje tid kring spekkhoggarar i British Columbia, ut den fyrste omfattande boka om kvalkikking, The Whale Watcher's Handbook. Mark Carwardine kalla boka ein «naturleg klassikar» i bladet BBC Wildlife.Carwardine, M. 1995. Natural Classic, BBC Wildlife, July, s. 79.
I 1985 hadde fleire vitjande sett på kvalar frå New England enn i California. Den raske veksten i dette området er blitt tilskriven den relativt tette populasjonen av knølkvalar, med sine akrobatiske oppførslar som å hoppa ut av vatnet og slå vassoverflata med halen som begeistra tilskodarar, og nærleiken til kvalpopulasjonane til dei store byane der.Hoyt, E. 2001. Whale Watching 2001: Worldwide Tourism Numbers, Expenditures, and Expanding Socioeconomic Benefits. International Fund for Animal Welfare, Yarmouth Port, MA, US, pp. 1-157.
Turismen kring kvalsafari har auka markant sidan midten av 1980-talet. Den fyrste oversikta frå heile verda som har teke for seg næringa blei utført av Hoyt for Whale and Dolphin Conservation Society (WDCS) i 1992. Denne blei oppdatert i 1995 og gjeven til dei britiske styresmaktene til møta til den internasjonale kvalfangstkommisjonen (IWC) som ein demonstrasjon av verdien av levande kvalar. I 1999 bad International Fund for Animal Welfare (IFAW) Hoyt om eit nytt oversyn, som kom ut i 2001. I 2009 blei undersøkinga gjennomført av eit lag av økonomar, og deira rapporten estimerte at i 2008 var 13 millionar menneske på kvalsafari, opp frå 9 millionar ti år tidlegare. Det finst kommersielle kvalsafariverksemder i 119 land. Direkte inntekter av frå denne verksemda blei estimert til 872,7 millionar dollar og indirekte inntekter i turismerelaterte verksemder til 2,113,1 millionar dollar.
Kvalsafari er særleg viktig for utviklingsland. Kystland har byrja å dra nytte av nærværet til kvalane, og dette har auka støtta blant folk om å verna desse dyra mot kommersiell kvalfangst og andre trugsmål, som bifangst eller skipskollisjonar, ved hjelp av marine verneområde og fristadar. I 2007 støtta Humane Society International ei rekkje treff for å introdusere kvalkikking til kystområde i Peru, og gav Hoyt i oppdrag til å skriva eit utkast for høgkvalitets- og berekraftig kvalkikking.Hoyt, E. 2012. Whale Watching Blueprint – I. Setting up a marine ecotourism operation. Nature Editions, North Berwick, Scotland [ (eBook)] Denne handboka, som seinare blei omsett til spansk, fransk, indonesisk, japansk, kinesisk og nederlandsk, med tilleggsstøtte frå WDCS, IFAW og Global Ocean, blei oppdatert på engelsk i 2012 i ebokform.
Vern mini|Kvalsafarioperatør som fortel om kvalar og vern av dei. mini|Eit døme på å vera for nær ein kval. Den raske veksten i talet på kvalsafariar og storleiken på fartøya ein nytter til desse turane kan påverka kvalar, migrasjonssyklus og paringssyklusar. Det er no sterke bevis for at kvalturisme kan påverka biologien og økologien til kvalar og delfinar.
Miljøvernaktivistar som er uroa for det dei reknar som den korttenkte vinningsmentaliteten til nokre båteigarar, har halde fram med å be alle kvalsafarioperatørar om å retta seg etter lokale forskrifter som styrer kvalsafari. Det finst ikkje noko internasjonalt standardsett av forskrifter på grunn av den store variasjonen i artar og populasjonar. Dei felles reglane er:
Minimer fart Unngå plutseleg svinging Minimer støy Ikkje forfølg, omringa eller kom mellom kvalar Nærm deg mot dyra frå ein vinkel der dei ikkje blir overraska Kom i hug den kumulative effekten - minimer talet på båtar til ei kvar tid Ikkje tving delfinar til å symja langsmed baugen Ikkje sym med delfinar. (Denne siste regelen er meir kontroversiell og blir ofte oversett i, til dømes, Karibia.) I New Zealand tillet reglane i Marine Mammals Protection Act at ein sym med delfinar og selar, men ikkje med unge delfinar eller ei gruppe delfinar som inkluderer unge delfinar.Marine Mammals Protection Regulations 1992 § 20(b)
(Kjelde: Whale and Dolphin Conservation) mini|Kvalsafari i El Vizcaíno, med folk som prøver å koma i kontakt med dyret. Denne praksisen er ikkje anbefalt av dei fleste kvalkikkarar. I Uruguay, der ein kan sjå kvalane frå land, har lovgjevarane utnemnd territorialfarvatna i landet som ein fristad for kvalar og delfinar. Det er ulovleg å vera mindre enn 300 meter frå ein kval.
Stader Kvalsafariar blir haldne i mange ulike stader og klima. Etter område er dei:
Atlanterhavet og Indiahavet
Sør-Afrika mini|Brydekval i False Bay i Sør-Afrika I Sør-Afrika er byen Hermanus eit av dei største sentera for kvalkikking. Mellom mai og desember kjem sørkaperar så nær Cape-kysten at vitjande kan sjå kvalar frå hotella sine. Byen har ein «kvalutropar» som går gjennom byen og fortel at det er sett kval.
Ein kan sjå kvalar i Hermanus frå klippene, frå ein båt eller frå lufta. Ein kan ta båtturar på kvalsafari frå hamn i Hermanus frå juni til midten av desember. Port Elizabeth har båtbaserte kvalsafariar ut av hamna som gjer at ein kan sørkaperar frå juli til november, knølkval frå juni til august og november til januar, og brydekval heile året, på nært hald. Ein kan òg sjå knølkvalar frå fyrtårnet ved kapp Recife (vestpunktet til Algoabukta), og sørkaperar frå utsiktspunkt langs kysten. Kvalsafari med båt (og delfinsafari) er òg ein populær turistattraksjon i fleire andre kystbyar i Sør-Afrika, som Plettenbergbukta, der industrien er knytt til naturvern og utdanning gjennom frivillige grupper. Plettenbergbukta blir vitja av sørkaperar i vintermånadene og knølkval i sommarmånadene. Brydekvalar er her heile året. Det andre kjente senteret for kvalkikking er False Bay. Turar dreg ut frå Gordon's Bay og følgjer kysten rundt bukta. Her kan ein også sjå spekkhoggar i vintermånadene. Grindkval og dvergspermkval kan også vitja staden. Det finst fleire delfinarter her, som Cephalorhynchus heavisidii. Dei same turane omfattar også kvithai på Seal Island og kappingvinkolonien i Simon's Town.
Sørvest-Atlanteren - Argentina, Brasil og Uruguay mini|Brydeskval i Baia de Castelhanos nord for Sao Paulo i Brasil I Brasil kan ein sjå knølkvalar ved Salvador i Bahia og i Abrolhos nasjonale marinepark under paringsperioden i den australske vinteren og våren. Ein kan også sjå sørkaperar frå kysten i Santa Catarina og Espírito Santo i same sesongen. Mødrer med kalvar kan koma så nær som 30 meter frå land. Inntekter frå kvalkikking styrkar kystsamfunnet og har gjort byen Imbituba til den brasilianske «kvalhovudstaden».
I Argentina finn ein den største paringspopulasjonen av sørkaperar ved Valdéshalvøya i Patagonia om vinteren, med over 2000 katalogisert av Whale Conservation Institute og Ocean Alliance.http://www.oceanalliance.org Ocean Alliance website Regionen omfattar seks naturreservat, og er rekna som ein av dei fremste kvalkikkarstadane i verda, særleg rundt byane Puerto Pirámides og Puerto Madryn, ettersom kvalane kan koma så nært som 200 meter frå hovudstrendene der, og spelar ei stor rolle i den store økoturismen i regionen.
I Uruguay kan ein sjå sørkaperar frå stranda i to kystdepartement – Maldonado og Rocha – frå juni til november. Stadene ein ser flest kvalar frå er Punta Colorada, Punta Negra, Playa Mansa og Punta Salinas i Punta del Este, og strendene ved i Rocha ved La Paloma og La Pedrera.
Nordaust-Atlanteren mini|Spekkhoggarar sett frå Å i Lofoten. mini|Kval ved Asorane.
Tidvassund, innsjøar, laguner og varierande temperaturar av vatnet gjev ulike habitat for fleire kvalartar. Det finst større tal langs kystane av Storbritannia, Irland, Island, Skandinavia, Portugal, Spania og Frankrike. Ferje som kryssar Biscayabukta frå Storbritannia og Irland på veg til Spania og Frankrike, går ofte forbi enorme blåkvalar og mykje mindre niser. Landbaserte turar kan ofte også sjå desse dyra.
Utanfor sørkysten av Irland kan ein jamleg sjå knølkval og finnkval på organiserte turar mellom juli og februar. Artar ein kan sjå heile året inkluderer vågekval, spekkhoggar, niser, gulflankedelfin, tumlarar og arrdelfin. Det finst òg ei gruppe tumlarar i Shannonestuaret som trekk til seg turistar året rundt. Chanonry Point er ein av dei beste stadane i Storbritannia til å sjå tumlarar.Independent 18 July 2009; Sea Watch Foundation; & many UK dolphin watching guides Delfinane er synlege frå stranda, særleg når tidvatnet kjem inn og dei leikar og fiskar i dei sterke straumane.
I Nord-Noreg (Nordland og Troms) er spekkhoggarar å sjå i Vestfjorden, Tysfjorden, Ofotfjorden og Andfjorden når silda samlar seg i fjordane om vinteren, og utanfor Lofoten om sommaren. På Andenes på Andøya i Vesterålen og rundt Krøttøya i Troms kan ein observera spermkval året rundt. Det blir halde sommarturar frå mai til september og vinterturar for å sjå spekkhoggar og knølkval frå oktober til april. Tromsø tilbyr òg kvalsafari etter spermkval og andre kvalar. Kontinentalhylla Eggakanten og djupvatnet der spermkvalar samlar seg, er svært nær kysten, og byrjar berre 7000 meter frå Andenes hamn.
I Portugal er det mogleg å sjå kval i Algarve. Lagos og Portimão er dei viktigaste stadene å sjå kval frå. Artar ein kan sjå i dette området er finnkval, spekkhoggar og grindkval, og tumlar, gulflankedelfin og stripedelfin. I midten av Nordaust-Atlanteren, kring Madeira, Asorane og Kapp Verde, har kvalsafari vore i vekst på grunn av auka vern og informasjon. Ein av dei vanlegaste kvalane i desse områda er spermkval, særleg i grupper av fødande hoer.