Una cançon (var. chançon; del latin: cantio) es una composicion musicala que conten un tèxte e una melodia destinada a èsser interpretada per la votz umana, de còps acompanhada d'instruments musicals.
Origina e istòria
Las primièras traças de la cançon La cançon a de rasics fòrça ancianas, ligadas a las primièras formas de comunicacion poetica e musicala. Dins l’Antiquitat, los Grècs e los Romans utilizavan la poesia lirica, que sovent se cantava amb acompanhament d’instruments coma la lira o l’aulòs. De rites religioses, de celebracions e de poèmas epics coma l’Iliada d’Omèr èran tanben mes en musica. Aquelas tradicions fondèron las basas de la cançon coma forma artistica.
La cançon a l'Edat Mejana L’Edat Mejana vegèt la florison de las cançons dels trobadors en Occitània. Bernat de Ventadorn, un dels mai grands poètas de l’epòca, creèt de cançons dedicadas a l’amor cortés, coma Can vei la lauzeta mover.Aubry, Les troubadours et l’amour courtois, Paris: PUF, 1998, p. 45 Lo tèma central de l’amor inacessible èra fòrça recurrent dins las cançons trobadorescas. Jaufré Rudèl, per exemple, es conegut per sos tèxtes sus l’amor de luènh.
Dins lo nòrd d’Euròpa, los trobaires franceses e los Minnesänger alemands desvolopèron d'estils similars, inspirats de las tradicions occitanas, mas adaptadas a lors culturas. Lo Carmina Burana, un recuèlh de poesias religiosas e secularas dels sègles e , es un exemple màger de cançons liturgicas e profanas dins lo mond latin medieval.
La cançon a la Renaissença La Renaissença, que comencèt al sègle , marca un apogèu per la cançon polifonica. En França, Clément Janequin utilizèt l’art de la descripcion dins de cançons coma La Guerre, que representa sonicament una batalha. Josquin des Prez, considerat coma un dels màgers compositors de l’epòca, creèt de cançons polifonicas que ligavan tèxtes e melodias amb una nòva sensibilitat.
Lo madrigal italian, inspirat de la poesia de Petrarca, floriguèt dins las òbras de compositors coma Luca Marenzio e Carlo Gesualdo. Aqueste darrièr introduguèt una cromatica fòrça audaciosa dins sas cançons, coma dins lo madrigal Moro, lasso. La cançon renaissenta revolucionèt lo rapòrt entre tèxte e musica, en establint una harmonia mai estrecha entre l’expression poetica e melodica.
La cançon durant lo periòde barròc Amb l’arribada del periòde barroc (sègles e ), la cançon s’estructurèt en doas tendéncias majoras: la cançon populara, que contunhava de se transmetre oralament dins las comunautats, e las formas mai elaboradas per las corts e los salons. En França, los airs de cour de Michel Lambert èran fòrça apreciats per lor simplicitat eleganta e lor acompanhament minimalista amb lo laüt.Bukofzer, Music in the Baroque Era, New York: Norton, 1947, p. 124
Dins l'Itàlia barròca, Claudio Monteverdi foguèt un pionier de la transicion entre la Renaissença e lo Barròc. Sos madrigals e operas, coma L’Orfeo, representan una revolucion dins l’expression dramatica de la musica vocala.
La cançon baròcca integrèt tanben de tematicas religiosas dins de formas coma la cantata, especialament en Alemanha amb Johann Sebastian Bach. Aquelas òbras, sovent compausadas per de congregacions religiosas, mesclavan poesia e teologia dins una armonia extrèmament elaborada.
Tipes de cançon
Canso Cançon Cantiga medievala Cant liric Cant coral sacrat Cant gregorian Imne Musica folclorica Pop
Referéncias
Articles connèxes Album musical Cançon de gèsta Votz
* Categoria:Genre musical Categoria:Industria del disc