Leitora (Lectoure en francés) es ua comuna gascoa de Lomanha dens lo comtat d'Armanhac administrada peu departament francés de Gers dens la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.
Qu'ei la patria deus escrivans gascons Alcèu Deurriu, Pèir de Garròs e Joan Francés Bladèr, deu marescau d'Empèri Jean Lannes e de generaus de la Revolucion Francesa e de l'Empèri.
Geografia Las vilas de Leitora e Florença son tradicionalament rivalas. Dens lo contèxte de las comoditats de circulacion modèrna, son tròp près e una remplaça l'auta, dens un procès cumulatiu. L'economia e la demografia de Leitora demingan regularament e Leitora non pòt resistir a la poténcia comerciala e industriala de la vila vesina (2858 abitants en 1806, 4309 en 1851, 6368 en 1990). Los emplecs tirats deu torisme e deu termalisme son limitats. De son passat Leitora garda pr'aquò l'avantatge d'aver un licèu. La casuda demografica de Leitora estoc accelerada per la barradura de la basa logistica d'Intermercat (200 a 300 emplecs perduts entre 2012 e 2015)https://www.ladepeche.fr/article/2012/06/15/1395356-intermarche-la-base-logistique-de-lectoure-sera-transferee-a-montbartier.html.
Perimètre deu territòri
Toponimia Lo nom de Leitora es atestat al sègle IV, Lactora, Lactura e lo nom de son pòble, Lactorates, es citat en 176 e los dus cap a 400, civitas Lactoratium. Segon Negre, Leitora veng probablament deu gallic lact-, benlèu « lèit » o « blanc », e ó-rate « embarri »; l'atraccion de las finalas en -a a hèit suprimir lo -t finauErnest Nègre, Toponymie générale de la France, 1990-98, vol. I, p. 196, par. 3081. Lo sufixe -ates abondós dens los noms de pòbles mei que mei celtics muisha qu'aquera reconstruccion es erronèa Segon Dauzat, lo nom poiré benlèu estar en rapòrt damb l'arrasic o mot preceltic leca (la vila es sus un planèr dissecat). Lo sufixe deu nom deus Lactorates, pòble que Leitora n'èra la capitala, seré preceltic Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 394. Xavier Delamarre ajusta autas fòrmas ancianas : Lacura (Cosmografia de Ravena), Lactorae (inscripcion), Lactorat(ium) e plaça Lactora dens los noms gallics. Lo tèma *laxtu, *lactu-, *lacto- es celtic. Es pas briga segur que *lacto- signifique « lèit » e l'explicacion « hortalessa de las murralhas blancas com lèit » (!), per un compausat **Lactorate es erronèa, i a un derivat Lactor-atis « abitant de Leitora »Xavier Delamarre, Noms de lieux celtiques de l'Europe ancienne, ed. Errance, 2012, p. 170, 173, 352.
Istòria
300px|left|thumb|Estatua deu marescau Lanas e catedrau de Leitora 250px|left|thumb|Catedrau de Leitora
Administracion
Avant la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra deu canton de Leitora (caplòc); es adara deu canton de Lectoure-Lomagne, donc de Leitora-Lomanha (burèu centralizator).
Demografia
En la populacion qu'èra de abitants e la densitat qu'èra de ab/km².
Economia
Monuments thumb|right|300px|Interior de la catedrala
Leitora est labellisée vila d'art et d'histoire.
Espòrts Club de rugbi de XV l'Union Espòrtiva Leitoresa
Hèstas e festivaus Hèsta deu Melon, en julhet. L'Estiu fotografic de Leitora
Personalitats ligadas dab la comuna Joan V d'Armanhac Pèir de Garròs, escrivan Joan de Garros, escrivan Pierre Charron, religios e filosofa (1541-1603) Antoine de Roquelaure (1544-1622), governador de Leitora Emmanuel-Louis de Cugnac (1729-1800), darrièr evesque Bernard Descamps, parlamentari (1758-1825) Jean-Jacques de Laterrade, generau de la Revolucion Francesa Joseph Lagrange (1763-1836), generau de la Revolucion Francesa e de l'Empèri Pierre Banel, (1766-1796), général de la Revolucion Francesa Jean Lannes, (1769-1809), marescau d'Empèri Jacques-Gervais Subervie, generau d'Empèri. Jérôme Soulès (1760-1833), generau d'Empèri. Jean-Baptiste Dupin (1772-1863), generau d'Empèri. Joan Francés Blader (1827-1900), istorian Augustin Dupouy (1808-1868), viceamirau Auguste Boué de Lapeyrère (1852-1924), amirau, ministre Ulysse Pic, jornalista e pamphlétaire Aurélie Soubiran, princesse Ghika, (1820-1904) escrivan Alcée Durrieux, Alcèu deu Riu, (1819-1901), escrivan Paul Noël Lasseran (1868-1933), pintra Louis Damblanc, cercaire Maurice Cazeneuve, realisator Georges Courtès, istorian, conselhèr generau, capdau de la Societat Arqueologica de Gers Joan-Claudi Pertusèr, dessinator Jacques Gratton jogaire de rugby à XV
Embessonatges .
Véser tanben Comunas de Gers
Ligams extèrnes Leitora suu site de l'Insee Sit oficiau de la comuna Comunautat de Comunas de la Lomanha Gersesa
Nòtas
Bibliografia Histoire de Lectoure, sous la direction de Maurice Bordes et Georges Courtès, Leitora, 1972. Sites et monuments du Lectourois, sous la direction de Maurice Bordes, Leitora, 1974. Deux siècles d'Histoire de Leitora (1780-1980), Syndicat d'initiative, Leitora, 1981.
Categoria:Ostal d'Armanhac Categoria:Ancian caplòc de districte Categoria:Estacion termala francesa Categoria:Comuna de Lomanha Categoria:Comuna de Gers