Organyà es un municipi de la província catalana de Lhèida, de la Comunautat Autonòma de la Generalitat de Catalonha e de la comarca del Naut Urgèl.
Omelias d'Organyà L'an 1904 se trobèt a la rectoria de la vila un dels tèxtes en pròsa mai ancians escriches en catalan. Lo responsable d'aquela trobalha foguèt l'istorian Joaquim Miret i Sans. Lo tèxt, conegut coma las Omelias d'Organyà (les Homilies d'Organyà en catalan), correspond a sièis sermons amb comentaris de divèrses evangèlis e epistòlas. La siá datacion la cal situar entre la fin del sègle XII e lo començament del XIII. A l'ora d'ara lo manuscrit se tròba a la Bibliotèca de Catalonha de Barcelona.
Toponimia La prononciacion es [orga'ɲa] localament, [urgə'ɲa] a la Coma, en Cardener. Lo gentilici es organyanès. Las fòrmas ancianas son Horganiano en 839, Organiano en 993, 1062, 1063, Organan en 1034, Organyà en 1120 e 1233, etc. Organyà es un nom de propietat, format ambe -(i)anum e un nom celtic d'òme (los soldats gals s'escampèron per tot l'Empèri). I a de noms Orgena, Orgeto-rix, Vorganion, Orgios, benlèu d'una rasic indoeuropèa PERG-/ PORG-, o d'una autra rasic WORG-, de WERG-, « obrar », presenta dins lo grèc ergon, lo germanic werk-, la vila de Bretanha, VORGANIO(N), capitala dels Ossismii, lo nom Vorgius, etc. I pòt aver una varianta en -ga-, trobada dins una inscripcion de Limòtges, Origanionis Joan Coromines, etc, Onomasticon Cataloniæ, vol. VI, p. 69-70 https://oncat.iec.cat/veuredoc.asp?id=29399. Segon Xavier Delamarre, Organyà seriá la vila antica, citada per Ptolemèu, 'Ωργια, 'Ωρκια, « Orgiā », las propietats d'OrgiosXavier Delamarre, Noms de lieux celtiques de l'Europe ancienne, ed. Errance, 2012, p. 212, mès cossí passar d'una a l'autra ?
Demografia
Nòtas
Categoria:Comuna d'Aut Urgèl