Barcunhan (Barcugnan en francés) qu'ei ua comuna gascoa situada dens lo departament de Gers et la region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.
Geografia
Situacion Barcunhan qu'ei situada au sud deu departament, au sud d’ua linha entre Tarba e Aush.
Comunas limitrophes vignette|upright=1.6|centre|Comunas a l'entorn.
Perimètre deu territòri
Toponimia Barcunhan S'escriu Barcuignan sus la mapa de Cassini. La prononciacion qu'amudeish -n finala, com dens tot lo sud-oèst de Gers Henri Polge, Appellations de domaines antiques dans le département du Gers, in Revue internationale d'Onomastique, 1965, 17-1, p. 34, legir en linha https://www.persee.fr/doc/rio_0048-8151_1965_num_17_1_1876 . Barcunhan que vengueré deu nom gallés d'òme Barcunius, dab lo sufixe -anum Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 53. Xavier Delamarre cita pas lo nom *Barcunios, mès meilèu *Barro-cū, *Barro-cūnos, « cap de lop », formacion inversada de Cunobarrus, atestat. *Barrocuniānon que seré lo nom originau de Barcunhan. Barcunhan qu'èra probablament ua anciana grana propietat antica qui avè per mèste *Barro-cū o *Barro-cūnos Xavier Delamarre, Noms de lieux celtiques de l'Europe ancienne, ed. Errance, 2012, p. 72 e 287. Segon Negre, Barcunhan que representa benlhèu lo gascon vergonhar « vimèra, vimerar, sòl que conveng au vime » Ernest Nègre, Toponymie générale de la France, 1990-98, vol. II, p. 1269, par. 23624...
Montanhan S'escriu Montaignan sus la mapa de Cassini. L'estat civiu qu'esita enter Montagnan e Montaignan. Com los Montanhacs e sovent los Montinhacs, mès dab lo sufixe -anum, Montanhan que ven probablament deu nom latin d'òme Montanius Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 475, a Montagnac, per d'autes noms; l'auta possibilitat, lo latin vulgar *montanea, « montanha », derivat de mons, es improbabla pr'amor de la situacion dens ua ribèra. Henri Polge qu'explica dens ua bona partida deu Gers, a l'excepcion de l'èst (diocèsis de Leitora e de Lombers), en mei de -n- intervocalica, n palatala (-nh-) s'amudeish sovent dens los documents entre lo sègle XI e lo sègle XIII en gardar solament un -i-, puish torna paréisher eventualament (mei dens los toponimes en -ac que dens los en -an) a la fin de l'Edat Mejana. Montanhan qu'èra escriut Montaian en 1244 Henri Polge, Appellations de domaines antiques dans le département du Gers, in Revue internationale d'Onomastique, 1965, 17-1, p. 38, legir en linha . Segon Xavier Ravier, que demòrè ua traça de la nasalitat qui permetó lo restabliment de la nasala dentala Xavier Ravier, Le traitement de -n- palatal intervocalic dans certains toponymes de la Basse Bigorre, in Revue Internationale d'Onomastique, n° 17-1, 1965, p. 43-44, léger en linha .
Sentralha La senta onorada dens lo nom de la comuna qu'es Sancta Eulalia, martirizada a Barcelona en 304, donc Senta Aulària de Barcelona. L'elision, segon Dauzat, [en realitat, que i a aferèsi, supression de la vocala iniciala deu segond mot, remplaçada per la vocala finala deu prumèr] de -a final de senta davant la vocala iniciala E-Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 586, a St-Araille que dona, en partent de (Senta) Eulalia, (Sent-) Aulalia > (Sent-) Aularia (dissimilacion) > (Sent-) Auralia (metatèsi) > (Sent-) Aralia (reduccion deu diftongue) > (Sent-) Aralha (palatalizacion de -l- per lo iòd); puèi Sent- Aralha qui ven Sentralha per amudiment Bénédicte Boyrie-Fénié, Dictionnaire toponymique des communes, Lot-et-Garonne, ed. CAIRN e Institut Occitan, Pau, 2012, p. 296, per Sentralha (Òut e Garona). Dens l'òrdre de l'evolucion fonetica, donat per Maurici Romieu, citat per Bénédicte Boyrie-Fénié, la plaça de la palatalizacion de -l- qu'es convencionala.
Istòria La mapa de Cassini que pòrta Barcuignan, Montaignan e St Traille. A l'entorn de l'an XI (1803), Sentralha e Montanhan que son reünits. L'estat civiu que pòrta commune de St Traille et Monta(i)gnan.5 E 29714. Estat civiu de 1793 a 1822. Montagnan (Barcugnan). Numerizat per los Archius departamentaus de Gerç. Enter 1810 e 1811 lo nom de la comuna qu'ei simplificat en Sentralha. En 1822, Sentralha qu'es reünida a Barcunhan. Suu cadastre napoleonian,Barcugnan. Plan d'assemblage. Numerizat per los Archius departamentaus de Gerç. Barcunhan que correspond a la mitat nòrd de la comuna (seccion A de La Sèrra) e Sentralha (dab Montanhan, a l'oèst) a la mitat sud (seccion B de Sentralha).
Administracion
Avant la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna qu'èra deu canton de Mielan ; qu'es adara deu canton Miranda-Astarac.
Demografia
En la populacion qu'èra de abitants e la densitat qu'èra de ab/km².
Demografia Montanhan (nom supausat)
Las donadas de dreta, plaçadas automaticament, que son las de la comuna entièra.
Demografia Sentralha (nom supausat)
Las donadas de dreta, plaçadas automaticament, que son las de la comuna entièra.
Lòcs e monuments La comuna possède trois glèisas. Sous le second empire, le cònsol Henri d’Auxion de 1870 à 1871, avait projeté de les démolir pour les remplacer par une glèisa centrale. Ce projet fut heureusement abandonné.
La glèisa de Barcunhan est placée sous l’invocation de Saint Martin. De fondation romanica, cette glèisa a fait l’objet de nombreux remaniements, notamment au XIX : construction d’une chapelle latérale, exhaussement des murs, agrandissement vers l’est, ce qui entraîna le remplacement deu chevet romanic primitif par un chevet à pans coupés, reconstruction de la façade méridionale et deu porche, construction d’une voûte en briques. Le portail de style gothique, date de 1843-1845. Au XIX on a découvert une dalle de pierre inscrite, placée dans un des murs de l’glèisa de Barcunhan au dessus d’un squelette, elle a malheureusement été brisée par un ouvrier. La glèisa de Senta Aralha, de date incertaine est placée sous le vocable de Sainte Eulalie. En gascon Senta Aralha est dérivé deu latin « Sancta-Eulalia ». La glèisa était dotée d’une cloche offerte en 1750 par Antoine, deuc de Roqueloure, comte d’Astarac et Seigneur de Barcunhan. Le maître autel, avec son retable monumental orné d’une toile deu , est classé. Selon la tradition locale, le château des seigneurs de Sainte-Arraille s’élevait à l’ouest de l’glèisa. La glèisa de Montanhan est dédiée à Saint-Laurent. Elle a été reconstruite à la fin deu XIX siècle au même emplacement que la glèisa primitive. Le Château de Montanhan écroulé pendant la Première Guerre mondiale se situe à environ 150 mètres au sud de la glèisa près de la Baïsa.
La glèisa de Senta Maria de Masèras:le plus ancien pouillé médiéval mentionne près de Barcunhan une autre glèisa disparue, dont l’emplacement est inconnu. Le Château des seigneurs de Manas, dont il ne restait que « de vieilles masures », s’élevait au sud de la glèisa sur une motte dont on devine encore les vestiges.
Personalitats ligadas dab la comuna
Véser tanben Comunas de Gers Anciennes comunas de Gers
Ligams extèrnes Barcunhan suu site de l'Insee
Fonts Mairie de Barcunhan. La Société Archéologique, Historique, Littéraire et Scientifique de Gers ; Les comunas deu departament de Gers, 3ème tome. J. Castan ; Ambroise, une famille, un domaine, la vie ; 1988. B. Cursente ; Les castelnaus de la Gascogne médiévale. M. François ; Pouillés des anciennes parçans d'Aush, page 230. J. Vignau, Birand ; Nobiliaires des généralités de Montauban et d'Aush (tome IV) ; 2001. Recensement agricole de 2000 A.D. de Gers Séries C 110 (Cadastre de Barcunhan de 175 -V 29 (Glèisa de Barcunhan)] Presse d'Occitanie ; La vie de mon pays en Gasconha.
Nòtas e referéncias
Categoria:Comuna d'Astarac Categoria:Comuna de Gers Categoria:Comuna de Gasconha