Robèrt Lafont (de maniera completa Robèrt August Cesar Lafont, en francés Robert Lafont) (Nimes, 16 de març de 1923 – Florença, Itàlia, 24 de junh de 2009) èra un intellectuau occitan e pus particularament un lingüista, un escrivan, un istorian, un especialista de la literatura e un teorician politic. Èra una dei pus grandei figuras istoricas de l'occitanisme. Foguèt president de l'Institut d'Estudis Occitans de 1959 a 1962.
La Generalitat de Catalonha creèt en 2010 un Prèmi Robèrt Lafont per recompensar lei personalitats o institucions importantas de l'occitanisme, que son primier ganhador foguèt lo lingüista Pèire Bèc.
Èra maridat amb l'escrivana, traductritz e ensenhaira italiana Fausta Garavini. Biografia Robèrt Lafont nasquèt a Nimes en 1923 dins una familha protestanta de Vaunaja dau costat de sa maire Alícia Virgínia Noguier. Après lo divòrci de sei parents anèt viure en cò de sei grands dins un vilatjon de l'èst de Nimes, Cauviçon. Partiguèt dins son adolescéncia en 1936 amb son paire, qu'èra foncionari de Finanças, a Lons-le-Saunier, e aquel exili li faguèt recuperar mai fòrtament l'occitan.
Lo començament dau militantisme occitan e la guèrra De 1940 a 1943 estudièt lei letras classicas a Montpelhièr. Durant aquel periòde, de 1941 a 1942, se faguèt membre dau Felibritge a Nimes en 1941 e 1942, abans de crear lo movement Joventuts Occitanas. A partir de l'estiu de 1943 fins au mes de mai de l'an seguent, aguèt de trabalhar ai camps de la joventut francesa, d'en primier a Mauriac e puei a Lescar (Bearn). Ne fugiguèt e se jonguèt a un grop de resistents en Cevena. Durant lo mes d'aost, participèt a la liberacion de Nimes. En seguida d'aquò trabalhèt quauquei mes dins lo gabinet dau prefècte de Gard avans d'èsser mobilizat, en 1945, dins lei Fòrças Francesas d’Ocupacion en Alemanha.
La madurason intellectuala e sociala thumb|200px|Nimes, ciutat natala de Lafont Quand arribèt la Liberacion, venguèt membre dau novèl Institut d'Estudis Occitans que s'èra creat en febrier de 1945. Aqueu meteis an, lo 3 de decembre, se maridèt amb Andrèa Paula Loïsa Chauchard, una professora de francés originària d'Andusa. Amassa aguèron dos enfants, Suzanna e Miquèu.
Lafont coneguèt l'influéncia deis idèas federalistas portadas per Carles Camprós e sa revista Occitania, e de l'òbra de Mistral, e editèt en aost de 1946 un jornau, l'Ase negre, que revendicava aqueleis orientacions. Pasmens au bot d'un cèrt temps, l'escrivan comencèt a s'alonhar dau federalisme proudhonian.
Tre 1949, après que capitèt l'agregacion en letras classicas, Robèrt Lafont foguèt professor a Bedarius, a Seta, a Arle e finalament au licèu de Nimes que i trabalhèt fins en 1964. A l'encòp que trabalhava dins l'ensenhament segondari, tre 1951, èra intrat a l'Universitat de Montpelhièr que i trabalhava amb Camprós e i ensenhava l'occitan. Venguèt universitari d'un biais definitiu en 1964. Acabèt sa tèsi, La Phrase occitane, que foguèt publicada en 1967. En 1972, venguèt titular de la cadiera de lenga e literatura occitanas de l’Universitat Pau Valèri de Montpelhièr.
Lo sieu trabalh
Lingüistica
Dins l'òbra lingüistica abondosa de Lafont, se pòt destacar : Un gròs trabalh de codificacion e de restauracion dau provençau segon la nòrma classica, e pus generalament, una teorizacion de la nòrma classica a l'escala de tota la lenga que contribuís a l'occitan larg (estandardizacion). Una analisi lucida de la diglossia e dei vias per ne sortir, amb una introduccion pioniera de la sociolingüistica dins lo domeni occitan tre 1970 (ben en avança sus l'ensems de l'estat francés). Una teoria completament novèla en lingüistica : la praxematica. Son trabalh coma cofondador dau Conseu de la Lenga Occitana (CLO) en 1996, puei son implicacion dins aquel organisme de codificacion.
Seis obratges a l'entorn de la lingüistica : Phonétique et graphie du provençal - Tolosa - Edi. IEO - 1951 La phrase occitane, Essai d'analyse sys tématique - Paris - Edi. PUF - 1967 L'ortografia occitana: sos principis - Montpelhièr - Edi. CEO - 1971 (Reedicion en 1983 dins las edicions CRDP) L'ortografia occitana: lo provençau - Montpelhièr - Edi. CEO - 1972 Introduction à l'analyse textuelle - Paris - Edi. Larousse - 1976 Le travail et la langue, estudi sociolingüistic - Paris - Edi. Flammarion - 1978 Le verbe occitan - Nimes - Edi. MARPOC - 1981 Éléments de phonétique de l'occitan - 1983 (Reedicion en 2004 dins las edicions Vent Terral) Pratique praxématique - Rouen - Cahier de la linguistique sociale - 1983 Questions sur les mots - Paris - Edi. Didier - 1987 Le Dire et le Faire - Montpelhièr - Edi. Praxiling - 1990 Il y a quelqu'un, La Parole et le Corps - Montpelhièr - Edi. Praxiling - 1994 Quarante ans de sociolinguistique à la périphérie - Paris - Edi. L'Harmattan - 1997 Schèmes et motivation : Le lexique du latin classique - Paris - Edi. L'Harmattan - 2000 Praxématique du latin classique - Paris - Edi. L'Harmattan - 2001 L'Etre de Langage, Pour une anthropologie linguistique - Limòtges - Edi. Lambert Lucas - 2004 La Motivation postérieure et nasale de schème en sémitique, Une approche par l'arabe classique - Limòtges - Edi. Lambert Lucas - 2006
Istòria e Politica
Istòria Histoire d'Occitanie amb Andrieu Armengaud - París - Edi. Hachette - 1979 (oc) Nani Monsur - Enèrgas - Edi. Vent Terral - 1979 (ca) Nosaltres el pòble Europeu - Barcelona - Edi. Edicions 62 - 1991 (oc) Petita Istòria europèa d'Occitània - Canet - Edi. Trabucaire - 2003
Politica La Révolution régionaliste - París - Edi. Gallimard - 1967. Sur la France - París - Edi. Gallimard - 1968. Décoloniser en France : Les Régions face à l'Europe - París - Edi. Gallimard - 1971 (fr) La revendication occitane - París - Edi. Flammarion - 1974 (fr) Le Dénouement français - París - Edi. J-J Pauvert Suger - 1985 (fr) Nous, peuple européen - París - Edi. Kimé - 1991 La Nation, l'État, les Régions, - París - Edi. Berg International - 1993 Vingt lettres sur l'Histoire. À ces cons de français et ces couillons d'occitans - Villefranche d'Albigeois - Edi. Vent Terral - 2005 (fr)Prémices de l'Europe - Arle - Edi. Sulliver - 2007 L'État et la Langue - Arle - Edi. Sulliver - 2008
Literatura
Estudis medievals
Trobar, Soixante chansons des troubadours - Montpelhièr - Edi. CEO - 1972 Las cançons dels Trobadors - Tolosa - Edi. IEO - 1980 La Geste de Roland t.1 e t.2 - Paris - Edi. L'Harmattan - 1991 Le Roland occitan - Paris - Edi. Christian Bourgeois - 1991 Jaufre Rudel, Liriche - Firenze - Edi. Le Lettere - 1992 Le Chevalier et son désir - París - Edi. Kimme - 1992 Histoire et anthologie de la littérature occitane T.1 L'Age classique - Montpelhièr - Presse du Langudoc - 1997 La Chanson de Sainte Foi - Geneve - Edi. Droz - 1998 La Source sur le Chemin - París - Edi. L'Harmattan - 2002 Trobar T.1 a T.4 - Baiona - Edi. Atlantica - 2004 / 2005
Analisi literària Anthologie de la jeune poésie occitane - Paris - Edi. Le Triton Bleu - 1946 Mistral ou l'illusion - Edi. Vent terral - 1954 Petite anthologie de la Renaissance toulousaine de 1610 - Avinhon - Edi. Aubanel - 1960 Francés de Corteta, Tròces causits - Lavit - Edi. Lo libre Occitan - 1968 Renaissance du Sud, Essai sur la littérature occitane au temps de Henri IV - Paris - Edi. Gallimard - 1970 Nouvelle Histoire de la littérature occitane (amb Christian Anatole) - Paris - Edi. PUF - 1970 Baroque Occitan - Avinhon - Edi. Aubanel - 1974 (Reedicion en 2002 dins las Publications Montpellier III)
Poesia Paraulas au vielh silenci - Tolosa - Edi. IEO - Col. Messatges - 1946 Dire - Tolosa - Edi. IEO - Col. Messatges - 1957 Poèma a l'estrangièra (1960) Pausa cerdana, Marselha, Action poétique, 1962 L'ora - Tolosa - Revista Òc - 1963 Aire Liure - Paris - Edi. P.-J. Oswald - 1974 Lausa per un solèu mòrt e reviudat, amb leis illustracions d'A. Clément e C. Viallat - Montpeyroux - Edi. Jorn - 1974 La Gacha a la Cistèrna - Montpeyroux - Edi. Jorn - 1998 Cosmographia monspessulanensis - Montpeyroux - Edi. Jorn - 2000 Lo viatge grand de l'Ulisses d'Itaca - Montpeyroux - Edi. Jorn - 2004 Poèmas 1943 - 1984 - Montpeyroux - Edi. Jorn - 2011
Pròsa Vida de Joan Larsinhac - Tolosa - Edi. IEO - 1951 - en linha (Reedicion en 1978 dins Col. A tots de l'IEO) Li Camins de la Saba - Tolosa - Edi. IEO - 1965 (Reedicion en 1978 dins Col. A tots de l'IEO) Li Maires d'Anguilas - Tolosa - Edi. IEO - Col. A tots - 1966 (Reedicion en 1978 dins Col. A tots de l'IEO) Tè tu tè ieu ; conte filosofic - Tolosa - Edi. IEO - 1968 (Reedicion en 1978 dins Col. A tots de l'IEO) L'Icòna dins l'Iscla - Tolosa - Edi. IEO - 1971 - en linha (Reedicion en 1978 dins Col. A tots de l'IEO) Lo Sant Pelau - Agen - Edi. Cap a cap - 1972 Tua culpa - Tolosa - Edi. IEO - Col. A tots - 1974 La primièra persona - Lion - Edi. Fédérop - 1978 Lo Decameronet - Edi. Vent terral - 1983 - en linha La Festa T.1 e T.2 Lo Cavalier de Març - Eglise-Neuve-d'Isaac - Edi. Fédérop / Le chemin Vert / Obradors - 1983 Lo Libre de Joan - Eglise-Neuve-d'Isaac - Edi. Fédérop / Le chemin Vert - 1984 Bertomieu - L'Eglise-Neuve d'Issac - Edi. Fédérop - 1986 La Confidéncia fantasiosa - L'Eglise-Neuve d'Issac - Edi. Fédérop - 1989 La Reborsiera - L'Eglise-Neuve d'Issac - Edi. Fédérop -1991 Chronique de l'Eternité - L'Eglise-Neuve d'Issac - Edi. Fédérop - 1991 L'enclaus - Tolosa - Edi. IEO - Col. A tots - 1992 Insularas - Tolosa - Edi. IEO - Col. A tots - 1996 La Festa T.3. Finisegle - Eglise-Neuve-d'Isaac - Edi. Fédérop - 1996
Contes libertins e faulas amorosas - Canet - Edi. Trabucaire - Col. Pròsa occitana - 2000 L'Eròi talhat - Canet - Edi. Trabucaire - Col. Pròsa occitana - 2001 Lo Fiu de l'Uòu - Baiona - Edi. Atlantica -2001 Lei miraus infidèus - Tolosa - Edi. IEO - Col. A tots - 2002 Nadala - Nimes - Edi. Marpoc - 2003 Lei Vidas d'Atanasi - Pau - Edi. Reclams - 2004 Lo Cèrcadieu - Pau - Edi. Reclams - 2007 La Cosmocritica - Tolosa - Edi. IEO - 2008
Teatre Lo pescar de la sépia - Tolosa - Edi. IEO - 1958 La Loba, o la frucha deis tres aubas - Avinhon - Edi. Aubanèu - 1959 Ramon VII - Lavit - Edi. Lo Libre Occitan - 1967 La nuech deis enganats - Nimes - Edi. IEO - 1967 Los ventres negres - Nimes - Edi. IEO - 1967 Teatre claus (Rècuelh de pèças) - Tolosa - Edi. IEO - 1969 Dòm Esquichòte - Tolon - Centre Dramatique Occitan de Provence (C.D.O.P) - 1973 Lei cascavèus - Tolon - C.D.O.P - 1977 La Croisade - Ais de Provença - Edi. Edisud - 1983 Istòria dau trauc, lo Relòtge, la Cabra, dins Teatre d'òc al sègle XX - Montpelhièr - Edi. C.R.D.P - 1984 Gertrud o la mòrt dau teatre, Divertiment critic a dos temps, La révolte des Cascavèus dins Auteur en scène n°5 "Robert Lafont : Un impossible théâtre ?"
Lingüistica (en francés) Phonétique et graphie du provençal : essai d'adaptation de la réforme linguistique occitane aux parlers de Provence, Tolosa : IEO, 1960
Liames extèrnes Pagina consagrada a Robèrt Lafont Presentacion per leis edicions Jorn Sit de la revista Òc que Robèrt Lafont ne foguèt lo capredactor e qu'i publiquèt fòrça escrichs Entretens amb Robèrt Lafont (vidèo de julhet de 2006) Robèrt Lafont parla dau Grand viatge d'Ulisses d'Itaca
Filmografia Un DVD es consagrat a Robèrt Lafont: Christian Passuello, Robert Lafont, un écrivain dans le siècle, 2001.
Categoria:Literatura occitana Categoria:Escrivan occitan Categoria:Istorian de la literatura occitana Categoria:Literatura provençala Categoria:Escrivan provençau Categoria:Lingüista occitan Categoria:Occitanista Categoria:President de l'IEO Categoria:Personalitat provençala Categoria:Escrivan francés del sègle XX Categoria:Escrivan del país de Nimes Categoria:Naissença en 1923 Categoria:Naissença a Nimes Categoria:Decès en 2009 Categoria:Decès a Florença Categoria:Critic occitan