Los establiments escolars Calandreta son d'escòlas e collègis bilingües franco-occitans. Son d'equivalents occitans de Diwan pels bretons, Seaska pels basques, La Bressola pels catalans, ABCM-Zweiprachigkeit pels alsacians-mosellans e Scola Corsa pels còrses.
La primièra Calandreta foguèt creada a Pau (Pirenèus-Atlantics) en 1979.
En 2021, existisson 65 escòlas, tres collègis e un licèu repartits sus 20 departaments per mai de 3900 escolans escolarizats.
Las Calandretas son d'escòlas a res non còsta e laïcas. Lo metòde practicat es lo de l'immersion lingüistica precòça. L'ensenhament dispensat seguís los programas de l'Educacion Nacionala. La pedagogia i es activa (inspirada de las tecnicas Freinet) per acompanhar l'enfant cap a l'autonomia, lo partatge e la ciutadanetat.
Calandreta dispausa d'un establiment d'ensenhament superior occitan APRENE (situat a Besièrs) ont son formats los professors d'escòla Calandreta. APRENE es reconegut per l'Educacion Nacionala e afiliat a l'ISLRF (Institut Superior de las Lengas de la Republica Francesa). La Confederacion de las Calandretas es sòcia del Congrès permanent de la lenga occitana.
Lo 2026 recebèron lo Prèmi Robèrt Lafont de la Generalitat de Catalonha per lo trabalh dempuèi longtemps realizat per l’ensenhament de l’occitan e lo fach que lo projècte implique un collectiu plan larg sul territòri, aital coma son impacte sus d’autras entitats consagradas a la lenga.Catalonha: lo prèmi Robèrt Lafont 2026 destria Calandreta Ferriòl Macip - Jornalet - 18-9-2026
La question dificila del bilingüisme Discors oficial Lo discors oficial del movement Calandreta es lo seguent. Los enfants practican en complementaritat las doas lengas vivas, lo francés e l'occitan. An accès a las doas culturas que s'enriquisson mutualament. Lo metòde practicat es l'immersion lingüistica precòça, que desvolopa los mecanismes intellectuals de l'enfant e que lo dobrisson a d'autras lengas vivas, plan segur, mas tanben a d'autres lengatges mai abstraches coma las matematicas... Lo bilingüisme occitan-francés es a la portada de totes. L'environament lingüistic e cultural es determinant per la mesa en plaça d'un bilingüisme vertadièr.
Discors critic Aquel discors idillic es contestat per certans occitanistas, dintre lo movement Calandreta e tanben defòra. Estiman que lo "bilingüisme" occitan-francés s'acompanha pas, en general, d'una critica conscienta de la diglossia, ont l'occitan es subordenat al francés. Dins certanas escòlas Calandretas, aquò fa que lo francés benefícia d'un tractament e d'un imatge avantatjoses, mentre que se negligís l'imatge e l'ensenhament de l'occitan a veire sas relacions amb sos emplegats occitanistas e occitanofòns nos podèm demandar quina mena de planificacion linguistica nos prepausa calandreta: e e . Es frequent, dins lo movement occitanista, d'observar que los enfants escolarizats a Calandreta an mai que mai un nivèl aproximatiu o feble en occitan e qu'an de representacions diglossicas (e mai se i a d'excepcions): veson pas l'occitan coma l'egal del francés. Mas simultanèament e paradoxalament, semblan de gardar un remembre positiu de l'occitan e de Calandreta. Los escolans an de bons resultats en general dins las matèrias jutjadas fondamentalas per l'Educacion Nacionala (de l'estat francés), coma lo francés e las matematicas: es çò que ditz lo movement Calandreta e sembla d'èsser lo cas, efectivament, quand los escolans de Calandreta passan dins d'escòlas "classicas". Per contra, res garentís qu'ajan de resultats tan bons en lenga occitana, ja que cap de sistèma d'avaloracion unificat s'es pas instituit per mesurar lo nivèl d'occitan en fàcia del nivèl de francés.
Divèrses estudis sociolingüistics demòstran scientificament aquesta realitat ambigua, especialament dins lo domeni de las representacions diglossicas ont los escolans donan mai de valor -e donc mai de practica- al francés qu'a l'occitanPer exemple, se pòt consultar los estudis scientifics seguents:- Henri BOYER (dir.) (2006) De l’école occitane à l’enseignement public: vécu et représentations sociolinguistiques. Une enquête auprès d’un groupe d’ex-calandrons, coll. Sociolinguistique, París: L’Harmattan - Chantal DOMPMARTIN-NORMAND (2002) "Collégiens issus de Calandreta: quelles représentations de l'occitan?", Langages et société 101 (PDF); extrach de la revista Langages et société.
Las Calandretas en Occitània En Erau Collègi Calandreta Leon Còrdas 657, rue de la Croix Verte 34090 Montpelhièr Calandreta La Garriga Chemin Départemental 131 l'Aurelle dit de Carabotte 34150 Ginhac Calandreta L'Ametlièr 7, rue franklin 34500 Besièrs Calandreta Los Falabreguièrs 7 rue Rouget de l'Isle 34500 Besièrs Calandreta de Mesa "La Cardonilha" 22 rue des Enfèdettes 34110 Mesa Calandreta Novèla-Candòla 2, rue Aigrefeuille 34000 Montpelhièr Calandreta Pèira Roja-Lepic 33 avenue Lepic 34000 Montpelhièr Calandreta Dau Clapàs (escrich per error dau Clapas*) 146, rue du Mas du Merle 34070 Montpelhièr Calandreta Dels Polinets 10 rue Jean Vigo 34120 Pesenàs Calandreta de Seta [www.calandreta-sete.org] "Los Dalfinets" Boulevard de Verdun, Ancienne Caserne Vauban 34200 Seta Calandreta Terra Maire 1 rue Saint Vincent Salelles du Bosc 34700 Le Bosc Calandreta Dagtenca Rue Jean Moulin 34300 Agde
En Gard Calandreta Aimat Sèrre 2, rue André Girard 30000 Nimes
Calandreta Jòrgi Gros Le Cristal 620, chemin des hauts de nîmes 30900 Nimes
Calandreta dels Gardons 16-18, rue de l'enclos roux 30100 Alès
En Aude Calandreta Narbonesa Impasse Santoline 11100 Narbona Calandreta de Ciutat Rue du Plô Cité de Carcassonne 11000 Carcassona Calandreta limosenca Joan Clerci 1 rue de l'aiguille 11300 Limós Calandreta Lo Becarut 40, Grand'rue 11130 Sijan Calandreta " Lo Cigal" 46 avenue de la gare 11120 Bize Minervois Calandreta de Ciutat 27, rue du Plô -Cité- 11000 Carcassone Calandreta Pech Mary 3 chemin Dieudonné Costes 11000 Carcassone Calandreta Narbonesa "La Granhòta" Impasse Robert Lafont 11100 Narbonne Calandreta "Los Cascamèls de Menerbés" Rue Marcellin Albert 11160 Trausse Minervois
Dins Tarn Calendreta d'Albi 7 square Amiral Abrial, 81000 Albi Calandreta Castresa 47 carrièra Briguibol 81100 Castras Calandreta del Galhaqués Centre Hospitalier rue René Cassin 81600 Gaillac
En Avairon Calandreta de Rodés 4 rue Bonnefé 12 000 Rodés Calandreta de Milhau 215 rue Maréchal de Tassigny, 12100 Milhau
En Nauta Garona Calandreta de Còsta Pavada 7 Rue Xavier Darasse, 31500 Tolosa Calandreta Garoneta 5, rue du Pont de Tounis 31000 Tolosa Calandreta de Mureth 4, avenue du Maréchal Lyautey 31600 Murèth Calandreta de Castanet Tolosan 2, rue des Ormes 31320 Castanet Tolosan Calandreta del País Sud Tolosan 2 chemin de l'autan 31550 Cintegabelle
En Arièja Calandreta del pais de Pàmias 11 rue Henri Fabre 09100 Pàmias Calandreta deth Coserans Sant Gironç
Dins los Nauts Pirenèus Calandreta de Banhèras 1 Rue Alphonse Cazes 65200 Banhèras de Bigòrra Calandreta deu País de Tarbés 1 avenue des Pyrénées 65310 La Lobèra Tarba Calandreta eths Capdèths de Gasconha 43 rue Nationale 65370 Bertren
En Aquitània Calandreta Pergosina 49 rue Font Laurière 24 000 Peireguers Calandreta deu Seuvestre "Marie-école" 64410 Porciuvas e Bocoa Calandreta de Lescar R du Lt de Vaisseau Garnuchot 64230 Lescar Calandreta Auloronesa Marcadet 1 rue Gassion 64400 Auloron Sainte Marie Calandreta Paulina 13, rue Guynemer 64000 Pau Calandreta d'Ortès Bd Ch de Gaulle 64300 Ortès Calandreta Aussalesa Place de la mairie 64440 Biost Calandreta de la Dauna 33 avinguda de Genèva 33600 Pessac Calandreta de Siron Rue des écoles 33720 Barsac Calandreta Titouan Lamazou Rue Jules Ferry 64110 Masèras Lezous Calandreta "Lo Casolòt d'Aussau" Lo Lis 16 chemin du Bourg 64260 Lys Calandreta Monenh 220 Place Charles de Gaulle 64170 Artix Collègi Calandreta de Gasconha BP 91131 64011 Pau PDC
En Auvèrnha e Lemosin Calandreta lemosina 8 rue Emile Zola 87000 Limòtges Calandreta del Vernhat Maison des enfants, Boulevard de Canteloube 15000 Orlhac Calandreta Velava Pèire Cardenal Chemin de la Forge, Ours 43000 Lo Puèi de Velai
En Provença Calandreta d'Aurenja "La Granatiera" Ancien Lycée agricole Route de Caderousse 84100 Aurenja Los amics de la Calandreta Gapiana 87 Hameau Saint Jean 05000 Gap
Vejatz tanben Ligams extèrnes Sit oficial Chantal DOMPMARTIN-NORMAND (2002) "Collégiens issus de Calandreta: quelles représentations de l'occitan?", Langages et société 101 (PDF); extrach de la revista Langages et société (oc) (fr) Annuari http://calandreta.org/oc/annuari/
Nòtas
* Categoria:Membre del collectiu Anem Òc