Alairac (Aleyrac en francés) es una comuna occitana de Daufinat situada dins lo departament de Droma e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament de Ròse-Aups.
Geografia Alairac es un vilatge situat a de La Beguda de Masenc e a de Grinhan.
Comunas vesinas 400px|left|Distanças e posicion relativa
Toponimia
Atestacions istoricas Lo diccionari Dauzat e Rostaing cita la fòrma de 1250, Ayleracum. Brun-Durand dòna lei fòrmas Ayleracum (1250), Aleyracum (1323), Allerac (1558) e Aleyras (1780)J.Brun-Durand, Dictionnaire topographique du département de la Drôme, Paris, Imprimerie nationale, 1891, p.5, https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k392934.
Atestacions occitanas La fòrma donaa per Frederic Mistral dins lou Tresor dóu Felibrige es Aleira que correspond a [alej'ra]. Rogièr Pasturel a ortografiat lo nom de la comuna AleiracR.Pasturel, De la Révolution à nos jours : scènes d'oc en Drôme Provençale, IEO Droma, APAVEN, 2013, p.175.
Etimologia L'etimologia es la meteissa que la d'Alairàs, Alairac (Auvèrnhe), totei dos en lo Naut Léger, Alairac (Carcassés), Alairac, comuna de Vindrac e Alairac e un vilatjòt de la comuna de Sautairargues, citat en 804 sota lo nom de villa Alairanicos [a l'origina ambé lo sufixe -anicum, semblariá]. L'etimologia seriá, segon Dauzat, lo nom d'òme latin Alarius o Hilarius ambé lo sufixe -acumAlbert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 8, latinizacion dau sufixe gallés -ācon; i a una autra possibilitat, allariācon, dau nom gallés Allarios (e Xavier Delamarre precisa que Allarius es pas un nom latin, çò que concernís probablament tanben Alarius prepausat per Dauzat)Xavier Delamarre, Noms de lieux celtiques de l'Europe ancienne, ed. Errance, 2012, p. 47 e 284. Se tractariá doncas de la proprietat antica d'un òme dau nom d'Allarios, Alarius o Hilarius. Una formacion Hilarius + acum es tanben l'ipotèsi retenguá per JC.BouvierJC.Bouvier, Noms de lieux du Dauphiné, Bonneton, 2002, p.46.
Realizacion fonetica e toponim occitan Probable que Ayleracum, citat en 1250, se deu legir Aleyracum. Voudriá dire que -ai- pretonic èra ja passat a -ei- en Daufinat a l'epoca. Aquò's una evolucion que concernís la mitat nòrd de l'occitan. Se pòt notar pasmens que Brun-Durand captura una atestacion Qomba Alayracci en 1358 per la Combe-d'Aleyrac sus la comuna vesina de Taulinhan.
Lo nom de la comuna se pronóncia [alɛjˈʀɑ], confòrmament a l'escafament deis oclusivas finalas dins aquesta partiá de DromaJC.Bouvier, Les parlers provençaux de la Drôme, Librairie C.Klincksieck, Paris, 1976, p.288. Aquel escafament es tanben notat en nòrma mistralenca (Aleira)F.Mistral, Lou Tresor dóu Felibrige, T.1, A-F, Marcel Petit C.P.M., 1979, p.67, https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k74854.
Una restitucion en occitan dau nom de la comuna en Alairac puslèu que en *Aleirac permet de conciliar origina etimologica e prononciacion locala.
Istòria
Administracion
Demografia
Luòcs e monuments
Personalitats ligadas amb la comuna
Veire tanben Comunas de Droma
Ligams extèrnes
Nòtas
Categoria:Comuna de Tricastin Categoria:Comuna de Droma Categoria:Comuna occitana dau Daufinat