Alguaire es un municipi de la província catalana de Lhèida, de la Comunautat Autonòma de la Generalitat de Catalonha e de la comarca de Segrià.
Toponimia La prononciacion es [al'gwajre] e tanben [al'gwarje]. La segonda prononciacion, coma dins l'advèrbi guaire > ['gwarje] es deguda a un passatge de jr a rj, presenta dins la mitat oèst del catalan occidental e del Maestrat. Lo gentilici es [agu'ʎajre], deformacion de alguaires o alguaraires per una etimologia populara, agulles (= agulhas). Las fòrmas ancianas son Alguadra (ipercorreccion) e Algaire dins una copia de 1207 d'un document de 1083, castell d'Algoria en 1156, probablament error per Alcharova, Algayre en 1157, Algoria en 1157, Alguaira en 1164, Alguayre en 1261 e 1265, etc. L'origina es araba, seriá, segon Asín, al-guwajr « lo trauc, lo cròs », mot rare e arcaïc, mès la localizacion es completament al revèrs : lo castèl e lo monestièr sus un puèg, lo vilatge sul travèrs; en realitat es un diminutiu de la rasic wcr, « escalabrós, peirós », [al-wu'cajr], que correspond completament al site Joan Coromines, Onomasticon Cataloniæ, vol. II, p. 138-139 https://web.archive.org/web/20251207152246/https://oncat.iec.cat/veuredoc.asp?id=1889. La Mata de Pinyana Lo sens de mata es equivalent en occitan, « tufa, bartàs, boisson ». Demòra Pinyana. Es un toponime present dins de lòcs rocoses. L'etime es castra *pinniana, al plural, « castèls sus una ròca ». Es un derivat de pinna, « ròc, rocassa » Joan Coromines, Onomasticon Cataloniæ, vol. VI, p. 229-230 https://oncat.iec.cat/veuredoc.asp?id=31668.
Nòtas