La letra Ç ç, apelada ce cedilha, es una letra modificada de l'alfabet latin. Compren la letra de basa C c amb un signe diacritic en dessota que s'apèla una cedilha (¸). La letra Ç ç es un usatge tipic de l'occitan e de qualques autras lengas.
En turc, la cedilha se tròba non solament jos la letra Ç ç mas tanben jos la letra Ş ş.
La cedilha (¸ → Ç ç Ş ş) se deu pas confondre amb d'autres signes diacritics coma la virgula (, → Ș ș Ț ț) e l'ogonek (˛ → Ą ą Ę ę).
Usatge de basa segon las lengas La foncion de la ç vària segon las lengas.
En occitan, catalan, aragonés, portugués, arpitan e francés En occitan, catalan, aragonés, portugués, arpitan e francés, la ç marca lo son [s] davant a, o, u e en fin de mot; dins aquelas posicions, se i aguèsse pas de cedilha, la c se prononciariá [k]. Exemples en occitan: dançar, çò, cançon / chançon, torçut, braç, doç, feròç, avanç, Vincenç, cèrç.
Cal precisar qu'en occitan auvernhat, lo son [s] deven [ʃ] dins las sequéncias ci, çu.
Cal precisar tanben que dins certans dialèctes occitans, dins de mots que i a, en fin de mot, la -ç finala pòt passar del son [s] a un amudiment. Per exemple, en lemosin: braç ['braː], doç ['duː], bauç ['baw] (mas feròç [fe'rɔs]). E tanben en provençal: bauç ['baw] (mas braç ['bʁas], doç ['dus], feròç [fe'rɔs])...
La ç es totalament impossibla davant las letras e, i, y: dins aquelas posicions, sufís d'escriure una c sens cedilha per obténer lo son [s]. Exemples en occitan: cent, nacion (non pas *çent, *naçion).
La preséncia de -ç en fin de mot es correnta en occitan, catalan e aragonés. Per contra una -ç finala es pas possibla en portugués, arpitan e francés.
En friolan En friolan, la ç marca lo son [tʃ] davant a, o, u e en fin de mot; dins aquelas posicions, se i aguèsse pas de cedilha, la c se prononciariá [k].
La ç es impossibla davant las letras e, i: dins aquelas posicions, sufís d'escriure una c sens cedilha per obténer lo son [tʃ].
En albanés e en turc En albanés e en turc, la ç se pronóncia [tʃ] e se pòt trobar en totas posicions, e mai davant e, i, y.
En turc la cedilha se tròba jos la letra ç que se pronóncia [tʃ], e tanben jos la letra ş que se pronóncia [ʃ].
Òrdre alfabetic I a de lengas coma l'occitan, lo catalan, lo portugués, l'aragonés, l'arpitan, lo francés e lo friolan que classifican la ç coma simpla variacion de la letra c. La ç amb cedilha se classa dins l'òrdre alfabetic coma una c sens cedilha.
D'autras lengas coma lo turc e l'albanés fan de la ç una letra distinta de la c. Las doas letras de mesclan pas dins l'òrdre alfabetic.
Distincion entre la cedilha (¸), la virgula (,) e l'ogonek (˛) La cedilha (¸ → Ç ç Ş ş) se deu pas confondre amb d'autres signes diacritics coma la virgula (,) e l'ogonek (˛).
La virgula jos una letra es un signe tipic del romanés (, → Ș ș Ț ț) e del leton (, → Ģ ģ Ķ ķ Ļ ļ Ņ ņ). Los especialistas del romanés insistisson per i utilizar una virgula (,) e desconselhan la cedilha (¸). Al sègle 21, de mai en mai de polissas de caractèrs dessenhan una virgula corrècta dins las letras romanesas Ș ș e Ț ț mas qualques polissas mal fachas confondon encara la virgula e la cedilha. Cal pas confondre la letra turca Ş ş (èssa cedilha) e la letra romanesa Ș ș (èssa virgula). En leton, certanas polissas de caractèrs confondon encara la virgula e la cedilha dins lo dessenh de las letras letonas (, → Ģ ģ Ķ ķ Ļ ļ Ņ ņ). Totun la virgula es mai conselhada. L'ogonek (˛ → Ą ą Ę ę Į į Ǫ ǫ Ų ų) es un signe tipic del polonés, del cashob, del lituanian e de divèrsas lengas d'America coma lo navaho.