Un culte es un ensems de practicas d'omenatge o de veneracion donat per un grop a una divinitat, un èsser vivent mitic o vertadièr, un inanimat o un fenomèn qu'aquel grop reconeis una dimension « de superioritat, d'excelléncia o de sacrat »Page 1784, Tome 5 : Alpha Encyclopédie, ed. Grange Batelière (París), Kister (Genèva), Érasme (Brussèlas - Anvèrs), 1969-1970 e balha de qualitats remarcablas o excepcionalas que pòdon èsser consideradas coma exemplaras. Lo culte es un dels elements de las religions. Per extension, lo tèrme pòt s'aplicar a de valors moralas (justícia per exemple) o societalas (patria per exemple).
Culte ven del latin cultus, derivat del vèrb colere, que vòl dire al sens pròpri « cultivar » e per extension « far un culte ». Lo tèrme culte pòt prene un reson pejoratiu quand es considerat coma otrancièr o donat a un objècte indigne: « culte de l'argent » , « culte du Vedèl d'aur » o « culte de la personalitat ». Las religions que las practicas o cresenças son consideradas coma reprensiblas son a vegadas nomenadas « culte ».
En psicologia, lo « culte del ièu » es parent del narcissisme.
Contèxte estrictament religiós thumb|300px|Los cultes son practicats dins de luòc reservats; aquí un luòc de culte musulman: la sala de preguièra de la Granda Mosquèta de Cairoan, en Tunisia. thumb|300px|Granda sala de la Sinagòga de Palaprat a Tolosa luòc culte josieu. Culte vòl dire al sens pròpri « cultivar » e per extension « far un culte ». Far un culte, es « cultivar » una relacion amb una divinitat e voler la far « fructificar » per un benfici moral e material màger (patz, riquesa, prosperitat, bonaür, « salut », santat, eca.) de l'individú o de la comunautat que lo practica.
Se dich culte l'ensems de las practicas publicas e/o privadas d'una religion que realiza lo rapòrt dels cresents a lors dieus, o per los invocar, o per los preguiar, o per los mercejar. Es tanben central de tota religion, lo moment ont los fidèls s'amassan e comunian amb las divinitats e entre eles.
De rites son publics, tòcan la totalitat dels membres del grop religiós en question. D'autres son reservats a una partida especiala del grop, a començar pels cultes ostalencs.
En mai, de practicas ritualas pòdon relevar de l'esoterisme, es a dire èsser reservadas a d'iniciats. Coma, als primièrs sègles del cristianisme, los catecumèns podent assistir a la celebracion de l'eucaristiá, privilègi dels batejats. La celebracion dels mistèris antics èran dins aquela categoria.
Los actes cultuals màger son: lo sacrifici, la libacion, lo don e l'educacion; la preguièra (invocacion, laus, demanda, eca); lo cant e la musica; la lectura dels tèxtes sacrats; la predicacion qu'a un ròtle important dins las religions abraamicas; los romevatges, processions.
Se nomena liturgia lo debanament del culte del biais que cada tradicion o fixa. Lo culte es ritualizat: fa reveréncia a un mite que lo fonda e lo justifica, l'explica, e ne fixa lo sens.
La celebracion del culte es sovent reservada a un personatge especial, lo prèstre del culte que pòt aver èsser causit de diferentas menas (apartenéncia a una classa sacerdotala, eleccion, causida per la divinitat o ordinacion). Dins lo culte ostalenc, lo paire de familha es sovent lo celebrant. S'agís dins aquel encastre ex officio: sa foncion de pater familias lo designa automaticament per presidir lo culte ostalenc.
Per extension, se nomena « culte » lo fach de creire en una divinitat e de l'onorar en general.
Notas e referéncias
Annèxes Articles connexes Denièr del culte Messa, Ofici, Preguièra del divendre, Culte protestant Charia, Drech canon, Talmud Culta dels saints, Liturgia
Ligams extèrnes
L'estat de la practica religiosa en França