vinheta|« Lima » es la bandièra actuala internacionala de la quarantena. La quarantena consistís a isolar de personas, animals, o vegetals pendnet lo temps que cal, en cas de suspicion de malautiás contagiosas, per empachar lor propagacion. Empachant las personas d'aver de contactes amb d'individús sans se trapant a l'exterior de la zona de confinhament, se fa contagion impossibla e las malautiás infecciosas despareisson d'esperelas. Es una mesura barrièra ; un dels metòdes de prevencion e de gestion dels riscs ligats a las malautiás infectiosas (epidèmia, pandèmia per exemple).
Al figurat lo mot designa tanben la condicion d'una persona plaçada volontàriament a l'escart (ostracisme).
Per extension, aquest tèrme es tanben utilizat dins lo domèni de la securitat informatica.
Istòria
Originas La separacion e l'interdiccion socialas se plaçava d'en primièr dins l'encastre del sagrat, amb la nocion de tabó, per exemple lo tabó alimentari. La separacion del pur e de l'impur al subjècte de las malautiás es manifèsta dins la Bíblia :
Aqueste passatge foguèt interpretat coma la descripcion d'una gonorrèa amb « declaracion obligatòria de malautiá contagiosa » e « isolament e desinfeccion ». En medecina ebraïca, de tèxtes mencionan las malautiá de pèl amb isolament social temporari, o amb exclusion definitiva (discriminacion dels loproses).
L'idèa del nombre 40 coma periòde decisiu de temps vendriá d'Ipocrates, qu'indica qu'una malautiá aguda se manifèsta dins l'espaci de 40 jorns. D'autres mencionan Pitagòras qu'atribuís al chifre 4 de las vertuts misticas. Aqueste periòde de 40 jorns es adoptat pels primièrs tèxtes crestians (lo june de 40 jorns de Jèsus Crist dins lo desèrt).
Edat Mejana vinheta|« Pestifetats senhats » o « leproses sermonats » per un evèsque. Miniatura del sègle XIV British Library de Londres. En França, la separacion sociala e l'exclusion dels leproses es regit per l'ordonança reiala del 21 de junh de 1321. Lo rebut dels leproses es pertot la nòrma, mas d'aplicacion locala plan variada. Fòrça vilas an una leprosariá situada a l'escart, amb limitacion o contraròtle del desplaçament dels leproses. Los motius d'origina son primièr religioses e morals : la lèpra es unea malautiá de l'alma que se manifèsta per una mòrt lenta del còrs.
Amb l'arribada de la pèsta negra, los motius sanitaris apareisson al primièr plan. Las mesuras presas son lo fach de las autoritats municipalas que se pièja sul sens comun d'una contagiositat, nocion de pauc d'importança per la medecina medievala. Las mesuras mai ancianas d'isolament de ls pestiferats consistís a embarrar los pestiferats (e lor familha) dins lor ostal (sequestracion), una autra es l'expulsion fòra de la vila. Aquestas mesuras, d'òrdre juridic mai que medical, son adocidas a partir del sègle XVI Mai rarament, las maulauts son autorizadas a circular, mas essent portaires de signes distinctius.
D'estructuras son realizadas per conciliar l'isolament e lo suènh: cabanas de fusta fòra de la vila (1348 a Avinhon pel papa Clamenç VI), espital dels pestiferats (Venècia en 1403). De leproserias son convertidas en espital pels pestiferats (Marselha en 1476).
La quarantana maritima (isolament preventiu) es instaurada lo 27 de julhet de 1377, pel Grand Conselh de Ragusa qu'interdit l'accès de la vila o de son districte a aquestes « qu'arriaban d'una zona infestada per la pèsta, al mens sián demorats primièr a Mrkan o a Cavtat per s'i purgar pendent un mes », instituissent atal la primièra quarantena oficiala reconeguda coma tala,.
Ongan, Venècia adòpta lo procediment de Ragusa (isolament sus una illòta pròche). Sus l'avís dels mètges, la durada es portada a 40 jorns, segon la doctrina ipocratica dels jorns critics, ont una malautiá que passa 40 jorns pòt èsser de segur una malautiá cronica. La s'espandís dins los pòrts italians, es adoptada per Marselha en 1383, Barcelona en 1458, edimborg en 1475. L'aplicacion de la quarantena es enforçada per la fondacion de lasarets, que lo primièr, aqueste de Venècia (1403), servís de modèls per d'autres pòrts (Gènoa 1469, Marselha 1526).
La quarantena sus tèrra es d'en primièr adoptada en Provença (Brinhòla, 1464). Lo sistèma de quarantenas es enforçat per las patentas per las merças, e los bilhets de santat per las personas. S'agís de certificats atestant la provenéncia d'una vila sana.
Periòde classic vinheta|Lasaret de la granda pèsta de Viena de 1679, ex-voto de 1680, Glèisa de Sant Miquèl de Viena. Lo sistèma de las quarantenas e lasarets ven una administracion permanenta a partir del sègle XVI en Itàlia. Malgrat lors rivalitats, las ciutats estats italianas son ligadas per un ret d'informacions sanitàrias venent de França, de Soïssa, e dems Balcans. Aqueste exemple es seguit per las ciutats germanicas; alara qu'endacòm mai, en França, en Espanha o en Angletèrra, las quarantenas son pas que de mesuras temporàrias.
A partir de la fin del sègle XVII, lo sistèma de quarantena e de contraròtle de las epidèmias es transferit progressivament de la citutat al plan nacional. La santat ven una question governamentala. La coordinacion mai avançada es alara aqueste de la Prussa e d'autres estats germanics, ont l'expression polícia medicala es utilizada pel primièr còp en 1764 ear Wolfgang Thomas Rau (1721-1772).
En Anglatèrra, los primièrs reglaments de quarantenas (nivèl governamental) son establits en 1663. En França, lo conselh del Rei plaça tota la Provença en quarantena a l'escasença de la pèsta de Marselha (1720) en 1720-1722. Pendent lo sègle XVIII un ret de vigiléncia s'establís entre los grands pòrts mediterranèus d'Euròpa e del Levant.
A las Americas, la primièra quarantena maritima es aquesta de Sant Domengue en 1519 contra la variòla. En America del nòrd, la quarantena es tanben aplicada contra la variòla, lo primièr còp en 1647, per la colonia de la baia del Massachussetts per las naus arribant de las illas Barbada. Puèi contra la fèbre jauna, per las vilas de Nòva York (1688) e Boston (1691). En 1799, lo congrès american transferís l'autoritat de las quarantenas (del nivèl de cada Estat) al nivèl federal (secretariat del tresaur fins a 1876),.
Periòde modèrne
Sègle XIX vinheta|Lo monument als mètges dins lo cimentèri dels Irlandeses, sus <i>Grosse Île du Québec</i>, luòc de quarantena creada en 1832 pels immigrants. La segonda pandèmia de colèra toca l'Euròpa en 1830 e l'Amrica del nòrd en 1832. L'estrategia oficiala es alara d'enforçar los metòdes utilizats contra la pèsta: quarantenas, lasarets e cordons sanitaris, mas aquestas se revèlan pauc eficacias contra lo colèra, çò que provòca de tensions socialas e trebles politics. Las politicas de quarantenas varian segon los païses, pòdon servir de pretèxte politic (per restrénher las libertats de l'adversari – desplaçament, escambi, correspondéncia...–) o economic (proteccion comerciala),.
En 1834, la França demanda una estandardizacion internacionala de las politicas de quarantena. En 1838, un Conselh Sanitari Internacional es fondat a Constantinòble per coordonar las mesuras frontalièras contra las epidèmias. En 1851, la primièra conferéncia sanitària internacionala se debana a París, ont lo primièr reglament sanitari internacional es adoptat. impausa als Estats signataris las mèsmas mesuras quarantenas contra la pèsta e lo colèra, mas sus les 12 païses participants a aquesta primièra conferéncia, tres solament son signatairis: França, Portugal e Sardenha.
Las conferéncias seguentas son a vegada lo luòc de violentas discussions, coma aquesta de la conferéncia de Roma en 1885, al respècte de las quarantenas relizadas sul canal de Suèz per las naus venant d'Índia. Lo real conflicte èra pas d'òrdre sanitari, mas politic (dominacion britanica o francesa sus la region).
Als EUA, la politica de quarantena, dependenta del departament del tresaur, es jutjada mal aplicada, e una novèla legislacion federala de quarantena es adoptada en 1878. L'autoritat de las quarantenas es transferida al Marine Hospital Service, precedent lo Servici de santat publica dels EUA. L'administracion d'una quarantena deu èsser medicalizada, e sa durada deu se basar sul periòde d'incubacion especific a la malautiá.
En 1893, los EUA rejongan lo concèrt sanitari europèu. Las tres malautiás de quarantenas internacionalas son alara lo colèra, la pèsta e la fèbre jauna.
Sègle XX vinheta|Soldats del Còrs expedicionari canadian en quarantena per causa de sarrampiu, França 1917-1918. Las primièras mesuras concrètas, aplicadas per un grand nombre de païses signataris son aquestas de la 11a conferéncia internacionala de París en 1903 (adopcion d'una convencion de 184 articles). En 1907, l'Ofici Internacional de l'Igièn Public es fondat a París, reünissent 12 païses. Ven après la primièra guèrra mondiala, lo Comitat d'Igièn de la Societat de las Nacions (SDN). En 1926, la lista de las malautiás de quarantenas es portada a cinc, amb en mai variòla e lo tifus.
Dins lo primièr tèrç del sègle XX las mesuras de quarantenas son medicalizadas. Lo novèl saber microbiologic permet de destriar los cas confirmats, los cas suspèctes e los subjèctes indemnes, atal que los mòdes de transmission e la durada d'incubacion especificas per cada malautiá infeciosa. Se vei que la quarantena pòt èsser eficaça per limitar unas malautiás, mas tanben inutila o nefasta per d'autras.
Après la segonda guèrra mondiala, l'OMS fondada en 1948, remplaça lo Comitat d'Igièn de la SDN. L'expression « malautiá de quarantenas » ven « malautiás jos contraròtle internacional » inscrichas dins un reglament sanitari internacional, adoptat per 181 païses, e donant una declaracion obligatòria. En 1951, son al nombre de 6 : colèra, pèsta, fèbre jauna, variòla, tifus e fèbre recurrenta.
Dins la segonda mitat del sègle XX, l'importança relativa de la quarantena decréis, aparéis coma un dels metòdes, amb fòrça d'autras, utilizadas dins un sistèma mai general de vigiléncia e de contraròtle de las malautiá. Als EUA, en 1967, 55 « estacions de quarantena » son regidas per los CDC e situadas dins lo pòrts e aeropòrts internacionals. En 1992, demoran pas que 8. Tanben dins las annadas 1980 lo CDC listava 26 malautiás per la dintrada als EUA, en 1992 aquesta es reducha a 7 malautiás: fèbre jauna, colèra, difteria, tuberculòsi, pèsta, suspicion de variòla (bioterrorisme) e fèbre emorragica virala.
Pareissiá alara que la quarantena es pas una panacèa, qu'a sas limitas, coma dins l'aparicion del sida, per de rasons biomedicalas, mas tanben juridicas e eticas. Dins d'autres cas, pòt èsser validada per de malautiás o de contèxtes particulars. La quarantena « modèrna » es alara un mejan, non pas indistincte o generalizat, mas « talhat sus mesuras » e sempre discutible. Coma foguèt lo cas per l'epidèmia de SARS de 2003, o de la pandèmia A(H1-N1) de 2009,.
sègle XXI Dempuèi 2000, los retorns d'experiéncias de las epidèmias de H5N1, SRAS, del MERS, e dels modèls epidemiologics, menèron a detalhar los protocòlss de quarantena, per unas malautiás, e un encastre internacional foguèt produch en 2005 par l'OMS. Atal:
de quarantenas a l'escala de la vila foguèron impausadas en China e Canadà contre l'SRAS en 2003, e en Africa de l'Oèst fòrça vilatges foguèron plaçats en quarantena per frenar e arrestar l'epidèmia d'Ebola de 2014 en 2019-2020, pel primièr còp dins l'istòria de l'umanitat e de l'epidemiologia, l'isolament volontari (« autoisolacion ») e la quarantena foguèron utilizats amb fòrça granda escala per frenar la malautiá de coronavirus (COVID-19). De vilas entièras de China, puèi de regions, puèi en Euròpa l'Itàlia impausèt de restriccions sens precedents a partir de març de 2020 per lutar contra la propagacion del virus.
Realizacion