Daurèl e Beton o al títol complet Lo roman de Daurèl e de Beton (en occitan ancian Daurel e Betó o Lo romans de Daurel e de Betó)De mai, i a los títols franceses talas coma Daurel et Beton, Le roman de Betonnet, e Betonnet, es una epopèia e cançon de gèsta anonima escricha en occitan ancian.

Es compausada de 2198 linhas, gropadas en 53 laissas monorimadas d'alexandrinas (1-138) e decasillabas (139-2198), mas los quinze darrièrs essent pas que parcialament legibles, la fin del raconte demòra un mistèri. Lo sol registre existissent del tèxte es un manuscrit mal gardat descobèrt en 1876 per Ambroise-Firmin Didot.Paul Meyer, Daurel et Beton, chanson de geste provençale publiée pour la première fois d'après le manuscrit unique appartenant à M. A. Didot, 1880, p. ij: Il y a quelques années, peu avant sa mort, M. Ambr. Firmin Didot eut l'occasion d'acquérir un manuscrit provençal où se trouvait, sinon la totalité, du moins un long fragment du poëme de Daurel et de Beton. E mai se poguèt pas jamai èsser autentificat abans, l'existéncia d'una tala òbra èra estada coneguda dempuèi lo començament de l'Edat Mejana a travèrs una mencion rapida dins un poèma del trobador catalan Guiraud de Cabrièra.Ja de Mauran / Om no·t deman / Ni de Daurel ni de Beton ("[You had better] never be asked either of Mauran or Daurel and Beton"). Daurel e Betó foguèt escrich a la fin del XII o al començament de la primièra mitat del sègle XIIIPaul Meyer, Daurel et Beton, chanson de geste provençale publiée pour la première fois d'après le manuscrit unique appartenant à M. A. Didot, 1880, pp. xxviij-xxix: La date de la pièce se rapproche alors sensiblement, et peut être dès lors placée aux environs de 1200. Cette hypothèse conviendrait assez bien à la date présumable de Beton que je ne voudrais pas faire plus ancien que la fin du XIIe siècle. On pourrait même le faire descendre jusqu'aux premières années du XIIIe siècle, sans que rien dans l'œuvre même vînt faire obstacle à cette appréciation. e es ligat amb la matèria de França, mas pel caractèr romantic dels eveniments es mai coma un romanç regular d'aventura. En exclusent las vilas de París e de Babilònia, totes los luòcs evocats dins lo conte son situats dins una region compausada entre Peitieus e Agen,Paul Meyer, Daurel et Beton, chanson de geste provençale publiée pour la première fois d'après le manuscrit unique appartenant à M. A. Didot, 1880, p. xxx: Mais les autres noms de lieu sont plus intéressants, en ce qu'ils appartiennent tous à une même région, celle qui s'étend d'Agen à Poitiers. ont foguèt probablament compausat. Un estudi minuciós del vocabulari e de la prononciacion presumida (i aviá pas de règlas fixas per l'ortografia) de l'autor redusís encara mai aquel airal a Nauta Garona e Tarn.Paul Meyer, Daurel et Beton, chanson de geste provençale publiée pour la première fois d'après le manuscrit unique appartenant à M. A. Didot, 1880, p. lxv: La région que nous cherchons à délimiter se réduira à peu près au nord de la Haute-Garonne et au Tarn. E mai, Beton, Aicelina, Gauserand e Bertrand èran de noms subretot trobats en Occitània.Paul Meyer, Daurel et Beton, chanson de geste provençale publiée pour la première fois d'après le manuscrit unique appartenant à M. A. Didot, 1880, p. xxx: Notons cependant qu'Aicelina, Bertran, Beto, Gauseran, sont bien rares ailleurs que dans le midi de la France.

Resumit de l'argument Conta coma Beuve de Handstone e lo comte Gui, amb qui se son jurats fidelitat mas qu'en realitat es un traïdor, viatjan a la cort de Carlesmanhe ont Beuve se marida amb Ermengarda, sòr de Carlesmanhe. De retorn a Peitieus, Ermengarda a un filh, Beton. Gui vòl far siá Ermengarda e acaba en assassinant Beuve pendent una cacera. L'emperaire, subornat per Gui, femna Ermegarda en matrimòni al traïdor; en lo vesent en perilh, Ermengarda amaga son filh dins una isla. Quand Beton es descobèrt e mes en perilh, lo joglar Daurèl, qu'aviá servit fidèlament a Beuve e a qual Beuve aviá fach senhor de Monclar, lo rescata e la s'empòrta dins son castèl. Gui Assètja Monclar e Daurèl salva Beton en sacrificant son pròpri filh e marcha amb Beton a Babilònia. Beton creis a Babilònia ont desvolòpa de grandas vertuts cavalleresques e corteses. Quand se li revèla l'istòria de la siá naissença, decidís retornar per venjar-se mas obten abans la man de la filha de l'emir de Babilònia, Erimena, que se fa cristianar. Daurèl E Beton tòrnan e vengen Beuve. Beton Se marida amb Erimena e se convertís en senhor dels domenis de son paire.

I destaca la barreja de arcaisme morala, ont destaca tot un fons de psicologia masculina, e innovacion sociala, doncas qu'a un caractèr plebeu, e ont l'amistat entre los personatges de Beton e Daurèl ultrapassa los ligams entre senhor e vassal. Fa pas de concessions a un refinament psicologic, entre la magia e la cruseltat, e qualques critics la considèran una òbra rude e primitiva.

Nòtas e referéncias

Annèxes Articles connèxes Lista dels prenoms occitans Ligams extèrnes Tèxte complet en linha Bibliografia a ARLIMA Article a l'Enciclopèdia catalana

Categoria:Cançon de gèsta

Categoria:Epopèia

Categoria:Literatura occitana medievala Categoria:Primièrs testimònis de la lenga occitana Categoria:Òbra literària del sègle XII Categoria:Epica medievala Categoria:Matèria de França