Lo Jarbèir de Jo es un suc d'origina volcanica delh Vivarés, dins lo Massís Centrau, situat entre las comunas de Sant Marçau e de Santa Aulaia. A son pe se tròban las très fonts de Léger.
Toponimia Las fòrmas ancianas son Gerbers (1179), Gerberium de junquo (1320). Junquo latinizat en jugum, donarà Jong en 1618, joug en 1644, jou en 1651, e Gerbier de Joux en 1674Louis Moreri, Grand Dictionnaire Historique, 1674; puèi jonc en 1777 sobre la mapa de Cassini. Lo determinant latin, jugum, (jo en occitan) designa l'ensemble format per lo còl de Jo situat a 7 km a l'èst amb los dos sucs que l'enròdan, que l'ensemble a la fòrma d'un jo.Blog Vousvoyezletopo De quelques monts (II) Las formas ancianas e l'actuala en francés son de reinterpretacions de jonc per atraccion patronimica Blog Vousvoyezletopo De quelques monts (II).
Geografia Topografia thumb|gauche|upright=1.5|Carte topographique. thumb|Vue du mont Gerbier-de-Jonc depuis la route.
Modèste relèu volcanic daus monts de Vivarés, lo Jarbèir de Jo es situat dins la comuna de Sant Marçau, alh ras de la de Santa Aulaia en Naut Vivarés. Culmina a una altitud de . Amb Mesenc forma una linha de cresta sus l'aigavèrs entre l'ocean Atlantic (adreit) e la mar Mediterranèa (envèrs).
Geologia Es un dòma de fonolita formant un piton que la partida superiora es grossièrament prismada, tipic d'un volcanisme de tipe pelean. Es constituït d'una fonolita de nefelina, contenent de cristaus de sanidina ben vesedors e qualques agulhas d'augita. Lo dòma es lo resultat de la lenta extrusion de lava tròp vescosa per s'escolar sobre los flancs delh volcan e que s'acomola alh som de la chaminèia d'alimentacionAndré Reymond, Schéma géologique du Mont-Gerbier, tiré de .. Es datat de 8 milions d'annadas, una epòca onte nombroses volcans èran encara en activitat en Auvèrnhe. Situat alh ras de Mesenc qu'ocupa lo centre de la província volcanica delh Velai orientauLe haut bassin de la Loire et ses marges dans leur contexte géologique (d'après Mergoil & Boivin, 1993, modifié), es edificat alh Miocèn, durant lo Cenozoïc, e resulta delh plejament aupenc que fractura lo sòcle ercinian delh Massís Centrau. Aquela orogenèsi aupenca es a l'origina de l'edificacion daus nauts plans basaltics de Velai e delh purmèir periòde d'activitat volcanica afectant la província entre 13 e 7 milions d’annadas, a l'origina delh « país daus sucs », dominat per lo mont Mesenc e de direccion generala nòrd-oèst/sud-èst. Las glaciacions periglaciàrias delh quaternari an erodat la part superiora de l'edifici volcanic : la fragmentacion e la chasuda de las ròchas fonolitica es a l'origina de las coladas qu' enròdan la basa delh dòma.
Referéncias
Categoria:Montanha del Massís Central