Microsoft Windows a l'é na famija ëd sistema operativ proprietari dësvlupà da Microsoft Corporation, dovrà prinsipalment an sij computer personaj. A l'é stàit lansà dël 1985 e a l'é dventà ël sistema operativ pì spantià al mond për PC, con na part ëd mërcà dël 75% (2023). Windows a l'é conossù për soa antërfacia utent amichevol, compatibilità con vàire hardware, e sopòrt a aplicassion ëd produtività e gieugh.
Stòria 1985: Windows 1.0, prim sistema con antërfacia grafìca (GUI) për MS-DOS. 1990: Windows 3.0 a introduv ij programa a icon-e e multitasking. 1995: Windows 95 a rivolussion-a l'usagi dij PC con ël Start Menu e sopòrt a Internet. 2001: Windows XP a dventa un dij sistema pì popolar për soa stabilità. 2006: Windows Vista a introduv l'Aero GUI, ma a l'é mal arseivù. 2012: Windows 8 a prova a porté n'antërfacia tàtil, sensa sucess. 2015: Windows 10 a unìfica PC, tablet, e Xbox con l'Universal Windows Platform (UWP). 2021: Windows 11 a ridisegna l'antërfacia e a ancoragia l'AI (Copilot).
Strutura e Component Kernel NT: Basà su Microsoft NT (dël 1993), con sopòrt multiutent e sicurëssa. Antërfacia utent: Start Menu, Taskbar, Action Center, e Microsoft Store. File Explorer: Gestor d'archivi për navighé ant le cartele. Registr ëd sistema (Registry): Archivi central për configurassion. DirectX: Librarìa për multimojen e gieugh. WSL (Windows Subsystem for Linux): Esecussion ëd aplicassion Linux.
Version Era DOS-based: Windows 1.0–3.1, 95/98/ME. Era NT-based: Windows NT 3.1 (1993) Windows 2000/XP (2000/2001) Windows 7 (2009): Sucess për stabilità. Windows 10/11 (2015/2021): Version corent. Server: Windows Server 2003, 2008 R2, 2022.
Usagi Desktop e laptop: Ufissi, studi, navigassion an ligna. Gaming: Sopòrt a DirectX 12 e Xbox Game Pass. Amprèise: Integrassion con Active Directory e Microsoft 365. Dispositiv embedded: POS, ATM, kiosk.
Avantagi e Svantagi Avantagi: Compatibilità: Ampia gama ëd programa e driver. Produtività: Integrassion con Office, Teams, e OneDrive. Agiornament: Sicurëssa e fonsion neuve costant. Svantagi: Sicurëssa: Vulnerabilità a malware e ransomware. Còst: License costose për version Pro/Enterprise. Risòrse: Consum ëd memòria e CPU elevà.
Evolussion Tecnològica Ani 2000: Passagi a l'architetura 64-bit. Ani 2010: Introdussion dël Windows Hello (login biométrich). Al di d'ancheuj: Integrassion AI: Copilot për assistensa an temp real. Cloud gaming: Xbox Cloud Gaming ant ël navigator. Ambient ëd dësvlup: Visual Studio e .NET Framework.
Vardé ëdcò macOS Linux MS-DOS Xbox
Arferiment Russinovich, M. (2012). *Windows Internals*. Microsoft Press. Thurrott, P. (2021). *Windows 11: The Complete Guide*. Independently Published.
Ligam esterne Sit ufissial ëd Windows Stòria ëd Windows (Microsoft Archive)
Categorìa:Informàtica Categorìa:Tecnologìa Categorìa:Artìcoj scrivù con l'AI