J'ingranagi a son component mecànich rotativ con dent ch'a mës-cio antra 'd lor për trasmëtte fòrsa e moviment antra doi ass o pì. A son dovrà an vàire màchine, moto, cambi, e sistema mecànich për controlé la velocità, ël moment ëd torsion, o la diression ëd la rotassion.
Stòria Ij prim ingranagi a armonto a l'antichità: ël Mecanism d'Anticitera (100 a.C. apopré) a l'ha dovrà ingranagi ëd bronz për smon-e ij moviment celest. Ant ël Medi Ev, ij mulin a eva e j'arlògi mecànich a l'han ëspantià l'usagi dj'ingranagi ëd bòsch o fer. Durant l'Arvira Andustrial, la produssion ëd massa d'ingranagi ëd precision an assel a l'ha consentì ël dësvlup ëd màchine utiss e motor a vapor. Ant ël sécol XX, l'introdussion dij material sintétich e dij sistema CAD a l'ha revolussionà ël proget dj'ingranagi.
Tipo ëd ingranagi Ingranagi drit (a dent drit): Dent paralej a l'ass, dovrà për aplicassion sempie e a bassa velocità. Ingranagi elicoidal (a dent angolà): Dent angolà për un mes-cié pì silensios e adàt a velocità àute. Ingranagi con-i (bevel gear): Dovrà për cambié la diression ëd la rotassion (es. ant ij diferensiaj dle viture). Ingranagi a vis sensa fin (worm gear): Combinà con na vis sensa për ridùe la velocità e aumenté ël moment. Ingranagi planetari: Sistema con n'ingranagi sentral e dj'àutri ch'a giro dantorn, dovrà ant ij cambi automàtich.
Operassion J'ingranagi a trasmëtto ël moviment conforma al rapòrt dij nùmer ëd dent. Ël rapòrt ëd trasmission () as calcola con:
andova e a son ël nùmer ëd dent dj'ingranagi motris e condot. Esempi: se un ingranagi con 20 dent a fa giré un con 40 dent, ël rapòrt a l'é 2:1, visadì la velocità as riduv a la mità ma ël moment a dobia.
Aplicassion Automòbij: Trasmission, diferensial, e cambi. Andustria: Màchine utiss, pompe, e sistema ëd caden-a 'd produssion. Eletrodomèstich: Arlògi, lavatris, e frulador. Robòtica: Giunture e brass mecànich. Energìa: Turbin-e eòliche o idràuliche.
Ingranagi ant ël Piemont Ël Piemont a l'é stàit stòricament un sènter amportant ëd produssion mecànica. La FIAT ëd Turin a l'ha dovrà ingranagi ëd precission ant soe viture, com la Fiat 500, e ant ij motor d'avion durant la Sconda Guèra Mondial. Ël Politécnich ëd Turin a l'ha 'd programa ëd recerche an sj'ingranagi avansà për l'aerospassi e l'automàtica.
Ant le valade alpine piemontèise, ij mulin tradissionaj a dovravo ingranagi ëd bòsch për trasformé l'eva an energìa, un sistema anco' visìbil ant ël Musé dl'Acqua ëd Cantòira.
Vardé ëdcò Diferensial Politécnich ëd Turin
Categorìa:Mecànica Categorìa:Tecnologìa Categorìa:Artìcoj scrivù con l'AI