miniatura|Intrada dël Cìrcol ëd Vien-a, che a l'é stàit ël sènter dël positivismo lògich
Ël positivism lògich (conossù 'dcò coma neopositivism o empirism lògich) a l'é stàit un moviment filosòfich ch'a l'é dësvlupasse ant j'agn 1920-1930, dzortut an Euròpa sentral. A l'é stàit caraterisà da soa arfuda dla metafìsica e da soa ènfasi an sla verificassion empìrica coma criteri ëd significà.
Definission Ël positivism lògich a peul esse definì 'me: Un moviment filosòfich ch'a uniss l'empirism con la lògica moderna Na filosofìa ch'a arfuda le proposission metafìsiche com sensa significà Un programa ch'a veul unifiché tute le siense ant un sol lengagi sientìfich N'aprossimassion ch'a fortiss che mach le assion verificàbij empiricament a son significative
Stòria
Orìgin Ël positivism lògich a l'ha soe rèis ant ël: Positivism d'Auguste Comte (1798-1857) Empirism britànich ëd David Hume (1711-1776) Svilup dla lògica matemàtica con Gottlob Frege (1848-1925) e Bertrand Russell (1872-1970)
Ël Cìrcol ëd Vien-a Formasse dël 1922 sota la guida ëd Moritz Schlick (1882-1936): Rudolf Carnap (1891-1970): esponent prinsipal Otto Neurath (1882-1945): programa d'unificassion dle siense Herbert Feigl (1902-1988): contribù an filosofìa dla siensa
Difusion e evolussion Cìrcol ëd Berlin: Hans Reichenbach (1891-1953) Anfluensa an América: Willard Van Orman Quine (1908-2000) Declin dòp la Sconda Guèra Mondial
Prinsipi fondamentaj
Ël prinsipi ëd verificassion Na proposission a l'ha significà mach s'a peul esse verificà empiricament Le assion metafìsiche, étiche e estétiche a son sensa significà cognitiv Distinsion antra problema empìrich e problema ëd significà
L'unità dla siensa Tute le siense a deuvo esse unificà an un sol lengagi Ël lengagi ideal a l'é col dla fìsica Redussion ëd tute le dissiplin-e a la fìsica
La lògica com utiss Usagi dla lògica moderna për l'anàlisi dël lengagi Clarificassion dij concet sientìfich Eliminassion dle confusion linguìstiche
Tesi prinsipaj
Crìtica dla metafìsica Le question metafìsiche a son ëd pseudo-problema Ij dissident metafìsich a son veujd ëd significà cognitiv La filosofìa a deuv esse anàlisi dël lengagi
La filosofìa com anàlisi La filosofìa a l'é n'atività d'anàlisi dël lengagi A dev clarifiché ij concet sientìfich A l'é distinta da la siensa
L'empirism radical Tuta la conossensa a ven da l'esperiensa sensorial Arfud dle vrità a priori sintétiche La matemàtica a l'é analìtica
Autor amportant
Esponent prinsipal Moritz Schlick (1882-1936) Rudolf Carnap (1891-1970) Otto Neurath (1882-1945) Herbert Feigl (1902-1988)
Anfluensa amportanta Ludwig Wittgenstein (1889-1951): Tractatus Logico-Philosophicus Karl Popper (1902-1994): critica e faussificassionism A.J. Ayer (1910-1989): difusion an Gran Brëtagna
Euvre fondamentaj La strutura lògica dël mond ëd Rudolf Carnap (1928) Lengagi, verità e logica ëd A.J. Ayer (1936) L'unità dla siensa ëd Otto Neurath (1932)
Problema e crìtiche
Ël problema dël prinsipi ëd verificassion Ël prinsipi midem a peul nen esse verificà empiricament A smija esse autodichiarant A men-a a un regress infinì
La natura dle proposission matemàtiche Le proposission matemàtiche a son verificàbij? A son analìtiche o sintétiche? Lë stat dla lògica
Le proposission étiche e estétiche A son veraman sensa significà cognitiv? Coma a peulo esse valutà? Redussionism ecessiv
Anfluensa
Ant la filosofìa dla siensa Anàlisi dël lengagi sientìfich Critéri ëd demarcassion Svilup dël concet ëd spiegassion sientìfica
Ant la semàntica Teorìa dël significà Distinsion antra sintassi e semàntica Studi dle condission ëd verità
Ant l'inteligensa artifissial Formalissassion dël savèj Raprësentassion dla conossensa Svilup dij lengagi formaj
Eredità contemporania Malgré soe dificoltà, ël positivismo lògich a l'ha lassà: N'anfluensa duratura an filosofìa dla siensa L'amportansa dl'anàlisi dël lengagi La necessità ëd precisassion e rigor La valorisassion dl'empirism
Vëdde 'dcò Empirism Filosofìa analìtica Cìrcol ëd Vien-a Prinsipi ëd verificassion Metafìsica
Bibliografìa Carnap, R., La strutura lògica dël mond, 1928 Ayer, A.J., Lengagi, verità e logica, 1936 Neurath, O., L'unità dla siensa, 1932
Categorìa:Filosofìa Categorìa:Stòria dla filosofìa Categorìa:Artìcoj scrivù con l'AI