Os Kalapalo e três outros grupos do Alto Xingu – Kuikuro, Matipu e Nahukuá – falam dialetos de uma língua que pertence ao ramo da Guiana Meridional da família linguística Karib. Seus parentes linguísticos mais próximos são os Ye'cuana (ou Makiritare) e os Hixkaryana. Os primeiros encontram-se no sul da Venezuela e no norte de Roraima, enquanto os últimos estão na região das Guianas que fica no norte do Pará.
Fonologia Vogais AnteriorCentralPosteriorFechada Média Aberta Consoantes LabialAlveolarPalatalVelarGlotalNasalOclusivaAfricadaFricativaLateralSemivogal
A oclusiva /p/ também pode ser ouvida como [ɸ] em posições mediais. As oclusivas /p, t, k/, quando precedidas por nasais, são ouvidas como pré-nasalizadas e sonoras [ᵐb, ⁿd, ᵑɡ].
Vocabulário Nomes de animais em Calapalo (Cunha 1960: 277-292):CUNHA, Ayres Câmara. Entre os índios do Xingu. São Paulo: Livr. Exposição do Livro, 1960. p. 277-292.Vocabulário calapalo. Site Línguas Indígenas Brasileiras, de Renato Nicolai.
Português Calapalo anta diáli ariranha táro capivara vacúriza cervo assá-cuéro caititu ato macaco cadiú macaco cuatá cavúgo onça quére preá acúre paca rênari porco-do-mato áto, atuvuêro rato umbé tatu carútava veado arátara, assã avestruz tó arara tavítse bem-te-vi hí-ti-vi beija-flor tolungu colhereiro carúto coruja apuchuá corvo cúari gavião-real locuêro gavião médio acútso galo itçú galinha cuacãra gavião pequeno tolocuero garça urízo gaivota curísoca jaó acã jacu tuála jaburu acára jacutinga tuála martim-pescador caçaquero macuco ponózo maracanã tidiuquéra marrecão anagãa mutum cussú mutum-de-castanha pãnhe papagaio cuáco pato covôngo periquito ninhô, curitse, tio perdiz itivi pomba táva passarinho tolonguro quero-quero téru-téru saracura cótoro socó aritanhôa seriema frári tucano cávoca urutau quaquáro arraia maé, tivári barbado cadiarima bicuda dioví cachorra ávi cascudo varáru grumatá quátari jaú canaquero jaraqui dianápa lambari tavúri piranha vênhi pintado trúvi pacu uquívari poraquê anhãmo traíra vézoco tucunaré savúndo trairão tânhe cobra êque camalhão ônho jacaré távinha jibóia quecuero lagarto uvíti lagartixa áruta lagartixa pequena tamúci sucuri ocóto sapo carívuro tracajá vicútava aranha zóti abelha acúzo borboleta vótoto besouro grande mimútse cascudo feúluri carrapato carínheque cigarra cátaro formigão zigue formiga cráque gafanhoto inhô-toto marimbondo ocõn muriçoca táque mosquito núgue mosca arúa piolho háu pulga ânro
Ligações externas Vocabulário calapalo - CUNHA, Ayres Câmara. Entre os índios do Xingu. São Paulo: Livr. Exposição do Livro, 1960. p. 277-92.
Categoria:Línguas caribes Categoria:Línguas indígenas do Brasil