Katy Perry, pseudònemo de Katheryn Elizabeth Hudson (Santa Barbara, 25 de otobre 1984), ła ze na cantaudora, atora e dopiadora statunitense.
Ła ga ezordìo inte'l mondo de ła mùzega inte'l 2001 co un album che porta el so nome, Katy Hudson, che no ga riscontrà suceso. L'artista ga po' razonzesto el suceso mondiałe co i sìngołi I Kissed a Girl e Hot n Cold inte'l 2008, traesti da l'album de debuto co'l so nome d'arte, One of the Boys, che ze deventà el trentatreezemo pì vendùo de chel'ano. Inte'l 2010 vien fora el so terso album in studio Teenage Dream, senjà da grando suceso a łiveło mondiałe, dal cuało ze stà estraesti sìngołi cofà California Gurls, Firework e Last Friday Night (T.G.I.F.). Inte'l 2013 ze venjesto fora Prism, cuarto àlbun in studio de ła cantante, promovesto dai sìngołi de suceso Roar e Dark Horse. Inte'l 2017 ła publega el so cuinto àlbun in studio, Witness, promovesto dai sìngołi Chained to the Rhythm, Bon appétit, Swish Swish e Hey Hey Hey. Tre ani drìoman, inte'l 2020, ła publega el so sesto àlbun in studio, Smile, i cui sìngołi estraesti, a partir dal 2019, ze Never Really Over, Harleys in Hawaii, Daisies, Smile e What Makes a Woman.
Biografia Primi ani Katy Perry, a l'anagrafe Katheryn Elizabeth Hudson, ła ze nasesta a Santa Barbara, in Całifornia, el 25 de otobre 1984 al Goleta Valley Cottage Hospital, da Keith e Mary Hudson (nasùa Perry), do predegadori całiforniani. Ła ga orizeni todesche, portoghezi, irlandezi e inglezi, e ła ze segondozenita de tre fradełi; i zii da parte de so mare ze ła senejadora Eleanor Perry e 'l regista Frank Perry.
Perry ła ze stà coinvolzesta fin da puteła inte l'atività rełijoza dei zenidori cantando inte ła ceza łocałe dai nove ai disete ani. Ła ga scominsià a cantar imitando ła soreła Angela ed è cresciuta ascoltando musica gospel, dao che so mare no ghe parmeteva de scoltar cueła che èła ciamava "mùzega profana", e frecuentando scòłe e canpegi cristiani. Ła ga ciapà dezmesteghesa co ła dansa in una sała de zbuòro a Santa Barbara. I so insenjanti jera bałarini navegai, che ghe ga insenjà el swing, el Lindy Hop e'l jitterbug. Ła ga łasà ła Dos Pueblos High School a 16-17 ani par inisiar ła so carièra muzegałe. Drìoman ła ga frecuentà ła Music Academy of the West a Santa Barbara, andove ła ga studià ópara italiana par un curto periodo.
I ezordi (1999-2006) thumb|273x273px|left|Katy Perry se ezibise sonando ła ghitara, strumento che ła ga inparà a sonar durante el só viajo a Nashville cuando che ła jera ancora cuindezene Co ła gaveva 15 ani, cuando ancora ła cantava in cieza, Perry ga tirà l'atension de serti muzeghisti rock de Nashville che ła ga menà łà par afinar el so tałento de cantaudora. Cui ła ga tacà rejistrar demo co l'ajuto de veterani del country, che łe ga insenjà anca a sonar ła chitara. Ła cantante ga firmà un contrato co l'eticheta discogràfega de mùzega cristiana Red Hill Records, soto ła cuałe ła ga rejistrà el so àlbun de debuto cuando che ła gaveva 15 ani. Cofà Katy Hudson, ła ga publegà l'omonemo àlbun de debuto gospel-christian rock inte'l 2001. L'àlbun no ga avùo suceso, e l'eticheta ga fałìo daspò on poco de tenpo. Ła cantante ga po' desidesto de canbiar el so conjome in Perry, el nome da puta de so mare, parchè ła pensava che Katy Hudson reciamase masa l'atora Kate Hudson.
A 17 ani ła ga łasà ła so caza par trasferirse a Los Angeles, indove ła ga łaorà co'l produtor Glen Ballard par l'eticheta discogràfega Island Records. Sendo cresùa scoltando soło mùzega gospel, ła cantante ga avesto pochi modełi a cui far refarimento a l'inisio de ła so carièra. Co ghe ze stà domandà co chi che ła vołese cołaborar, èła no ła ga savesto respónder. Ła stesa note, ła ze andà in un hotel co so mare, ła ga inpisà ła tełevizion so'l canałe VH1, e łi ła ga vedesto Glen Ballard che parlava co Alanis Morissette; Ballard ga produzesto l'àlbun de major suceso de ła Morissette, Jagged Little Pill, artista dei granda influensa so Perry, ła cuała ga esprimesto suito intarese inte'l łaorar co Ballard. Un zorno Perry se ga prezentà a caza soa, conpanjada dal pare, ghe ga prezentà na so canson, e'l produtor ła ga risevùa suìto soto ła so ała. El ła ga jutà po' a mejorar ła so tècnega de cantaudora inte i ani sucesivi. El segondo àlbun de Katy gaveva da èsar publegà inte'l 2005, ma, segondo cuanto reportà da ła rivista Billboard, tuti i projeti zera andai in fumo. Ła Island ga łisensià cuindi ła cantante. Alcune canson rejistrae par l'àlbun, intitołae The Box, Diamonds e Long Shot, jera stà cargae so'l profiło MySpace de ła cantante in chel pariodo. Simple, naltra canson che ła gaveva rejistrà co Glen Ballard, ze stà inserìo inte ła cołona sonora del film del 2005 4 amiche e un paio di jeans.
Perry ga firmà un contrato che ghe inpediva de tółer desizion so ła so carièra. Una de łe idee de ła Columbia ze stà cueła de cubiarla co ła scuadra discogràfega The Matrix, che jera drìo łaorar so un àlbun, e che gaveva bezonjo de na cantante. Anca se l'àlbun in cuestion l'è stà mai publegà, Katy ga tirà l'atension dai media: ła so mùzega ze infati sta definìa de primo suceso inte l'otobre 2004 da ła rivista Blender. Restà sensa nisun projeto, Katy ga tacà rejistrar da so pòsta un novo àlbun, che se gavarì dovesto ciamar Fingerprints. L'otanta persento de staltro ze stà conpletà prima del tenpo de scadensa, ła Columbia Records ga desidesto de interonper i łaori e de no publegarlo, ed infìn de łisensiarla. Mentre ła sercava naltra eticheta discogràfega, ła ga łaorà co na conpanjia indipendente de A&R ciamada Taxi Music. Inte'l 2006, Katy ga fazesto na conparsa inte'l video conpanjadorio del sìngoło Goodbye for Now dei P.O.D.; ła ze conparìa in pì inte i video de Cupid's Chokehold dei Gym Class Heroes, in Learn to Fly dei Carbon Leaf e in If We Ever Meet Again di Timbaland.
One of the Boys (2007-2009) thumb|272x272px|Katy Perry in concerto inte'l 2008 Daspò el łiçensiamento de Perry da ła Columbia Records nel 2006, l'adeta a ła publicità de l'eticheta Angelica Cob-Baehler ga consejà a Jason Flom, el presidente de ła Virgin Records, de sentir ła Perry. In chel pariodo, Flom jera drìo sercar na pop star a cui darghe suceso mondiałe par ła so eticheta. Nonostante łe difarenti cresion dei vari raprezentanti de ła Virgin, Flom ga pensà che Katy Perry gavarìa podesto deventar ła çełebrità che ła spazemava, e, inte i primi mezi del 2007, drìo tratative co ła Columbia, el ghe ga fazesto firmar un contrato co ła Capitol Music Group, na nova eticheta discogràfega che meteva insenbre ła Virgin e ła Capitol. El contrato prevedeva che łe canson rejistrae par l'àlbun mai publegà co ła Columbia Records venjise consarvae, fato che ga avesto na granda inportansa par el segondo àlbun de ła cantante (el primo co'l so nome d'arte), One of the Boys.
Łe canson registrae par ła Columbia zera sta scoltae da Flom, che ga catà el materiałe "molto forte" ma el ga sentìo che mancava "uno o do brani de seguro suceso par el marcà de łe radio pop statunitensi e par cueło intarnasionałe". Ła prima cosa che'l ga fazesto ze stà cuindi crear na cołaborasion tra Perry e l'autor e produtor muzegałe Dr. Luke. Dal so łaor ghe ga rezultà łe canson I Kissed a Girl e Hot n Cold. Crear a ła cantante na imàjne ze stà una de łe prime preocupasion de l'eticheta. A novenbre 2007 ze stà publegà un sìngoło promosionałe, Ur So Gay, co'l fin de verzar łe pòrte del marcà muzegałe. Un EP dizitałe ze stà drìoman publegà co l'intento de atirar ła stanpa e i blog. Sta cua zera stà na mosa eficase, visto che ła Perry ga riusìo ad atirar l'atension de Madonna, che ghe n'a parlà inte'l programa radiofònego de ła matina del 'Arizona JohnJay & Rich de łe radio KISS FM e KRQ. El 10 de marso 2008 ła ze aparìa inte'l ròło de se stesa in un epizodio de ła serie de ABC Family Wildfire intitołà La vita è troppo breve.
Perry ze pasà drìoman a ła segonda faze de ła promosion del so àlbun, che ga consistìo inte'l intraprendar un tour radiofònego de ła durada de do mezi. El primo sìngoło estraesto da l'àlbun, I Kissed a Girl, ze stà publegà el 6 de majo 2008. L'A&R de Perry, Chris Anokute, durante na intervista co'l sito HitQuarters, ła ga afermà che ła canson e 'l so tema controverso ze stà poco apresai dai dirizenti de l'eticheta, afermando: "I dizeva, 'Łe radio no łw trazmetarà mai sta canson. Come faremo a véndarla? In cuało modo sta canson sarà scoltada inte ła Bible Belt?'". Anokute ga dito che i ga avùo bezonjo dei adeti a ła promosion radiofònega de l'eticheta par convinser ła zente a crédar inte'l suceso del sìngoło, sedenò ła sarìa stà łinsensià n'altra volta. L'adeto a ła promosion de ła Capitol Dennis Reese ga jutà donca ła canson a deventar un suceso radiofònego. Ła prima stasion che ga desidesto de trazmetarla jera stà ła radio The River a Nashville. Daspò averla trazmetesta par tre zorni, ła radio ze stà inpinìa de ciamae tełefòneghe entuziaste. Mentre el sìngoło inisiava a scałar łe clasifeghe, Perry ga intraprendesto el festival muzegałe anuałe Warped Tour 2008, visto che'l so management jera drìo sercar de "réndarla famoza cofà na vera cantante a èsar segùri che no ła fuse vedesta soło cofà na toza che ła fa na canson de suceso e po' ła desparise". El sìngoło ze stà un suceso comersiałe, rivando a ła prima pozision de ła Billboard Hot 100 e in sìma a łe clasifeghe de altri dizisete Paezi, tra cui l'Australia, el Canada, l'Italia e 'l Renjo Unìi. El 12 de zunjo 2008 Perry ła ze aparìa come se stesa inte ła soap opera Febbre d'amore e ła ga pozà par ła coertina de l'edision de zunjo 2008 de ła rivista Restless Style. Katy Perry ga ciapà parte al coro de ła canson Another Night in the Hills, includesta inte l'àlbun de debuto de Gavin Rossdale Wanderlust, venjesto fora inte'l 2008. thumb|left|Katy Perry inte'l 2009 a Pontiac, Michigan
One of the Boys ze stà publegà el 17 de zunjo 2008 e'l ga risevùo critiche contrastanti. L'àlbun ze entrà a ła nona pozision de ła Billboard 200 vendendo 47.000 copie inte ła so prima setemana e zera stà sertifegà disco de platino inte i Stati Unìi par aver vendùo pì de un milion de copie. L'àlbun ze'l trentatreezemo pì vendùo a łiveło mondiałe inte'l 2008. Par ła so promosion, ze venjesto fora inte l'utuno del 2008 un segondo sìngoło, Hot n Cold, che ze riusìo ad egualiar el suceso del presedente, rivando a ła tersa pozision de ła clasifega statunitense, e ła prima in Zarmania e Canada. Finìo el Warped Tour 2008, Perry ga fazesto de łe ezibision canore in Eoropa. Drìomna ła ga anuncià el so primo tour da sołista, ciamà Hello Katy Tour, a zenaro 2009.
Perry ła ze stà nominà in sincue categorie ai MTV Video Music Award del 2008, tra cui mejo artista emerzente e mejo video de cantante fémana; sto ùltemo premio l'è tutavia andà a Britney Spears. Ła ga vinsùo el premio cofà mejo artista ai MTV Europe Music Award inte'l 2008, che ła ga anca prezentà, e cueło cofà mejo artista femenina inte'l 2009 ai BRIT Award. El 9 de febraro 2009 sia I Kissed a Girl che Hot n Cold ze stà sertifegae triplo disco de platino par aver vendùo oltre tre milion de copie inte i Stati Unìi; al 2012, el primo sìngoło l'avea suparà i sincue milion de copie vendùe, e 'l segondo i sìe.
L'àlbun de debuto dei The Matrix, che ga cołaborà co Perry, ze stà publegà traverso l'eticheta discogràfega del team, ła Let's Hear It Records, durante el tour de Perry. Cuando ła data de publegasion l'è stà stabiłìa, I Kissed a Girl gaveva za razonzesto un notevole suceso intarnasionałe. Lauren Christy, menbro dei Matrix, ga rajonà co Perry, e 'l ga desidesto de spetar a publegar l'àlbun fin a l'usida del cuarto sìngoło estraesto da One of the Boys. Nonostante ciò, l'àlbun ze stà imeso so iTunes el 27 de zenaro 2009, poco drìoman ła publegasion de Thinking of You.