Bezirk Jaworów – dawny powiat (Bezirk) kraju koronnego Królestwo Galicji i Lodomerii, funkcjonujący w latach 1854–1867. Siedzibą starostwa było miasto Jaworów.
Historia
Bezirk Jaworów utworzono w ramach reformy uwłaszczeniowej z okresu Wiosny Ludów (1848–1849), która likwidowała jurysdykcję właściciela ziemskiego nad poddanymi. W Galicji, dominium – jako podstawowa jednostka administracyjna i filar systemu feudalnego straciło rację bytu. Konieczne stało się zatem wprowadzenie nowego systemu administracyjnego, którego zręby powstały w latach 1851–1855. Nowy trójstopniowy podział administracyjny objął 21 cyrkułów (niem. Kreise), 179 małych powiatów (niem. Bezirke) i ponad 6000 gmin (niem. Gemeinde).
Bezirk Jaworów objął obszar o wielkości 6,4 mil², zamieszkany był przez 32.205 ludzi i podzielony na 27 gmin katastralnych, w tym jedno miasto (Jaworów). Wszedł w skład cyrkułu przemyskiego, jako jeden z jego dziewięciu powiatówAllgemeines Landes-Gesetz- und Regierungsblatt für das Kronland Galizien und Lodomerien mit den Herzogthümern Auschwitz und Zator und dem Großherzogthume Krakau. Jahrgang 1854, Lemberg 1855..
Po nadaniu Galicji autonomii oraz powołaniu samorządu gminnego i powiatowego w 1865 zlikwidowano cyrkuły (Kreise). Dotychczasowe małe powiaty (Bezirke) w liczbie 179, utrzymały się do 1867 roku, kiedy to w następstwie kolejnej reformy administracyjnej (23 stycznia 1867) zostały zastąpione przez 74 większych powiatów. Obszar zniesionego Bezirk Jaworów wszedł wtedy głównie w skład nowego powiatu jaworowskiego oraz częściowo powiatu gródeckiegoVerordnung des Staatsministeriums vom 23 Jänner 1867 über die Reform des politischen Verwaltung in den Königreich Galizien und Lodomerien mit dem Großherzogtum Krakau und den Herzogtümern Auschwitz und Zator.
Podział administracyjny (1854) +Podział administracyjny Bezirk Jaworów w 1854 rokuLp.Gmina jednostkowaPowierzchniaLudnośćPowiat w 1867 po zniesieniu 1Jaworów (M)93878167jaworowski2Bruchnal z Podłubami Małymi23971188jaworowski3Czołhynie2027608jaworowski4Przyłbice2865980jaworowski5Rulów z Senatowem–Spisano z Czołhyniami.136jaworowski6Berdychów z Berdichau722500jaworowski7Cetula704352jaworowski8Czarnokońce–Spisano z Mużyłowicami.–jaworowski9Czernilawa37361546jaworowski10Laszki przy Zbadyniu1099366jaworowski11Mołoszkowice z Kleindorfem2830932jaworowski12Mużyłowice26441291jaworowski13Nowosiółki1242417jaworowski14Jażów Nowy2227791jaworowski15Jażów Stary z Nowinami49052234jaworowski16Podłuby z Moosbergiem937175jaworowski17Ożomla z Schumlau48021267jaworowski18Olszanica28001028jaworowski19Rzeczyczany z Hartfeldem2155918gródecki20Szkło41801312jaworowski21Tuczapy25281534jaworowski22Zbadyń z Kuttenbergiemjaworowski23Trościaniec47361207jaworowski24Wierzbiany62301750jaworowski25Załuże1602780jaworowski26Zawadów52141921jaworowski27Leśniowice1728805gródecki Objaśnienie:
(M) = miasto; (m) = miasteczko
Przypisy
Bibliografia Handbuch des Lemberger Statthelterei-Gebietes in Galizien für das Jahr 1858. Lemberg, 1858. Szematyzm Królestwa Galicji i Lodomerii z Wielkim Księstwem Krakowskim.
Kategoria:Jaworów Jaworów