Opactwo cystersów Pforte (niem. Zisterzienserabtei Pforte, znane również pod łacińską nazwą Porta) – dawny klasztor zakonu cystersów znajdujący się w granicach niemieckiego miasta Naumburg (Saale), w dzielnicy Schulpforte. Od czasów reformacji kompleks jest siedzibą uczelni Schulpforta, a dawny romańsko-gotycki kościół klasztorny pełni funkcję ewangelickiego kościoła parafialnego.
Historia W 1132 roku bp sprowadził cystersów z Walkenried do Schmölln, by ci ponownie zasiedlili opuszczony klasztor. Jako, że lokalizacja klasztoru nie odpowiadała zakonnikom, biskup zachęcił ich do założenia nowej placówki. Osiedlili się oni nieopodal Naumburga, nad brzegiem Soławy. Kamień węgielny pod budowę kościoła klasztornego wmurowano 30 października 1137. Klasztor otrzymał nazwę Sanctae Mariae ad Portam (Najświętszej Maryi Panny przy Bramie, przy czym geneza dopisku ad Portam – przy Bramie pozostaje niejasna, a sami mnisi odnosili ją do bramy Niebios, o czym świadczą średniowieczne pieczęcie opactwa). W 1144 roku po raz pierwszy wzmiankowana jest winnica Köppelberg. Na początku XIII wieku mnisi osuszyli w celach gospodarczych dolinę Soławy i zmienili bieg jej bocznego ramienia, Kleine Saale, przekierowując jego wody do sztucznego kanału napędzającego klasztorny młyn. Mnisi wyhodowali własną odmianę uprawną jabłoni – . Kościół klasztorny przebudowano w latach 1251–1268, a około 1300 roku powstała jego gotycka fasada.
Zakonnicy opuścili klasztor w 1540 roku, w okresie reformacji. W 1543 roku elektor Maurycy Wettyn utworzył w kompleksie akademię dla młodzieży męskiej o nazwie Schulpforta. Absolwentami uczelni byli m.in. Leopold von Ranke, Johann Gottlieb Fichte, Friedrich Nietzsche czy Friedrich Gottlieb Klopstock. W 1935 roku władze nazistowskie przekształciły uczelnię w Narodowy Instytut Edukacji Politycznej. W latach 1945–1946 obiekt został wywłaszczony przez sowieckie władze okupacyjne w ramach reformy rolnej. Pod koniec lat 40. XX wieku uczelnię udostępniono również dziewczętom, a w 1959 roku szkołę włączono do jednolitego systemu edukacji w NRD jako szkołę średnią (Oberschule). Po zjednoczeniu Niemiec w 1990 powrócono do na nauczania języków klasycznych. W latach 90. XX wieku rozpoczęto prace remontowe nad kościołem, budynkiem szkoły, internatem.
Galeria
Przypisy
Kategoria:Naumburg (Saale) Kategoria:Zabytkowe klasztory w Niemczech Kategoria:Klasztory cysterskie w Niemczech Kategoria:Obiekty sakralne w Saksonii-Anhalcie Kategoria:Architektura gotyku w Niemczech