Dzięcioł białobrzuchy (Dryocopus javensis) – gatunek średniej wielkości ptaka z rodziny dzięciołowatych (Picidae), występujący w Azji Południowej i Południowo-Wschodniej oraz na Półwyspie Koreańskim. Nie jest zagrożony wyginięciem.
Morfologia mały|lewo|Pisklę w dziupli i samica (D. j. javensis) Osiąga długość ciała w przedziale od 40 do 48 cm. Masa ciała 197–347 g. Charakteryzuje się czarnym upierzeniem z płowobiałym brzuchem oraz zmienną ilością bieli na gardle, głowie i piersi. Gatunek ten posiada potężny dziób przystosowany do wykuwania dziupli oraz sztywny ogon, który służy jako podpórka podczas poruszania się po pniach drzew. U samców występuje jaskrawoczerwony czubek, grzebień karkowy oraz plama policzkowa, podczas gdy u samic czerwony kolor ograniczony jest wyłącznie do grzebienia.
Występowanie i siedlisko Gatunek ten zamieszkuje Indie i Azję Południowo-Wschodnią – od Mjanmy i przyległego obszaru południowo-zachodnich Chin na wschód przez Indochiny po Filipiny i Borneo, na południe po Sumatrę, Jawę i Bali; niewielka osobna populacja zamieszkuje Półwysep Koreański.
Jego naturalnym środowiskiem są pierwotne lasy nizinne, ale występuje również w lasach górskich i namorzynach.
Zachowanie Dzięcioł białobrzuchy jest ptakiem hałaśliwym, zazwyczaj widywanym pojedynczo lub w parach, rzadziej w małych grupach. Żeruje na wszystkich poziomach lasu, poszukując owadów żyjących pod korą drzew. Wydaje różnorodne odgłosy, w tym śmiejące się „kek-kek-kek-kek-kek” lub „kiau-kiau-kiau”, a także ostre zawołania brzmiące jak „kiyow”, „kyah” lub „keer”.
Status zagrożenia Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody (IUCN) uznaje dzięcioła białobrzuchego za gatunek najmniejszej troski (LC – Least Concern) nieprzerwanie od 1988 roku. Liczebność populacji nie została szacowana, ale ptak ten opisywany jest jako lokalny i dość rzadki. Trend liczebności populacji oceniany jest jako spadkowy ze względu na wylesianie w obrębie zasięgu występowania gatunku.
Podgatunki Wyróżnia się 15 podgatunków Dryocopus javensis, które zamieszkują: D. javensis hodgsonii (Jerdon, 1840) – dzięcioł białorzytny – Indie D. javensis richardsi Tristram, 1879 – Półwysep Koreański, populacja z japońskiej wyspy Cuszima wymarła D. javensis forresti Rothschild, 1922 – północna Mjanma i południowo-zachodnie Chiny D. javensis feddeni (Blyth, 1863) – Mjanma, Tajlandia i południowe Indochiny D. javensis javensis (Horsfield, 1821) – dzięcioł białobrzuchy – centralny i południowy Półwysep Malajski, Sumatra, Nias, Jawa, Bali, północne Wyspy Natuna, Borneo D. javensis parvus (Richmond, 1902) – dzięcioł samotny – Simeulue (na zachód od Sumatry) D. javensis hargitti (Sharpe, 1884) – Palawan i okoliczne wyspy (południowo-zachodnie Filipiny) D. javensis esthloterus Parkes, 1971 – północny Luzon (północne Filipiny) D. javensis confusus (Stresemann, 1913) – dzięcioł plamkolicy – centralny i południowy Luzon (północne Filipiny) D. javensis pectoralis (Tweeddale, 1878) – Samar, Leyte, Bohol (wschodnio-środkowe Filipiny) D. javensis multilunatus (McGregor, 1907) – Basilan, Dinagat, Mindanao (południowe Filipiny) D. javensis suluensis (W. Blasius, 1890) – Archipelag Sulu (południowe Filipiny) D. javensis philippinensis (Steere, 1890) – Panay, Negros, Masbate, Guimaras (zachodnio-środkowe Filipiny) D. javensis cebuensis R.S. Kennedy, 1987 – Cebu (środkowe Filipiny), prawie na pewno wymarł D. javensis mindorensis (Steere, 1890) – Mindoro (zachodnio-środkowe Filipiny).
Przypisy Systematyka i nazwy polskie za:
Bibliografia
Linki zewnętrzne
Kategoria:Dzięciołowate Kategoria:Ptaki Azji Kategoria:Taksony opisane przez Thomasa Horsfielda Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1821 roku