Chorągiew pancerna koronna Marcina Kalinowskiego – oddział koronnej jazdy pancernej autoramentu narodowego wojska I Rzeczypospolitej połowy XVII wieku (okresu powstania Chmielnickiego).
Charakterystyka Chorągiew pancerna (kozacka) była jednostką organizacyjną i taktyczną liczącą około 100–150 koni. Należała do wojsk autoramentu narodowego. Zaciągano ją według systemu pocztów towarzyskich. Składała się z zazwyczaj dwukonnych pocztów: rotmistrza, porucznika, chorążego i pocztów towarzyszy. Podział stawek żołdu w oddziale był następujący: 5 stawek brał rotmistrz, 2 stawki porucznik, 2 kolejne stawki chorąży, a pozostałe stawki żołdu przyznane w kompucie dzielono pomiędzy poczty towarzyskie.
W XVII wieku wojska Rzeczypospolitej prowadziły działania wojenne na kilku frontach. Walczyły z wojskami szwedzkimi, powstańcami Chmielnickiego, Carstwem Moskiewskim, Tatarami Chanatu Krymskiego i Imperium Osmańskim.
Wieści o klęskach w bitwach nad Żółtymi Wodami i pod Korsuniem wywarły ogromne wrażenie na szlachcie. Sejmiki wojewódzkie zwołane przez Prymasa podjęły uchwały w sprawie nowych zaciągów i odbudowy armii koronnej.
Na początku 1651 rozpoczęto przygotowania do kolejnej walnej rozprawy z siłami powstańczym. W związku z planowanymi działaniami wojennymi armię koronną rozbudowano niemal trzykrotnie. Obok 65 dotychczas istniejących jednostek utworzono 95 nowych, zwiększając tym samym jej stan liczebny z 11 758 do 32 784 koni i porcji. Straty poniesione przez korpus hetmana Marcina Kalinowskiego podczas wiosennych walk na Ukrainie, a następnie w bitwie pod Beresteczkiem, doprowadziły jednak do znacznego zmniejszenia liczebności wojska. Pomimo utworzenia kolejnych 10 jednostek regularna armia koronna liczyła pod koniec 1651 roku 28 585 koni i porcji. W pierwszym kwartale 1651 do komputu koronnego została powołana chorągiew pancerna wojewody czernichowskiego, hetmana polnego koronnego Marcina Kalinowskiego pod dowództwem Jana Myśliszewskeigo, której etat ustalono na 100 koni. Powołano tez drugą tegoż pod dowództwem Marcina Niedziałkowskiego. W przeddzień bitwy pod Batohem w 1652 chorągwie liczyły odpowiednio 100 i 98 koni.
Uwagi
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Chorągwie pancerne koronne Kategoria:Chorągwie autoramentu narodowego Kategoria:Jazda koronna w dobie powstania Chmielnickiego Kategoria:Chorągwie kozackie koronne Kategoria:Oddziały wojskowe Kalinowskich herbu Kalinowa Kategoria:Oddziały polskie walczące w bitwie pod Batohem