Gematria (hebr. גימטריה z grec. γεωμετρια) – system numerologii opierający się na języku i alfabecie hebrajskim, zaś samo słowo gematria pochodzi od greckiego słowa geometria. Istnieje kilka form gematrii, między innymi "odkryta" i "mistyczna".
Gematria odkryta Jest to najbardziej powszechna forma gematrii, używana czasami w Talmudzie i Midraszu i szczególnie popularna u wielu potalmudycznych komentatorów. Polega na przekształcaniu słów na liczby, zwykle przez przypisanie liczby do każdej litery alfabetu hebrajskiego. Po konwersji na liczbę słowa są porównywane do podobnie przekształconych innych słów i z podobieństw wyciągane są wnioski. Komentarzem niemal w całości poświęconym gematrii jest Baal ha-Turim autorstwa rabina Jakuba ben Aszera.
Gematria była często używana przez Maharala z Pragi i chasydzkich komentatorów Tory (jak na przykład Sefath Emmeth z Góry Kalwarii).
Gematria mistyczna Gematria mistyczna jest systemem rozpoznawania związków między sefirami a literami alfabetu hebrajskiego. System ten był rozwijany przez mistyczny nurt judaizmu, w pismach takich jak Zohar.
Przykładem zastosowania gematrii są liczby hebrajskie. Choć są 22 litery hebrajskie, do wyrażenia liczb w zakresie od 1 do 999 potrzebnych jest 27 znaków – po dziewięć dla jednostek, dziesiątek i setek. Mistyczny hebrajski system notacji liczb uzupełnia brakujące pięć znaków tak zwanymi sofit – formami liter końcowych stosowanymi na końcu wyrazów. Znaki te nie są używane w niemistycznej numeracji.
Wartości liczbowe liter LiczbaLiteraNazwa litery1אAlef2בBet3גGimel4דDalet5הHej6וWaw7זZajin8חChet9טTetLiczbaLiteraNazwa litery10יJud20כKaf30לLamed40מMem50נNun60סSamech70עAjin80פPej90צCadiLiczbaLiteraNazwa litery100קKof200רResz300שSzin400תTaw500ךKaf (końcowe)600םMem (końcowe)700ןNun (końcowe)800ףPej (końcowe)900ץCadi (końcowe)
Zobacz też
Kabała Temura Notarikon Grecki system liczbowy Rzymski system zapisywania liczb Chronostych Kod Biblii
Bibliografia Andrzej Wierciński, Przez wodę i ogień. Biblia i Kabała, Nomos, Kraków 1996,
Kategoria:Kabała Kategoria:Język hebrajski Kategoria:Metody wróżenia