Ulica Michałkowicka – ulica w Siemianowicach Śląskich o długości około 2000 metrów, łącząca Centrum z Michałkowicami. Ulica ta rozpoczyna się na rondzie Michał w pobliżu pałacu Donnersmarcków, zaś kończy się na wysokości dawnej kopalni „Michał” przy skrzyżowaniu z ulicą E. Orzeszkowej i ulicą Wyzwolenia. Zabudowa przy ulicy pochodzi w głównej mierze z przełomu XIX i XX wieku, a także z okresu międzywojennego. Znajduje się przy niej kilka instytucji, w tym jedna z placówek Urzędu Miasta Siemianowice Śląskie, a także rzymskokatolicka parafia Zmartwychwstania Pańskiego i cmentarz. Ulicą kursują autobusy ZTM.
Charakterystyka i przebieg thumb|left|Tabliczka z nazwą ulicy
Ulica Michałowicka znajduje się w zachodniej części Siemianowic Śląskich i łączy Centrum od strony północno-zachodniej z Michałkowicami od strony południowo-wschodniej. Biegnie ona przez tereny dwóch dzielnic: Centrum i Michałowice – granicę dzielnic ulica przecina pomiędzy skrzyżowaniem z ulicą Spokojną a rondem (ul. Samorządowców i Przedsiębiorców). Ulica Michałkowicka jest drogą powiatową i w systemie TERYT widnieje ona pod numerem 12702. Kod pocztowy na adresów od 3 do 46a wynosi 41-100, natomiast dla numerów od 47 do końca to 41-103. Nawierzchnia ulicy wykonana jest z asfaltobetonu, zaś równolegle do niej na części długości poprowadzona jest ścieżka rowerowa. Według przeprowadzonego w 1995 roku rozpoznania dotyczącego głównych źródeł hałasu w Siemianowicach Śląskich ulica Michałkowicka została zaklasyfikowana jako jedna z dróg stanowiących główne źródło hałasu drogowego.
Numeracja budynków przy ulicy Michałkowickiej rozpoczyna się przy rondzie Michał, będące skrzyżowaniem z ulicami: Śląską i Parkową. Z tego miejsca droga kieruje się w kierunku północno-zachodnim. Ulica Michałkowicka za kolonią Nowy Świat zmienia swój kierunek na północny. Po drodze przecina się kolejno z ulicami: T. Kościuszki i Górniczą, na rondzie z ulicą Bohaterów Westerplatte oraz przy Nowym Świecie z ulicami: F. Deji, Żwirki i Wigury oraz H. Kołłątaja. W dalszym przebiegu droga do końca biegnie prostolinijnie. Ulica Michałkowicka kończy swój bieg w Michałowicach na krzyżowaniu z ulicami: E. Orzeszkowej (w lewo) i Wyzwolenia (w prawo). Od Nowego Świata ulica Michałkowicka przecina ciąg pieszo rowerowy (ul. Spokojna) oraz na rondzie ulice: Samorządowców i Przedsiębiorców. Łączna długość ulicy wynosi około 2000 metrów.
Wzdłuż ulicy Michałkowickiej kursują autobusy organizowane na zlecenie Zarządu Transportu Metropolitalnego (ZTM). Zlokalizowane są tu trzy przystanki: Siemianowice Nowy Świat, Siemianowice Łącząca i Michałkowice Urząd Miasta, przy których zatrzymywało się na początku listopada 2021 roku 6 linii w kierunku Centrum i 7 linii w kierunku Michałkowic (w tym jedna nocna). Linie te łączą tę część miasta z innymi dzielnicami oraz niektórymi miejscowościami Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii, w tym z: Będzinem, Bytomiem, Chorzowem, Katowicami, Piekarami Śląskimi, Sosnowcem, Świętochłowicami i Tarnowskimi Górami.
W 2014 roku przy ulicy Michałkowickiej mieszkały łącznie 603 osoby. Wierni rzymskokatoliccy mieszkający przy ulicy Michałkowickiej 3-45 i 28-46 przynależą do parafii Zmartwychwstania Pańskiego.
Historia Obecna ulica Michałowicka, będąca drogą łącząca osady Siemianowice i Michałkowice, na całej swojej obecnej długości znajduje się na mapie wydanej w 1883 roku. W 1895 roku nadano nazwy istniejącym wówczas na terenie Siemianowic ulicom, w tym ulicy Michałkowickiej. Na przełomie XIX i XX wieku przy ulicy Michałkowickiej powstało część istniejących budynków – w 1883 roku powstał gmach obecnej Szkoły Podstawowej nr 5, zaś na przełomie XIX i XX wieku powstała kamienica pod numerem 5.
mały|lewo|Kopalnia „Michał” na zdjęciu sprzed 1939 rokiem
Przy obecnej ulicy Michałkowickiej została założona kopalnia „Max” (później przemianowana na „Michał”), w której wydobycie węgla kamiennego rozpoczęto w 1883 roku. Na zakupionym w 1910 gruncie został założony Nowy Cmentarz, gdyż Stary Cmentarz znajdujący się na Sadzawkach był niewystarczający dla mieszkańców Siemianowic i Huty Laura. Nekropolię uroczyście poświęcił ksiądz Franciszek Kunze.
mały|Fragment osiedla Nowy Świat powstałego w latach 30. XX wieku
Wiosną 1931 roku z inicjatywy gminy Siemianowice zaczęto budować kolonię Nowy Świat. Do listopada tego samego roku powstało łącznie 19 budynków mieszkalnych i dom handlowy. W późniejszym czasie kolonię rozbudowano o budynki znajdujące się bliżej Michałkowic. W latach międzywojennych przy ulicy Michałkowickiej 25-35 powstała również kolonia domów robotniczych dla pracowników kopalni „Richter”. W nocy z 31 sierpnia na 1 września 1939 roku oddział Freikorpsu zajął teren kopalni „Michał”. Oddział został wyparty po ciężkich walkach przez oddział wojska polskiego oraz miejscowych harcerzy i powstańców.
W okresie Polski Ludowej, na mapie wydanej w latach 1958–1961, siemianowicki odcinek ulicy Michałkowickiej nosił obecną nazwę, zaś michałkowicka część ulicy nosiła nazwę ulica Wyzwolenia (obecna zaś ulica Wyzwolenia nosiła ówcześnie nazwę ulica Bańgowska). W 1963 roku rozpoczęto budowę obecnego kościoła Zmartwychwstania Pańskiego, którego budowę ukończono latach 1970–1972. Budynek ten pierwotnie zaczęto wznosić jako kaplicę cmentarną.
W 2013 roku trwała realizacja ciągu pieszo-rowerowego w ciągu ulicy Michałkowickiej, który połączył ulicę Spokojną z Parkiem Górnik przez tunel. Tunel ten został w 2020 roku rozebrany wraz z budową nowego łącznika ulicy Michałkowickiej i ulicy Oświęcimskiej.
Władze miasta Siemianowice Śląskie przy wsparciu środków unijnych w 2015 roku rozpoczęły rewitalizację położonego przy ulicy Michałkowickiej Nowego Świata. W ramach prac prowadzonych do 2020 roku wykonano termomodernizacji budynków mieszkalnych i remont części lokali mieszkalnych, a także zmodernizowano oświetlenie oraz nawierzchnie.
W kwietniu 2016 roku ogłoszono przetarg na modernizację nawierzchni na wybranych drogach w Siemianowicach Śląskich, w tym ulicy Michałkowickiej na odcinku od cmentarza do skrzyżowania z ulicami: E. Orzeszkowej i Wyzwolenia. Prace remontowe ruszyły w czerwcu tego samego roku. W tym czasie nową nawierzchnię jezdni miał już odcinek od skrzyżowania z ulicą E. Orzeszkowej do budynku Urzędu Miasta przy ulicy Michałkowickiej 105.
mały|lewo|Ulica Michałkowicka w 2019 roku (przed budową ronda i ulic: Samorządowców i Przedsiębiorców)
W czerwcu 2018 roku rozpoczęto prace nad budową łącznika pomiędzy ulicą Michałkowicką a ulicą Zwycięstwa. Łącznik ten o długości 1,4 km, nazwany ulicą Przedsiębiorców, uroczyście oddano do użytku 23 listopada tego samego roku. W połowie grudnia 2019 roku rozpoczęto prace nad budową łącznika pomiędzy ulicą Michałkowicką a ulicą Oświęcimską. W ramach prac m.in. zaprojektowano nowe rondo na ulicy Michałowickiej, a także wybudowano nowe chodniki i ścieżki rowerowe, kanalizację deszczową i oświetlenie drogi. Prace zaś przy budowie ronda na skrzyżowaniu z łącznikiem ruszyły 6 maja 2020 roku.
W kwietniu 2020 roku ruszyły prace budowlane nad budową sieci ciągów rowerowych w ramach drugiego etapu budowy ścieżek na terenie Siemianowic Śląskich. Zaprojektowano m.in. ścieżkę nr 4 przy ulicy Michałkowickiej pomiędzy bud. 47 a Urzędem Miasta (ulica Michałkowicka 105) i dalej w kierunku ulicy Wyzwolenia wraz z zintegrowanym centrum przesiadkowym przy budynku Urzędu Miasta. Centrum przesiadkowe składa się z wiat przystankowych, zamykanych boksów rowerowych oraz zadaszonych stanowisk do parkowania rowerów typu bike & ride. Na przełomie lipca i sierpnia 2021 roku zakończono prace budowlane przy ścieżce wzdłuż ulicy Michałkowickiej o łącznej długości 2,33 km. Wraz ze ścieżką powstało nowe oznakowanie i oświetlenie, a także umieszczono mapy z przebiegiem tras i elementy małej architektury. Koszt prac wyniósł około 10,7 mln złotych, z czego większa część została dofinansowana ze środków Unii Europejskiej.
W rejonie ulicy Michałkowickiej, przy Nowym Świecie pod koniec sierpnia 2020 roku ruszyły prace budowlane związane z budową wielofunkcyjnego boiska sportowego. Koszt prac zakończonych pod koniec września tego samego roku wyniósł około 320 tys. złotych. W dniu 18 listopada 2020 roku rozpoczęto prace nad budową ronda na skrzyżowaniu ulic: Michałkowickiej i Bohaterów Westerplatte. W ramach prac wymieniono nawierzchnię asfaltobetonową, wykonano azyl na środku ronda z kostki brukowej, a także wykonano nowe oznakowanie poziome i pionowe. Łączny koszt prac wyniósł 215 tys. zł. W drugiej połowie 2020 roku trwały prace przy doświetleniu przejść dla pieszych. Prace te obejmowały przejścia na wysokości sklepu Lidl, przy skrzyżowaniu z ulicą Bohaterów Westerplatte, a także na wysokości budynku nr 39.
Ulica Michałkowicka była wielokrotnie częścią tras odbywających się m.in. przez terytorium Siemianowic Śląskich wyścigów Tour de Pologne, w tym: IV etapu 71. konkursu 6 sierpnia 2014 roku, III etapu 72. konkursu 4 sierpnia 2015 roku, II etapu 73. konkursu 13 lipca 2016 roku, II etapu 74. konkursu 30 lipca 2017 roku i II etapu 75. konkursu 5 sierpnia 2018 roku.
Obiekty historyczne i zabytkowe thumb|Zabytkowa kamienica (ul. Michałkowickiej 7 – po prawej) thumb|Budynek mieszkalny (ul. Michałkowicka 32 / T. Kościuszki 1) thumb|Kościół parafialny rzymskokatolickiej parafii Zmartwychwstania Pańskiego
Przy ulicy znajdują się następujące historyczne i zabytkowe obiekty: Budynek mieszkalny (ul. Michałkowicka 3), Budynek mieszkalny (ul. Michałkowicka 5), Kamienica mieszkalna (ul. Michałkowicka 7) – zbudowana na przełomie XIX i XX wieku; jej pierwszym właścicielem był Uher, prowadzący w budynku restaurację (część restauracyjną zbudowano w 1917 roku); budynek wpisano do rejestru zabytków 11 stycznia 2011 roku (nr rej.: A/325/11), Budynek mieszkalny (ul. Michałkowicka 9), Budynek Szkoły Podstawowej nr 5 (ul. Michałkowicka 15) – zbudowany w 1883 roku; w 1901 roku oddano do użytku nową część szkoły – skrzydło zachodnie; wyremontowany w latach 2003–2004; Kolonia robotnicza (ul. Michałkowicka 25-35) – zabudowa szeregowa, powstała w okresie międzywojennym dla pracowników nieistniejącej obecnie kopalni „Richter”, Budynek mieszkalny (ul. Michałkowicka 32), Budynek mieszkalny (ul. Michałkowicka 37), Budynek mieszkalny (ul. Michałkowicka 39), Budynek mieszkalny (ul. Michałkowicka 41), Budynek mieszkalny (ul. Michałkowicka 43), Budynek mieszkalny (ul. Michałkowicka 45) Budynek Urzędu Miasta Siemianowice Śląskie (ul. Michałkowicka 105) – budynek powstał w miejscu dawnej cechowni kopalni „Michał”; wcześniej był siedzibą Przedsiębiorstwa Usług Górniczo-Materiałowych „USGÓR”; w podziemiach budynku zachowane są pomieszczenia schronu przeciwatomowego, a także tunel ewakuacyjny będący również czerpnią powietrza; w okresie do maja do lipca 2014 roku budynek przeszedł remont elewacji zewnętrznej, Krzyż przydrożny (ul. Michałkowicka) – krzyż „Boża Męka”, wzniesiony najprawdopodobniej około 1870 roku na skraju ówczesnej wsi Siemianowice; składa się z kamiennego krucyfiksu, na którym wisi metalowa figura Jezusa Chrystusa, Cmentarz katolicki (ul. Michałkowicka) – został on założony na wykupionym w 1910 roku terenie; jest to największy z siemianowickich cmentarzy; cmentarz jest objęty strefą ochrony krajobrazu kulturowego.
Na cmentarzu przy ulicy Michałkowickiej znajduje się pomnik żołnierzy i jeńców poległych w czasie I wojny światowej, który został odnowiony w lipcu i sierpniu 2016 roku z funduszy Komitetu Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa. Wcześniejsze tablice z nazwiskami poległych zostały zniszczone w drugiej połowie XX wieku, a pod koniec XX wieku na podstawie zachowanych fotografii odtworzono je. Ponadto, na cmentarzu tym znajduje się kilka nagrobków wpisanych do ewidencji pamięci województwa śląskiego, tj.: grób Jana Nepomucena Stęślickiego, Jana Rurańskiego oraz zbiorowy grób wojenny 75 Pułku Piechoty poległych 1 września 1939 roku w walkach o kopalnię „Michał”.
Gospodarka i instytucje