Krzyż Zasługi Cywilnej (niem. Zivil-Verdienstkreuz) – austriackie i austro-węgierskie odznaczenie za zasługi cywilne.
Historia Odznaczenie ustanowił 16 lutego 1850 cesarz Franciszek Józef I „celem nagrodzenia oddanej i czynnie sprawdzonej zawisłości cesarzowi i ojczyźnie, wieloletniej, uznanej za pożyteczną przydatności w służbie publicznej lub innych uzyskanych zasług o dobro powszechne”Johann Stolzer, Christian Steeb: Österreichs Orden vom Mittelalter bis zur Gegenwart. Akademische Druck- und Verlagsanstalt. Graz 1996. . S. 294.Niem. „„zur Belohnung treuer und tätig bewährter Anhängigkeit an Kaiser und Vaterland, vieljähriger, anerkannt erprießlicher Verwendung im öffentlichen Dienst oder sonstiger um das allgemein Beste erworbener Verdienste”.
W kolejności starszeństwa austriackich odznaczeń Krzyż Zasługi Cywilnej znajdował się za Medalem Waleczności, a przed Orderem Krzyża Gwiaździstego.
Na awersie odznaczenia widnieją inicjały FJ (Franciszek Józef) oraz łacińskie motto Viribus Unitis (pol. Wspólnymi siłami).
Podział Odznaczenie zostało podzielone na cztery stopnie (złoty i srebrny, każdorazowo z koroną lub bez): Złoty Krzyż Zasługi Cywilnej z Koroną, Złoty Krzyż Zasługi Cywilnej, Srebrny Krzyż Zasługi Cywilnej z Koroną, Srebrny Krzyż Zasługi Cywilnej.
Podczas I wojny światowej był nadawany także Krzyż Zasługi Cywilnej z Koroną i z mieczami.
Ponadto, podczas wojny, 1 kwietnia 1916 cesarz ustanowił dodatkowo Krzyż Żelazny Zasługi (Eisernes Verdienstkreuz), będącą oddzielnym odznaczeniem, który podzielony został na dwa stopnie: Krzyż Żelazny Zasługi z Koroną, Krzyż Żelazny Zasługi.
Wstążki i baretki Krzyże nadawano podczas pokoju na wstążce czerwonej, a podczas wojny na wstążce Medalu Waleczności tj. białej, z dwoma czerwonymi paskami wzdłuż krawędzi, połączonymi czerwonymi prążkami.
Odznaczeni
Po zawarciu pokoju brzeskiego (9 lutego 1918) Krzyże Zasługi Cywilnej odesłały do kancelarii cesarskiej w Wiedniu odznaczone wcześniej Polki: Helena Brejter, Jadwiga Zgórska, Zofia Strzałkowska.
Przypisy
Kategoria:Odznaczenia Austro-Węgier