Chinornik mandaryński (Lasiopodomys mandarinus) – gatunek ssaka z podrodziny karczowników (Arvicolinae) w obrębie rodziny chomikowatych (Cricetidae).
Zasięg występowania Chinornik mandaryński występuje we wschodniej Azji zamieszkując w zależności od podgatunku: L. mandarinus mandarinus – północno-środkowa i wschodnio-środkowa Chińska Republika Ludowa (południowa Mongolia Wewnętrzna, Shaanxi, Shanxi, Henan i północno-wschodnie Anhui). L. mandarinus faeceus – wschodnia Chińska Republika Ludowa (południowo-wschodnia Mongolia Wewnętrzna, Hebei, zachodnie Liaoning, Pekin, Szantung i Jiangsu). L. mandarinus johannes – północno-środkowe Chińska Republika Ludowa (północno-wschodnie Shanxi). L. mandarinus kishidai – Półwysep Koreański. L. mandarinus vinogradovi – południowe Zabajkale w Rosji (południowa Buriacja) i północno-środkowa Mongolia.
Występuje również w północno-wschodniej Mongolii Wewnętrznej, ale przynależność podgatunkowa nie jest znana.
Taksonomia Gatunek po raz pierwszy zgodnie z zasadami nazewnictwa binominalnego opisał w 1871 roku francuski zoolog Alphonse Milne-Edwards nadając mu nazwę Arvicola mandarinus. Holotyp pochodził z Linfen, w Shanxi, w Chińskiej Republice Ludowej.
L. mandarinus należy do podrodzaju Lemmimicrotus. Dawniej L. mandarinus zaliczany był do rodzaju Microtus. Morfologicznie i genetycznie L. mandarinus tworzy grupę siostrzaną z L. brandtii. Autorzy Illustrated Checklist of the Mammals of the World rozpoznają sześć podgatunków.
Etymologia Lasiopodomys: lasios „włochaty, kudłaty”; πους pous, ποδος podos „stopa”; μυς mus, μυoς muos „mysz”. mandarinus: nowołac. mandarinus „z Chin, Chińczyk, chiński”, od „wysoki rangą urzędnik w cesarskiej chińskiej biurokracji”, od „doradca”. faeceus: łac. faeceus „nieczysty, rozwiązły”, od feax, feacis „osad, fusy”. johannes: John C. Fox. kishidai: Kyukichi Kishida (1888–1968), japoński entomolog i teriolog. vinogradovi: Boris Stiepanowicz Winogradow (1891–1958), rosyjski zoolog.
Morfologia Długość ciała (bez ogona) 90–114 mm, długość ogona 20–27 mm, długość ucha 7–12 mm, długość tylnej stopy 15–21 mm; masa ciała 18–50 g.
Biologia Chinornik mandaryński żyje na Dalekim Wschodzie Azji.
Gryzonie te zamieszkują tereny skaliste, łąki i stepy, od nizin do wysokości 3000 m n.p.m. w górach. Przeważnie występują z dala od lasów, za to w bliskości źródeł wody, szczególnie w gęstym poszyciu na wybrzeżach jezior i cieków wodnych. Żywią się głównie podziemnymi częściami roślin, rzadziej jedzą rośliny zielone. Żyją w grupach rodzinnych liczących od 3 do 22 osobników (średnio 8,7), zamieszkujących wspólną norę. Latem grupy te najczęściej zawierają jednego samca na jedną-dwie płodne samice oraz młode z 1–3 pokoleń. Okres rozrodczy trwa od marca do sierpnia, w miocie przeważnie rodzą się 2–4 młode.
Populacja W Chińskiej Republice Ludowej i Rosji gryzoń ten jest pospolity i jest uznawany za gatunek najmniejszej troski; w Mongolii ok. 1% zasięgu obejmują tereny chronione. Może mu grozić utrata środowisk wskutek nadmiernego wypasu trzody, suszy i wysychania źródeł wody, czy to wskutek naturalnych procesów, czy to aktywności ludzkiej. Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody zaleca dalsze monitorowanie i ochronę środowisk tego gatunku.
Przypisy Nazwy polskie za:
Kategoria:Karczowniki Kategoria:Ssaki Azji Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1871 roku