baba ()

,

rzeczownik, rodzaj żeński (1.1) lub o kobiecie, żonie, partnerce życiowej (1.2) przekupka, zwykle starsza, zwłaszcza przywożąca towar ze wsi (1.3) ciasto, zazwyczaj drożdżowe, pieczone w wysokiej formie o okrągłej podstawie i karbowanych ścianach bocznych (1.4) o mężczyźnie tchórzliwym, nieśmiałym, zniewieściałym (1.5) stara kobieta (1.6) stręczycielka (1.7) królowa (1.8) sójka lub dzika kaczka (1.9) ciężki tłuczek do ubijania żwiru (1.10) młot kafara (maszyny do wbijania pali fundamentowych) (1.11) prymitywna kamienna rzeźba (1.12) bagno, mokradła (1.13) latawiec z poskładanego papieru (1.14) w krokiecie kołek, od którego rozpoczynana jest gra (1.15) czarownica, wiedźma (1.16) żebraczka, uboga kobieta (1.17) wiejska kobieta pomagająca przy porodach, lecząca ziołami, stosująca praktyki magiczne (1.18) babciaJan Łoś, Nazwy stopni pokrewieństwa i powinowactwa w dawnej Polsce, „Język Polski” nr 1/1914, s. 4. (1.19) bochenek chleba (1.20) kobieta (bez konotacji) (1.21) duży drewniany młot górniczy (1.22) daszek nad piecemKatarzyna Sturmowska-Hinc, Jednostki frazeologiczne z komponentem ’baba’ w „Słownictwie kociewskim na tle kultury ludowej” Bernarda Sychty, „Acta Cassubiana” 18/2016, s. 106. (1.23) odmiana gruszek (1.24) ostatni snop zboża (1.25) ciężar do wytłaczania olejuStanisław Dobrzycki, Zdobycze językoznawstwa polskiego, „Poradnik Językowy” nr 3/1904, s. 51. (1.26) szczotka na długim kiju (do omiatania sufitu) (1.27) rogatnica pięknaErazm Majewski, Słownik nazwisk zoologicznych i botanicznych polskich, zawierający ludowe i naukowe nazwy i synonimy polskie używane dla zwierząt i roślin od XV-go wieku aż do chwili obecnej, t. I, Warszawa 1891, s. 5. (1.28) pelikan różowy, pelikan baba (1.29) kanał łączący oddalony trzon z kominem, zwykle budowany na strychu pod kątem 30-45°

(1.1-14, 27-29)

(1.1) Baby, ach te baby, czym by bez nich był ten światfragment tekstu popularnej piosenki przedwojennej pióra Jerzego Nela (Zymsa). (1.1) Odkąd Heniek znalazł sobie babę, przestał pić. (1.1) Waldek dzwonił, że nie przyjdzie, bo go baba nie puściła. (1.1) Baby są jakieś inne. (1.2) Nie kupuję jajek w markecie, zamawiam u baby. (1.3) Na stole stały świąteczne baby. (1.11) Przy drodze stała kamienna baba. (1.17) Baba się znała na chorobach i lekach, zamawiała, odczyniałaJ.I.Kraszewski, Stara baśń..

(1.1) oglądać się / latać / uganiać się za babami • herod-baba • baba-chłop • baba-grzmot (1.2) krupna baba (1.3) świąteczna baba • baba drożdżowa • baba piaskowa (1.15) Baba Jaga • baba-jaga • baba-jędza

(1.1) babsztyl, babsko (1.3) babka (1.4) fajtłapa (1.13) boba, bob (1.14) pikieta (1.17) znachorka, babka

(1.1) chłop, dziad (1.4) macho

(1.3) ciasto (1.17) akuszerka (1.18) ascendentka

babcia , babunia , babiniec , babiarz , babiarka , babol babina , babka , babeczka , babuleńka babsko , babon , babsztyl babi, babski, babciny babieć

baba jak dzieża • baba jak rzepa • baba jak proca • baba jak piec • baba z magla • chodzić na baby • pies na baby • dziada z babą brakuje • masz babo placek • skuś baba na dziada • tere-fere kuku, strzela baba z łuku przysłowia: baba z wozu, koniom lżej • gdzie diabeł nie może, tam babę pośle • baba swoje, czart swoje • baba w progi, cisza w nogi • nie miała baba kłopotu, kupiła sobie prosię • gdy chłop baby nie bije, to jej wątroba gnije • baba swoje, chłop swoje • na jednym miejscu i grzybowi się sprzykrzy, to go baba w kosz bierze, a cóż dopiero człekuJan Tokarski, A ileż to kłopotu… ze spójnikiem „a”, „Poradnik Językowy” nr 2/1951, s. 16. • na świętej Katarzyny szykuj babo pierzyny • •

→ babka; stary ogólnosłowiański wyraz onomatopeiczny, powstały przez dziecinne zwielokrotnienie sylaby; tata, mama, niania, ciocia. (1.12) źródłosłów dla (1.19)

(1.20) angielski: (1.1) hag (wyłącznie pejoratywne); (1.3) baba, babka czeski: (1.3) bábovka duński: (1.1) kone , kælling , kvindemenneske esperanto: (1.1) virinaĉo fiński: (1.1) akka francuski: (1.1) nana ; (1.3) baba ; (1.18) grand-mère , mamie , mémé górnołużycki: (1.3) baba ; (1.5) baba jidysz: (1.1) באַבע (babe); (1.3) באַבקע (babke); (1.5) באַבע (babe); (1.15) באַבע (babe) niemiecki: (1.1) Weib norweski (bokmål): (1.1) kjerring połabski: (1.5) bobo portugalski: (1.1) mulher , velha (stara); (1.2) bolo rosyjski: (1.1) баба ; (1.18) бабушка wilamowski: (1.1) babuəfka , babówka , babüwka

baba ()

rzeczownik, rodzaj męski (1.1) ojciec

(1.1) baba, babai; baballarë, baballarët

babagjysh

baba ()

rzeczownik (1.1) babka, baba (1.2) w hinduizmie święty, przywódca duchowy (1.3) Indie dziecko (1.4) w dziecięcej mowie zastępuje wiele słów na b, takich jak bottle albo blanket

(1.1)

baba ()

rzeczownik (1.1) dziadek

baba ()

rzeczownik (1.1) bób (1.2) bób (1.3) pęcherz, bąbel (1.4) bobek

(1.3) maskuilo, pusla (1.4) pikor

baba ()

rzeczownik, rodzaj żeński (1.1) babcia

baba ()

rzeczownik, rodzaj żeński (1.1) baba (1.2) babcia (rzadko)

(1.1)

(1.2) baka

baba ()

rzeczownik, rodzaj żeński (1.1) baba

baba ()

rzeczownik, rodzaj męski (1.1) babka, baba przymiotnik (2.1) osłupiały, oszołomiony ze zdumienia

(1.1) babas

(1.1) , słowo wprowadzone do języka francuskiego w XVIII wieku przez króla Stanisława Leszczyńskiego

baba ()

akcent na 1. sylabę

rzeczownik, rodzaj żeński (1.1) baba (ciasto) (1.2) położna, akuszerka, babka (1.3) baba (stara kobieta)

baba ()

rzeczownik (1.1) usta

baba ()

rzeczownik, rodzaj żeński (1.1) ślina, ślinka, piana (1.2) śluz (1.3) kajman okularowy

(1.1-3) baba, babas

(1.1) saliva (1.2) humor (1.3) caimán de anteojos

babeo , babero , babosa , baboseo , babaza baboso babear, babosear

baba ()

rzeczownik (1.1) ojciec

(1.1) babay

(1.1) ana, anniy

baba ()

rzeczownik (1.1) ojciec

baba ()

rzeczownik (1.1) ojciec

baba ()

(1.1) 3. czasu teraźniejszego trybu oznajmującego (presente do indicativo) czasownika babar (1.2) 2. czasu teraźniejszego trybu rozkazującego (imperativo) czasownika babar

baba ()

rzeczownik, klasa 1a (1.1) ojciec

baba () баба

rzeczownik (1.1) babcia

baba ()

rzeczownik, rodzaj żeński (1.1) baba, stara kobieta (1.2) baba, babsztyl

babica

, bába

baba ()

rzeczownik, rodzaj żeński (1.1) baba, stara kobieta

jaga baba • ježi baba przysłowie kamor si hudič sam ne upa, pošlje babo

baba ()

rzeczownik (1.1) ojciec, tata

(1.1) jak rzeczowniki w klasie 5/1, ale odmieniające się jak klasa 1

babu

baba ()

rzeczownik (1.1) ojciec (1.2) tata

(1.1) N baba bara faxa. → Mój ojciec zmarł.

baba ()

przymiotnik (1.1) niski (1.2) krótki

baba ()

rzeczownik (1.1) bęben

baba ()

rzeczownik (1.1) ojciec, tata (1.2) belka (w wiązaniu dachowym)

(1.1) üvey baba → ojczym • Noel Baba → święty mikołaj • baba adam → zacny/szanowany człowiek, czcigodny starzec • baba ocağı/yurdu → dom rodzinny

babalık babalı

baba ()

rzeczownik (1.1) dziadek

baba ()

rzeczownik (1.1) niemowlę, niemowlak, osesek, dzidziuś, bobo (1.2) lalka (zabawka) (1.3) ukochany, ukochana (1.4) (poufale o kobiecie) lala

(1.2) Én egy macit és egy babát akarok venni. → Chcę kupić pluszowego misia i lalkę.

(1.1) bababútor • babacipő • babakelengye • babakocsi • babamérleg • babaruha • babaszappan • babaszoba • kisbaba (1.2) bababútor • babacipő • babaház • babaruha • rongybaba

(1.1) bébi, újszülött, csecsemő (1.2) játékbaba

babázás babácska babázik

várhatsz babám, elvárhatsz → czekaj tatka latka

słowo dźwiękonaśladowcze pierwszych dźwięków artykułowanych przez niemowlę

baba ()

baoba

rzeczownik, rodzaj żeński (1.1) babka (1.2) baba, babka (kobieta)

babela