Obwieszczenie Ministra Rozwoju Regionalnegoz dnia 18 października 2013 r.w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego w sprawie udzielania przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości pomocy finansowej w ramach Programu Operacyjnego Rozwój Polski Wschodniej 2007-2013 Spis treści Treść obwieszczenia Załącznik - Tekst jednolity rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 8 października 2008 r. w sprawie udzielania przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości pomocy finansowej w ramach Programu Operacyjnego Rozwój Polski Wschodniej 2007-2013 Rozdział 1 - Przepisy ogólne Rozdział 2 - Szczegółowe przeznaczenie i warunki udzielania wsparcia w ramach Programu Rozdział 3 - Tryb udzielania wsparcia w ramach Programu Rozdział 4 - Przepis końcowy Treść obwieszczenia 1. Na podstawie art. 16 ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (Dz. U. z 2011 r. Nr 197, poz. 1172 i Nr 232, poz. 1378) ogłasza się w załączniku do niniejszego obwieszczenia jednolity tekst rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 8 października 2008 r. w sprawie udzielania przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości pomocy finansowej w ramach Programu Operacyjnego Rozwój Polski Wschodniej 2007-2013 (Dz. U. Nr 187, poz. 1152), z uwzględnieniem zmian wprowadzonych: 1) rozporządzeniem Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 21 sierpnia 2009 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie udzielania przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości pomocy finansowej w ramach Programu Operacyjnego Rozwój Polski Wschodniej 2007-2013 (Dz. U. Nr 138, poz. 1129); 2) rozporządzeniem Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 13 września 2011 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie udzielania przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości pomocy finansowej w ramach Programu Operacyjnego Rozwój Polski Wschodniej 2007-2013 (Dz. U. Nr 210, poz. 1256); 3) rozporządzeniem Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 16 listopada 2012 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie udzielania przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości pomocy finansowej w ramach Programu Operacyjnego Rozwój Polski Wschodniej 2007-2013 (Dz. U. poz. 1330); 4) rozporządzeniem Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 21 marca 2013 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie udzielania przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości pomocy finansowej w ramach Programu Operacyjnego Rozwój Polski Wschodniej 2007-2013 (Dz. U. poz. 422). 2. Podany w załączniku do niniejszego obwieszczenia tekst jednolity rozporządzenia nie obejmuje: 1) § 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 21 sierpnia 2009 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie udzielania przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości pomocy finansowej w ramach Programu Operacyjnego Rozwój Polski Wschodniej 2007-2013 (Dz. U. Nr 138, poz. 1129), który stanowi: „ § 2. Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia. ” ; 2) § 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 13 września 2011 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie udzielania przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości pomocy finansowej w ramach Programu Operacyjnego Rozwój Polski Wschodniej 2007-2013 (Dz. U. Nr 210, poz. 1256), który stanowi: „ § 2. Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.a)Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 8 października 2008 r. w sprawie udzielania przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości pomocy finansowej w ramach Programu Operacyjnego Rozwój Polski Wschodniej 2007-2013 (Dz. U. Nr 187, poz. 1152 oraz z 2009 r. Nr 138, poz. 1129) w zakresie zmienianym w § 1 pkt 1 i 3 niniejszego rozporządzenia zostało zastąpione rozporządzeniem Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 13 września 2011 r. w sprawie udzielania przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości pomocy finansowej na rozwój instrumentów inżynierii finansowej w ramach Programu Operacyjnego Rozwój Polski Wschodniej 2007-2013 (Dz. U. Nr 210, poz. 1255). ” ; 3) § 2 i § 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 16 listopada 2012 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie udzielania przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości pomocy finansowej w ramach Programu Operacyjnego Rozwój Polski Wschodniej 2007-2013 (Dz. U. poz. 1330), które stanowią: „ § 2. Do umów o udzielenie wsparcia zawartych przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia stosuje się przepisy rozporządzenia wymienionego w § 1, w brzmieniu nadanym niniejszym rozporządzeniem. § 3. Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia. ” ; 4) § 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 21 marca 2013 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie udzielania przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości pomocy finansowej w ramach Programu Operacyjnego Rozwój Polski Wschodniej 2007-2013 (Dz. U. poz. 422), który stanowi: „ § 2. Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia. ” . a) Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 8 października 2008 r. w sprawie udzielania przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości pomocy finansowej w ramach Programu Operacyjnego Rozwój Polski Wschodniej 2007-2013 (Dz. U. Nr 187, poz. 1152 oraz z 2009 r. Nr 138, poz. 1129) w zakresie zmienianym w § 1 pkt 1 i 3 niniejszego rozporządzenia zostało zastąpione rozporządzeniem Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 13 września 2011 r. w sprawie udzielania przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości pomocy finansowej na rozwój instrumentów inżynierii finansowej w ramach Programu Operacyjnego Rozwój Polski Wschodniej 2007-2013 (Dz. U. Nr 210, poz. 1255). Załącznik - Tekst jednolity rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 8 października 2008 r. w sprawie udzielania przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości pomocy finansowej w ramach Programu Operacyjnego Rozwój Polski Wschodniej 2007-20131)Zgodnie z art. 25 pkt 1 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2009 r. Nr 84, poz. 712 i Nr 157, poz. 1241, z 2011 r. Nr 279, poz. 1644, z 2012 r. poz. 1237 oraz z 2013 r. poz. 714) minister właściwy do spraw rozwoju regionalnego jest Instytucją Zarządzającą Programem Operacyjnym Rozwój Polski Wschodniej 2007-2013. Minister Rozwoju Regionalnego kieruje działem administracji rządowej - rozwój regionalny, na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 18 listopada 2011 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Rozwoju Regionalnego (Dz. U. Nr 248, poz. 1487). 2)Tekst Programu Operacyjnego Rozwój Polski Wschodniej 2007-2013 został zaakceptowany decyzją Komisji Europejskiej nr K (2007) 4568 z dnia 1 października 2007 r. w sprawie przyjęcia Programu Operacyjnego Rozwój Polski Wschodniej w ramach pomocy wspólnotowej z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego objętego celem „konwergencja” w Polsce oraz przyjęty uchwałą Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 2007 r. w sprawie przyjęcia Programu Operacyjnego Rozwój Polski Wschodniej 2007-2013. Narodowe Strategiczne Ramy Odniesienia 2007-2013. Zmiany w Programie Operacyjnym Rozwój Polski Wschodniej 2007-2013 zostały zaakceptowane: decyzją Komisji Europejskiej nr K (2009) 5712 z dnia 17 lipca 2009 r. zmieniającą decyzję Komisji K (2007) 4568 w sprawie przyjęcia Programu Operacyjnego Rozwój Polski Wschodniej w ramach pomocy wspólnotowej z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego objętego celem „konwergencja” w Polsce oraz przyjęte uchwałą Rady Ministrów z dnia 3 czerwca 2009 r. w sprawie przyjęcia zmiany Programu Operacyjnego Rozwój Polski Wschodniej 2007-2013 oraz decyzją Komisji Europejskiej nr K (2011) 9789 z dnia 23 grudnia 2011 r. zmieniającą decyzję K (2007) 4568 w sprawie przyjęcia Programu Operacyjnego Rozwój Polski Wschodniej w ramach pomocy wspólnotowej z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego objętego celem „konwergencja” w Polsce i sprostowaniem Komisji Europejskiej nr C (2012) 4173 z dnia 28 czerwca 2012 r. do niniejszej decyzji. Na podstawie art. 6b ust. 10 ustawy z dnia 9 listopada 2000 r. o utworzeniu Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości (Dz. U. z 2007 r. Nr 42, poz. 275, z późn. zm.3)Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2008 r. Nr 116, poz. 730 i 732 i Nr 227, poz. 1505 oraz z 2010 r. Nr 96, poz. 620, Nr 240, poz. 1603 i Nr 257, poz. 1726.) zarządza się, co następuje: Rozdział 1 Przepisy ogólne § 1. 1. Rozporządzenie określa szczegółowe przeznaczenie, warunki i tryb udzielania przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości, zwaną dalej „Agencją”, pomocy finansowej w ramach następujących działań określonych w Programie Operacyjnym Rozwój Polski Wschodniej 2007-2013, zwanym dalej „Programem”: 1) I.1. Infrastruktura uczelni; 2) (uchylony);4)Przez § 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 13 września 2011 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie udzielania przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości pomocy finansowej w ramach Programu Operacyjnego Rozwój Polski Wschodniej 2007-2013 (Dz. U. Nr 210, poz. 1256), które weszło w życie z dniem 4 października 2011 r. 3) (uchylony);5)Przez § 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 21 marca 2013 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie udzielania przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości pomocy finansowej w ramach Programu Operacyjnego Rozwój Polski Wschodniej 2007-2013 (Dz. U. poz. 422), które weszło w życie z dniem 18 kwietnia 2013 r. 4) III.1. Systemy miejskiego transportu zbiorowego; 5) IV.1. Infrastruktura drogowa; 6) V.1. Promowanie zrównoważonego rozwoju turystyki; 7) V.2. Trasy rowerowe. 2. Pomoc finansowa może być udzielana: 1) jednostkom samorządu terytorialnego oraz ich związkom; 2) podmiotom działającym na rzecz rozwoju gospodarczego; 3) podmiotom działającym na rzecz zatrudnienia lub rozwoju zasobów ludzkich; 4) podmiotom działającym na rzecz innowacyjności. 3. Pomoc finansowa jest udzielana w formie bezzwrotnego wsparcia finansowego, zwanego dalej „wsparciem”, przeznaczonego na pokrycie całości lub części wydatków kwalifikujących się do objęcia wsparciem, przekazywanego na podstawie umowy o udzielenie wsparcia. 46)W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 2 rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 4.. Przez wydatki kwalifikujące się do objęcia wsparciem rozumie się wydatki bezpośrednio związane z projektem i niezbędne do jego realizacji, pomniejszone o naliczony podatek od towarów i usług, z wyjątkiem sytuacji, gdy zgodnie z odrębnymi przepisami podmiotom, o których mowa w ust. 2, nie przysługuje prawo do zwrotu lub obniżenia należnego podatku od towarów i usług. 5. Wydatki kwalifikujące się do objęcia wsparciem poniesione w walucie obcej przelicza się na walutę polską po kursie sprzedaży zastosowanym przez bank dokonujący płatności w dniu jej dokonania. 6. Wsparcie może być udzielane na realizację projektów, które realizowane są na terenie województw: lubelskiego, podlaskiego, podkarpackiego, świętokrzyskiego i warmińsko-mazurskiego. 7. Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o: 1) beneficjencie - należy przez to rozumieć podmiot, określony w ust. 2, otrzymujący od Agencji wsparcie; 2) dużym projekcie - należy przez to rozumieć projekt w rozumieniu art. 39 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1260/1999 (Dz. Urz. UE L 210 z 31.07.2006, str. 25); 3) obszarze metropolitarnym - należy przez to rozumieć wyodrębniony przez każdy z regionów obszar bezpośredniego oddziaływania społeczno-gospodarczego miasta wojewódzkiego Polski Wschodniej; 4) Polsce Wschodniej - należy przez to rozumieć obszar obejmujący województwa: lubelskie, podlaskie, podkarpackie, świętokrzyskie i warmińsko-mazurskie; 5) projekcie - należy przez to rozumieć przedsięwzięcie realizowane na podstawie umowy o udzielenie wsparcia, w ramach jednego z działań, o których mowa w ust. 1; 6) umowie o udzielenie wsparcia - należy przez to rozumieć umowę dotyczącą dofinansowania projektu realizowanego przez beneficjenta w ramach Programu, zawartą pomiędzy Agencją a beneficjentem; 7) wniosku o potwierdzenie udzielenia pomocy - należy przez to rozumieć wniosek określony w formularzu stanowiącym załącznik XXI do rozporządzenia Komisji (WE) nr 1828/2006 z dnia 8 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności oraz rozporządzenia (WE) nr 1080/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego (Dz. Urz. UE L 371 z 27.12.2006, str. 1); 8) wniosku o udzielenie wsparcia - należy przez to rozumieć wniosek beneficjenta o przyznanie środków na realizację projektu w ramach Programu; 9) znaczącej modyfikacji - należy przez to rozumieć działania określone w art. 57 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1260/1999. Rozdział 2 Szczegółowe przeznaczenie i warunki udzielania wsparcia w ramach Programu § 2. 1. Agencja, w ramach działania I.1 Infrastruktura uczelni, może udzielić wsparcia podmiotom, o których mowa w § 1 ust. 2 pkt 1 i 3, na rozwój infrastruktury uczelni, z przeznaczeniem na pokrycie kosztów budowy i innych robót budowlanych oraz kosztów zakupu sprzętu i wyposażenia, służących: 1) działalności edukacyjnej w zakresie prowadzenia studiów wyższych, podyplomowych lub doktoranckich albo szkolenia zawodowego dla absolwentów szkół wyższych lub 27)W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 16 listopada 2012 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie udzielania przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości pomocy finansowej w ramach Programu Operacyjnego Rozwój Polski Wschodniej 2007-2013 (Dz. U. poz. 1330), które weszło w życie z dniem 29 listopada 2012 r.) prowadzeniu badań naukowych w rozumieniu art. 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o zasadach finansowania nauki (Dz. U. Nr 96, poz. 615, z późn. zm.8)Zmiany wymienionej ustawy zostały ogłoszone w 2011 r. Nr 84, poz. 455 i Nr 185, poz. 1092 oraz z 2013 r. poz. 675.) i prac rozwojowych w rozumieniu art. 2 pkt 4 tej ustawy, z wyłączeniem świadczenia usług badawczych, lub 3) działalności wspomagającej działalność wymienioną w pkt 1 i 2. 2. Wsparcie, o którym mowa w ust. 1, może być udzielane w szczególności na realizację projektów w zakresie poprawy infrastruktury edukacyjnej służącej prowadzeniu działalności dydaktycznej na poziomie wyższym na kierunkach matematyczno-przyrodniczych bądź technicznych, a także innych kluczowych dla rozwoju społeczno-gospodarczego Polski Wschodniej, wynikających z regionalnych strategii innowacyjności oraz strategii rozwoju poszczególnych województw Polski Wschodniej. 3. Wielkość wsparcia może wynosić do 100% wydatków kwalifikujących się do objęcia wsparciem, przy czym wsparcie udzielane jest pod warunkiem, że beneficjent nie będzie wykorzystywał infrastruktury wytworzonej w ramach projektu do oferowania towarów i usług w celu osiągnięcia zysku przez okres co najmniej 10 lat od dnia udzielenia wsparcia, a projekt nie zostanie poddany znaczącej modyfikacji przez okres co najmniej 5 lat od daty zakończenia jego realizacji. § 3. (uchylony).9)Przez § 1 pkt 3 rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 4. § 4. (uchylony).10)Przez § 1 pkt 2 rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 5. § 5. 1. Agencja, w ramach działania III.1 Systemy miejskiego transportu zbiorowego, może udzielić wsparcia podmiotom, o których mowa w § 1 ust. 2 pkt 1, na realizację kompleksowych projektów transportu zbiorowego, polegających na utworzeniu infrastruktury technicznej, w tym sieci trakcyjnej oraz infrastruktury drogowej wraz z zakupem i montażem systemów telematyki transportu oraz zakupem taboru, co jest niezbędne do stworzenia zintegrowanego systemu transportu zbiorowego. 2. Wsparcie, o którym mowa w ust. 1, może być udzielone wyłącznie na realizację projektów transportu zbiorowego, które: 1) wynikają z aktualnych zintegrowanych planów rozwoju transportu publicznego; 2) będą realizowane w miastach wojewódzkich położonych w Polsce Wschodniej oraz gminach należących do potencjalnego obszaru metropolitarnego tych miast. 3. Projekty, których celem jest dofinansowanie wydatków inwestycyjnych związanych ze świadczeniem usług publicznych w zakresie miejskiego transportu zbiorowego, realizowane są z uwzględnieniem zasad wynikających z rozporządzenia Rady nr 1191/69 z dnia 26 czerwca 1969 r. w sprawie działania Państw Członkowskich dotyczącego zobowiązań związanych z pojęciem usługi publicznej w transporcie kolejowym, drogowym i w żegludze śródlądowej (Dz. Urz. UE L 156 z 28.06.1969, str. 1), ze zmianami wprowadzonymi rozporządzeniem Rady nr 1893/91 z dnia 20 czerwca 1991 r. zmieniającym rozporządzenie (EWG) nr 1191/69 w sprawie działania Państw Członkowskich dotyczącego zobowiązań związanych z pojęciem usługi publicznej w transporcie kolejowym, drogowym i w żegludze śródlądowej (Dz. Urz. UE L 169 z 26.06.1991, str. 1), oraz rozporządzenia (WE) nr 1370/2007 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 października 2007 r. dotyczącego usług publicznych w zakresie kolejowego i drogowego transportu pasażerskiego oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 1191/69 i 1107/70 (Dz. Urz. UE L 315 z 03.12.2007, str. 1). 4. Wielkość wsparcia może wynosić do 85% wydatków kwalifikujących się do objęcia wsparciem. § 6. 1. Agencja, w ramach działania IV.1 Infrastruktura drogowa, może udzielić wsparcia podmiotom, o których mowa w § 1 ust. 2 pkt 1, na budowę i inne roboty budowlane w zakresie dróg wojewódzkich oraz obwodnic miejscowości w ciągach dróg krajowych wraz z infrastrukturą towarzyszącą. 2. Wielkość wsparcia w ramach działania może wynosić do 85% wydatków kwalifikujących się do objęcia wsparciem i jest udzielane pod warunkiem, że projekt nie zostanie poddany znaczącej modyfikacji przez okres co najmniej 5 lat od daty zakończenia jego realizacji. § 7. 1. Agencja, w ramach działania V.1 Promowanie zrównoważonego rozwoju turystyki, może udzielić wsparcia podmiotom, o których mowa w § 1 ust. 2 pkt 1 i 2, na promocję turystyczną Polski Wschodniej. 2. Wielkość wsparcia w ramach działania może wynosić do 100% wydatków kwalifikujących się do objęcia wsparciem. § 811)W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 3 rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 7.. 1. Agencja, w ramach działania V.2 Trasy rowerowe, może udzielić wsparcia podmiotom, o których mowa w § 1 ust. 2 pkt 1 i 2: 1) na wytyczanie w terenie i oznakowanie tras rowerowych, w tym budowę i przebudowę ścieżek rowerowych oraz na inne działania inwestycyjne niezbędne do wytyczenia w terenie spójnej trasy rowerowej, a także na budowę i montaż podstawowej infrastruktury towarzyszącej; 2) na promocję tras rowerowych. 2. Wielkość wsparcia, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, może wynosić do 95% wydatków kwalifikujących się do objęcia wsparciem. Wsparcie jest udzielane pod warunkiem, że beneficjent nie będzie wykorzystywał infrastruktury, wytworzonej w ramach projektu, do oferowania towarów i usług przez okres co najmniej 10 lat od dnia udzielenia wsparcia, a projekt nie zostanie poddany znaczącej modyfikacji przez okres co najmniej 5 lat od daty zakończenia jego realizacji. 3. Wielkość wsparcia, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, może wynosić do 100% wydatków kwalifikujących się do objęcia wsparciem. Wsparcie jest udzielane pod warunkiem, że w przypadku wytworzenia bądź nabycia środków trwałych projekt nie zostanie poddany znaczącej modyfikacji przez okres co najmniej 5 lat od daty zakończenia jego realizacji. Rozdział 3 Tryb udzielania wsparcia w ramach Programu § 9.