Ekologia lewo|mały|Uprawa krzewów Ilex guayusa Gatunek ten występuje dziko i jest uprawiany na piaszczysto-gliniastych glebach o pH 4,34–5,01, o niskiej pojemności kationowej i wysokiej zawartości metali. Preferuje lasy nizinne i neotropikalną dżunglę pogórza, gdzie warunki gleby, opady i wilgotność są najbardziej odpowiednie dla jego rozwoju. I. guayusa przede wszystkim rozmnaża się wegetatywnie przez odrosty. W początkowych etapach wzrostu Ilex guayusa rośnie jak krzew i, dopiero gdy otrzyma większą ilość światła, wyrasta w drzewo.
Historia Najwcześniejsze świadectwo ludzkiego wykorzystania gatunku to 1500-letni pęczek liści guayusa znaleziony w grobie w boliwijskich Andach, daleko poza granicami naturalnego zasięgu tej rośliny.
Ojciec Juan Lorenzo Lucero pisał w 1683 roku o powszechnym zwyczaju spożywania suszonych liści guayusa przez Indian Jivaro w formie naparu.
W XVIII wieku, kilku innych misjonarzy w Kolumbii, Ekwadorze i Peru donosiło o wykorzystaniu roślin, a niektórzy z nich również o spożywaniu naparu, ze względu na lecznicze i pobudzające właściwości rośliny.
Jezuici wiedzieli o leczniczym zastosowaniu guayusa i podobnie, jak w przypadku yerba mate, prowadzili hodowle i handlowali nią aktywnie.
lewo|mały|Liście ostrokrzewu guayusa