Do powyższej kwestii autor wrócił w zakończeniu książki nawiązując do stanowiska Antoniego Sygietyńskiego, który powiązał twórczość Chełmońskiego i Dygasińskiego, jako „dwu genialnych barbarzyńców, którzy z dorobku cywilizacji artystycznej, europejskiej czy polskiej nic lub prawie nic do formy twórczości swej nie wzięli” [...] (zob. list Sygietyńskiego do Piotra Chmielowskiego z 6 października 1902). Ubolewał w związku z tym nad późniejszą „wstydliwą obawą sądu o Chełmońskim i o kilku jemu podobnych malarzach tamtej epoki, którzy nie >trzymają się< kierunków współczesnej sztuki europejskiej”Tamże, s. 369.
Treść Autor książki wyjaśnił w „przedmowie”, że książka powstała na podstawie gromadzonych w latach międzywojennych od 1918 do 1939 i powojennych – od 1945 – do 1963Maciej Masłowski: Malarski żywot Józefa Chełmońskiego, Warszawa 2014, Bellona, s. 369. – materiałów źródłowych, szczególnie zbiorów muzealnych, archiwalnych i bibliotecznychMaciej Masłowski: Malarski żywot Józefa Chełmońskiego, wydanie 3. w 2014 roku, w 100. rocznicę śmierci artysty, Warszawa: Bellona, oznaczone ISBN 978-83-11-13153-8..