Książka składa się z: „Przedmowy”, „Przedmowy do drugiego wydania”, „Spisu rzeczy”, przypisów (głównie do źródeł), alfabetycznego indeksu osób i spisu ilustracji. Zawiera 3 wielobarwne wkładki – łącznie 65 ilustracji wielobarwnych i 102 ilustracje jednobarwne w tekście wraz z ich źródłami (nazwy instytucji i nazwiska autorów fotografii).
Treść książki w układzie chronologicznym obejmuje trzy obszerne fazy: fazę warszawsko-monachijską (1867–1875), paryską (1875–1887) i okres spędzony na Mazowszu (do 1914)”Tadeusz Dobrowolski: Nowoczesne malarstwo polskie. T. II. Wrocław – Kraków: 1960. s. 154. Były to barwne i różnorodne dzieje od skrajnie nędznej wegetacji w pełnym pogardy otoczeniu krajowej krytyki i publiczności w okresie dominacji rynkowych malarskich pompierów aż do połowy lat 70. XIX wieku – do oszałamiającego sukcesu w latach następnych, a wreszcie do załamania (rynkowego) po podwyżce ceł na import dzieł sztuki z Europy do Stanów Zjednoczonych. W książce scharakteryzowano barwne koleje losu sztuki Chełmońskiego i jej autora.