right|Inflanty(dzisiejsza Łotwa) W przededniu reformacji w politycznych granicach Polski, łącznie z, lennami, Kościół łaciński posiadał 2 archidiecezje - metropolie (Gniezno, Lwów) i 15 diecezji. Na Śląsku była diecezja wrocławska podległa metropolii gnieźnieńskiej a na Pomorzu zachodnim "wyjęta" diecezja kamieńską. W wyniku reformacji 2 diecezje pruskie (pomezańska i sambijska w 1525), oraz kamieńska (1535) i lubuska (1555) stały się protestanckie. Straty terytorialne w tym okresie zostały wynagrodzone Kościołowi. Po zwycięskich wojnach z Rosją za króla Stefana Batorego zostały wcielone do Polski Inflanty. Ponieważ w czasach reformacji organizacja Kościoła katolickiego została tu całkowicie zniszczona, król Stefan konstytucją sejmu warszawskiego z 4 grudnia 1582 r. postanowił "przede wszystkim w podzięce Bogu najlepszemu za odniesione zwycięstwo założyć biskupstwo w tejże prowincji". Nowa diecezja, zwana od stolicy biskupstwa w Wenden - wendeńską, została erygowana przez Sykstusa V w 1585 r. i objęta swymi granicami Inflanty przynależne do Polski. Od 1621 r. została podporządkowana metropolii gnieźnieńskiej, a jej organizatorem został biskup Otto Schenking (1590–1637).