Jednakże po ocenie dowodów, wielu konfederatów gołębiowskich pojednało się z Sobieskim (niektórzy „na kolanach”).
Wobec prognozowanego zagrożenia tureckiego (według niektórych źródeł wykorzystanego raczej jako pretekst) król Michał Korybut Wiśniowiecki zdecydował się na zwołanie pospolitego ruszenia województw koronnych pod wieś Gołąb (obecnie w województwie lubelskim). Nie doszło jednak do wyprawy przeciwko Turcji, a zamiast tego zebrana szlachta rozpoczęła obrady. W tym samym okresie został podpisany upokarzający dla Rzeczypospolitej, ale nigdy nie ratyfikowany przez Sejm, pokój w Buczaczu z Imperium Osmańskim, według różnych źródeł, 16 bądź 18 października 1672.
Powołanie Konfederacji 16 października uchwalono akt konfederacji, którego celem było uspokojenie kraju wobec zagrożenia zewnętrznego i konfliktów wewnętrznych oraz obrona praw i przywilejów średniej i niższej szlachty poprzez uchwały ograniczające prawa częściowo niesubordynowanej i opozycyjnej magnaterii z hetmanem Janem Sobieskim na czele.