we wszystkich swoich rozprawach zwalczał różne postacie „ideologicznej” filozofii dziejów: przeświadczenie o niezależności idei względem zjawisk ekonomiczno-klasowych, teorie upatrujące w państwie zasadniczą siłę dziejotwórczą, koncepcje historii jako dzieła wielkich polityków, wodzów i prawodawców. Słabością polemik Mehringa z idealizmem historycznym była jednak – na co zwracał uwagę już Fryderyk Engels – nieumiejętność pozytywnego, materialistyczno-dialektycznego rozwiązania problemów roli świadomości, państwa itp. w procesie dziejowym.
W pracy Historia socjaldemokracji niemieckiej (t. 1–4, 1897–1904), cieszącej się wśród współczesnych wielką popularnością (do 1922 praca miała 12 wydań), oraz w pracy Karol Marks. Historia jego życia (1918) Mehring urzeczywistniał swoją dyrektywę, iż dzieje marksizmu powinny być ujmowane zgodnie z naczelnymi tezami materializmu historycznego. Dzieje socjaldemokracji niemieckiej stanowiły dla Mehringa jedynie fragment ogólnej historii Niemiec i Europy Zachodniej. Historia socjaldemokracji niemieckiej zawiera analizę powstania i rozwoju proletariatu europejskiego i niemieckiego;