Wszystkie obserwacje zostaną poparte odpowiednimi cytatami i zilustrowane tradycyjnymi schematami wersologicznymi, w których duże S oznacza sylabę akcentowaną, a małe s sylabę nieakcentowaną.
Metrum daktyliczne w literaturze polskiej Epoka staropolska była długim okresem dominacji sylabizmu. Sylabotonizm, którego pojedyncze okazy trafiają się nawet w najdawniejszej naszej poezji, zaczął na dobre kiełkować w okresie oświecenia, na marginesie głównego nurtu literatury stylu wysokiego. Najbardziej ekspansywnym metrum okazał się naturalny w naszej prozodii trochej, jednak obok niego pojawiły się też inne wzorce sylabotoniczne, naśladowany z poezji niemieckiej i angielskiej jamb, amfibrach, omawiany tu daktyl i - na końcu - anapest. Metrum daktyliczne wykształciło się w literaturze polskiej w ramach ośmiozgłoskowca lub symetrycznego dziesięciozgłoskowca.