El lapacho negru (Handroanthus heptaphyllus),Handroanthus heptaphyllus en Darwinion tamién llamáu tajy, ye una especie botánica de la familia de les bignonacees. Natural de les zones tropical y subtropical de Suramérica. Crez nel monte altu de la cuenca de los ríos Paraná, Paraguái, y Uruguái. Tien una distribución llindada. Habita casi puramente los sitios baxos con suelos húmedos y fondu, onde forma parte del estratu cimeru. Ye bien raru n'otros microambientes. thumb|Xamasca thumb|Inflorescencia thumb|Flor thumb|Fueyes thumb|Tueru thumb|Vista del árbol Ye l'árbol nacional de Paraguái, declaráu como tal por Llei Nº4631 del 10 de mayu de 2012, a propuesta de la Facultá de Ciencies Químiques de la Universidá Nacional d'Asunción y n'adhesión al bicentenariu de la independencia de la República de Paraguái. Descripción Ye un árbol de gran altor, hasta 40 m d'altor. Les fueyes de 10-15 cm de llargu, compuestes y trifoliaes con foliolos elípticos. Tueru llargu, cilíndricu, de porte maxestosu. La corteza ye castañu-abuxada, bien rugosa, con resquiebros fondos n'exemplares adultos. Copa grande, semiesférica, con cañes abiertes n'abanicu. Xamasca semipersistente. Fueyes opuestes, palmaticompuestas, con 5-7 folíolos de cantu serrucháu. Flores, apaecen enantes de la foliación, rosaes, tubulosas, vistoses, variando la tonalidá dende rosáu moráu a rosáu pálidu. En dómina de floriamientu l'árbol amuesa un formosu aspeutu. El frutu ye una cáusula llinial, d'hasta 3-4 dm de llongura por 1-1,5 cm d'anchu, de color castañu al maurecer, abrir llonxitudinalmente en dos valves y dexando cayer unes 150 granes alaes.

El floriamientu empieza na primera quincena de setiembre; aproximadamente 30 díes dempués apaecen les primeres fueyes, produciéndose la maduración de los frutos en xineru-febreru.

Árbol bien decorativu, utilizándose con frecuencia en parques, places y nel arboláu público. Aguanta grandes vientos por tener un fuerte y fondu sistema radical.

Esixente tocantes a lluz y mugor, sensible a les xelaes cuando ye nueva. Prefier suelos llixeros, fondos, húmedos. Propiedaes De madera duro, pesada, con diferencies bien marcaes ente albura y duramen. El duramen al aferruñase toma una coloración escura. Bien resistente albentestate. Usar en construcción d'embarcaciones, muelles, carrocería, abertures, tirantería, escaleres, pisu, tornería, etc. Al serruchase llógrase un aserrín mariellu-ocre que contién la sustancia lapachol. La madera tien taninos y sustancies tintóreas.

Ye una planta melecinal, úsense l'aserrín o forgaxa, la corteza y les fueyes pa tal fin.

Reproduzse fácilmente por granes. El númberu de granes/kg ye de 32.000 a 35.000. La llantadera tien de faese lo más rápido posible, apenes tean madures les granes, una y bones el poder germinativo ye bien curtiu, de 12-15 díes. Ye posible la multiplicación vexetativa per mediu de cachos de raigaños. Nesta especie, escepcionalmente nacen individuos con flores blanques, estos "lapachos blancos" reproducir por ensiertos.

Etimoloxía El so anterior xéneru, Tabebuia, refier al so nome vernáculu brasilanu: tabebuia o taiaveruia; heptaphylla, col prefixu hepta = siete y del griegu phyllon = fueya, con siete folíolos.

Propiedaes Encamentóse contra'l cáncer.

Taxonomía Handroanthus heptaphyllus describióse por (Vell.) Mattos y espublizóse en Loefgrenia; communicaçoes avulsas de botânica 50: 2. 1970. Sinonimia Bignonia heptaphylla Vell. Handroanthus avellanedae var. paullensis (Toledo) Mattos Handroanthus eximius (Miq.) Mattos Handroanthus impetiginosus var. lepidotus (Bureau) Mattos Tabebuia avellanedae var. paulensis Toledo * Tabebuia eximia (Miq.) Sandwith Tabebuia heptaphylla (Vell.) Toledo Tabebuia impetiginosa var. lepidota (Bureau) Toledo * Tabebuia ipe (Mart. ex K.Schum.) Standl. Tecoma curialis Saldanha Tecoma eximia Miq. Tecoma impetiginosa var. lepidota Bureau Tecoma ipe Mart. ex K.Schum. Tecoma ipe var. desinens Sprague Tecoma ipe f. glabra Sprague Tecoma ipe f. grandiflora Sprague Tecoma ipe f. lepidota Sprague Tecoma ipe f. parviflora'' Sprague Ver tamién Terminoloxía descriptiva de les plantes Cronoloxía de la botánica Historia de la botánica Carauterístiques de les bignoniacees

Referencies

Bibliografía López, J.A; Little, Y; Ritz, G; Rombold, J; Hahn, W. 1987. Árboles comunes de Paraguái: Ñande yvyra mata kuera. Paraguái, Cuerpu de Paz, 425 pp. Alwyn H. Gentry: Bignoniaceae. Part II. (Tribe Tecomeae). In: Flora Neotropica, Band 25, Teil 2. New York Botanical Garden Press, 11. April 1992. ISBN 0-89327-368-6 Susan O. Grose und Richard G. Olmstead: Taxonomic Revisions in the Polyphyletic Genus Tabebuia s. l. (Bignoniaceae). In: Systematic Botany, Band 32, Heft 3, 2007. S. 660–670.

Enllaces esternos

http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/taxon.pl?36158 http://en.wikipedia.org/wiki/List_of_plants_of_Zarráu_vegetation_of_Brazil http://micol.fcien.edu.uy/flora/Tabebuiaheptaphylla.htm

Categoría:Plantes descrites en 1970 heptaphyllus Categoría:Plantes melecinales Categoría:Símbolos de Paraguái Categoría:Plantes tintórees Categoría:Plantes descrites por Vellozo Categoría:Plantes descrites por Mattos Categoría:Maderes Categoría:TBSpecies