thumb|right|250px|Númberos de patente. Una patente ye un conxuntu de derechos esclusivos concedíos por un Estáu al inventor d'un nuevu productu o teunoloxía, susceptibles de ser esplotaos comercialmente por un periodu llindáu de tiempu, en cuenta de la divulgación de la invención. El rexistru de la patente constitúi la creación d'un monopoliu de manera artificial, y enmárcase dientro de la propiedá industrial, que de la mesma forma parte del réxime de propiedá intelectual.
Definición La patente ye un derechu dau pol Estáu que dexa esplotar n'esclusiva un inventu o les sos meyores. Esti derechu concede al titular de la patente exclusividad y torga a terceros faer usu de la teunoloxía patentada. El titular de la patente ye l'únicu que puede faer usu de la teunoloxía que reivindica na patente o autorizar a terceros a implementala so les condiciones que'l titular afite. Les patentes son daes polos Estaos por un tiempu llindáu qu'anguaño, según normes del ADPIChttp://www.wto.org/spanish/tratop_s/trips_s/trips_s.htm ye de venti años. Dempués de la caducidá de la patente cualquier persona puede faer usu de la teunoloxía de la patente ensin la necesidá del consentimientu del titular d'ésta. La invención entra entós al dominiu públicu
El titular d'una patente puede ser una o delles persones nacionales o estranxeres, físiques o xurídiques, combinaes de la manera que s'especifique na solicitú, nel porcentaxe ende mentáu. Los derechos de les patentes cayen dientro de lo que se denomina propiedá industrial y, al igual que la propiedá inmobiliaria, estos derechos pueden tresferise por actos ente vivos o per vía socesoria, pudiendo: rentarse, llicenciase, vendese, permutarse o heredase. Les patentes pueden tamién ser valoraes, pa envalorar l'importe económicu averáu que tien de pagase por elles. miniaturadeimagen El términu deriva del llatín patens, -entis, que orixinalmente tenía'l significáu de «tar abiertu, o descubiertu» (a inspeición pública) y de la espresión lletres patentes, que yeren decretos reales que garantizaben derechos esclusivos a determinaos individuos nos negocios. Siguiendo la definición orixinal de la pallabra, una de les finalidaes de la llexislación sobre les patentes ye la d'inducir al inventor a revelar les sos conocencies pa la meyora de la sociedá en cuenta de la exclusividad mientres un periodu llindáu de tiempu. Depués, una patente garantiza un monopoliu d'esplotación de la idea o d'una maquinaria mientres un ciertu tiempu.
Tradicionalente, consideróse que la razón pola que se concede al inventor un monopoliu temporal ye pa fomentar que les invenciones sían comunicaes a la sociedá y nun permanezan secretes o ocultes. Nun ye tantu por compensa-y por atopar daqué nuevu, de lo que la coleutividá va tamién a beneficiase, sinón sobre manera p'afalar a los inventores a nun guardar de callao los sos inventos.
Otros opinen, otra manera, que'l sistema de patentes desestimula la innovación al dexar qu'una empresa utilice'l monopoliu d'una patente p'aplazar el desenvolvimientu de nueves innovaciones. Asina, por casu, la Comisión Federal de Comerciu (FTC poles sos sigles n'inglés), sicasí, argumentó en xunu que dar a los fabricantes de productos biolóxicos cualquier periodu de exclusividad puede realmente afogar la innovación. Los productos biolóxicos son tantu más complexos y caros de producir que les melecines tradicionales que les barreres pa los que seríen competidores 'biosimilares' yá son alzaes, diz la FTC. Dar a los productos biolóxicos mayor proteición -particularmente los 12 años de exclusividad que quier la industria- a cencielles animaría a les firmes a xugar colo que yá tienen en cuenta de empobinase escontra 'nueves invenciones p'aplicales a necesidaes médiques insatisfeches. Les patentes son una de les opciones pa evitar que cualquier persona copie un productu o una maquinaria. Coles mesmes, les patentes tendríen de sirvir a los efeutos d'un espardimientu efeutivo y rápido de les nueves idees en teunoloxía, ameyorando l'accesu a la teunoloxía y a los servicios adquiríos.
Esisten distintos tipos de patentes, anque principalmente estrémense en tres categoríes:
- Patentes d'utilidá, estes patentes inclúin máquines, aparatos, métodos, procesos, productos, etc.
- Patentes de diseñu, d'esta categoría formen parte les llinies esteriores, la ornamentación, la testura y estética de daqué.
- Patentes de plantes, inclúi la clonación de plantes y árboles.
¿Qué ye una invención? Considérase invención toa creación humana que dexe tresformar la materia o la enerxía qu'esiste na naturaleza, pal so aprovechamientu pol home y satisfacer les sos necesidaes concretes. Van Ser patentables les invenciones que sían nueves (novedá), resultáu d'una actividá maxín y susceptible d'aplicación industrial o aplicaciones personales.
¿Qué ye un modelu d'utilidá? Los modelos d'utilidá son creaciones téuniques qu'inciden na forma, estructura o constitución de productos avezaos y frecuentes qu'atribúin al productu conformáu una mayor utilidá de la que tenía antes d'impone-y esa forma nueva. Trátase d'una invención de menor entidá que les que s'atopen de normal previstes y protexíes nes regulaciones sobre patentes de los distintos países.
Nel cursu del progresu téunicu apaecen perfeccionamientos d'algame modestu que, magar tou, dexen que l'usu d'oxetos conocíos sía más ventaya. Por casu, la forma biselada d'un bolígrafu que torga que s'esmuza pola mesa. Magar la conformanza dada a esi oxetu aumenta la so utilidá y resulta ventaxosa, nun ye una invención en sentíu estrictu por non esistir l'abondu altor maxín. Sométense, por tanto, a una regulación que comparte munches traces coles patentes, pero que suel incluyir una menor duración del monopoliu temporal y una apreciación menos severa de los requisitos de patentabilidad.
Los modelos d'utilidá nun tienen d'entemecer se nin confundise con aquellos cambeos formales del oxetu que traten namái d'atraer a los consumidores y faer más prestosu al productu, ensin afectar a la so utilidá, pos en tal casu tamos dientro del ámbitu del diseñu industrial.
Validez
Les patentes son derechos territoriales. Polo xeneral, los derechos esclusivos correspondientes solo tienen validez nel país o la rexón nos que se presentó la solicitú y concedióse la patente, de conformidá cola normativa d'esi país o rexón.
Duración
La proteición por patente conceder por un periodu llindáu, que suel ser de 20 años contaos a partir de la fecha de presentación de la solicitú.
¿Qué ye lo que nun se considera invención? Los principios teóricos o científicos. Los descubrimientos que consistan en dar a conocer o revelar daqué que yá esistía na naturaleza, inda cuando enantes fora desconocíu pal home. Los esquemes, planes, regles y métodos pa realizar actos mentales, xuegos o negocios y los métodos matemáticos. Los programes de computación. Les formes de presentación d'información. Les creaciones estétiques y les obres artístiques o lliteraries. Los métodos de tratamientu quirúrxicu, terapéuticu o de diagnósticu aplicables al cuerpu humanu y los relativos a animales, amás, la yuxtaposición d'invenciones conocíes o amiestos de productos conocíos, la so variación d'usu, de forma, de dimensiones o de materiales, sacantes en realidá tratar de la so combinación o fusión de tal manera que nun puedan funcionar xebradamente o que les cualidaes o funciones carauterístiques de les mesmes sían modificaes pa llograr un resultáu industrial o un usu non obviu pa un téunicu na materia.
Lo que nun se puede patentar La siguiente llista nun ye válida en tolos países; por casu n'Estaos Xuníos y Xapón ye posible patentar material biolóxico como xenes y proteínes.
Los procesos esencialmente biolóxicos pa la producción, reproducción o espardimientu de plantes y animales. El material biolóxico y xenético tal como s'atopen na naturaleza. Les races d'animales. El cuerpu humanu y les partes vivu que lu componen. Les variedaes vexetal y mineral
En dellos países, como en Méxicu, la EPO, nun se dexa amás: Los programes d'ordenador per se, tal como'l códigu fonte. Les formes de presentación d'información. (por casu, la escoyeta de datos, imáxenes, etc). Los métodos matemáticos. Los métodos pa realizar negocios, xuegos o actos mentales.
Beneficios d'una patente Dalgunos de los argumentos habituales a favor de les patentes caltienen que los beneficios qu'una patente otorgar a un inventor son:
Motiva la creatividá del inventor, yá que agora tien la garantía de que la so actividá maxín va tar protexida mientres 20 años y va ser l'únicu n'esplotala. Si la patente tien bon ésitu comercial o industrial, l'inventor beneficiar cola o les llicencies d'esplotación que decida otorgar a terceres persones. Evita'l plaxu de los sos inventos. Por cuenta de que l'actividá maxín nun se va guardar o namái s'utiliza pa sigo evitando la so esplotación industrial; l'inventor siempres va dar a conocer, espublizar y esplicar los beneficios que'l so inventu tien. Pela so parte, el Gobiernu, al traviés de la patente, promueve la creación d'invenciones d'aplicación industrial, fomenta'l desenvolvimientu y esplotación de la industria y el comerciu, según la tresferencia de teunoloxía. Les patentes ufierten información teunolóxica actual y pertinente, mesma que ye garantizada polos requisitos de patentabilidad. Asina mesmu, espubliza información nueva y tamién la que se conoz primero. Les patentes otorguen información que nun ye sopelexada n'otros medios ya inclúi datos del autor, fórmules y dibuxos que faciliten l'entendimientu sobre l'inventu. Calcúlase qu'ente'l 70 y el 80% de la información contenida nun ye publicada n'otru tipu de bibliografía. Lo más importante de les patentes ye que la mayoría d'elles son públiques, yá que pa ser titular d'una patente'l solicitante tien que dar detalles y faer pública la so invención. Perxuicios del sistema de patentes Dalgunos de los argumentos habituales sobre los perxuicios sociales del sistema de patentes son:
Enzanca'l llibre espardimientu de les innovaciones frenando'l desenvolvimientu teunolóxicu. Supón torgues monopolistes a la llibre competencia. Enzanca l'accesu de los países aprobetaos a les nueves teunoloxíes. Desincentiva la investigación al establecer un periodu d'usu esclusivu d'una teunoloxía ensin necesidá d'ameyorala.
Vixencia d'una patente La vixencia de les patentes depende de cada país. En Méxicu tienen una vixencia de 20 años improrrogables y los modelos d'utilidá tienen una vixencia de 10 años igualmente improrrogables. Cuando la patente o modelu d'utilidá expira, expira asina mesmu la proteición y la invención pasa a pertenecer al dominiu públicu; esto ye, el titular dexa de tener derechos esclusivos sobre la invención, que pasa a tar disponible pa la esplotación comercial por terceros comenenciudos.
El derechu esclusivu d'esplotación de la invención patentada confier al so titular les siguientes prerrogativas:
Si la materia oxetu de la patente ye un productu, el derechu de torgar a otres persones que fabrequiern, usen, viendan, ufierten en venta o importen el productu patentáu, ensin consentimientu, y * Si la materia oxetu de la patente ye un procesu, el derechu de torgar a otres persones qu'utilicen esi procesu y qu'usen, viendan, ufierten en venta o importen el productu llográu direutamente d'esi procesu, ensin el so consentimientu. La esplotación realizada pola persona a que se refier l'artículu 69 d'esta llei, va considerase efeutuada por titular de la patente.
Prioridá. Cuando se solicite una patente dempués de faelo n'otros países podrá reconocese como fecha de prioridá la de presentación naquel que lo fixo primero, siempres que se presente dientro de los plazos que determinen los Trataos Internacionales o, nel so defectu, dientro de los dolce meses siguientes a la solicitú de patente nel país d'orixe.
Derechu del inventor En tolos casos, l'o'l inventores tienen esti derechu: