Les llingües chukotko-kamchatka o luorawetlanas son una familia de llingües falada en Siberia. Dacuando estes llingües son arrexuntaes xunto a otres llingües ensin rellacionar nel grupu de llingües paleosiberianas.
Clasificación La familia consiste en 5 llingües: Chukoto, tamién conocida como chukchi o chukot Coriaco o koryak Alutor qu'hasta apocayá foi consideráu como un dialeutu del coriaco, pero qu'anguaño se reconoz como una llingua independiente. Kerek qu'hasta apocayá foi consideráu como un dialeutu del chucoto, pero qu'anguaño se reconoz como una llingua independiente. En 1997 solo quedaben dos falantes d'avanzada edá, polo que ye posible que -y llingua tea escastada, col grupu étnicu asimiláu polos chucoto. Itelmeno, tamién llamáu kamchadal, que tenía en 1991 unos 100 falantes, casi toos ellos d'edá avanzada.
Sobre la base de la comparanza léxica'l proyeutu ASJP apurre tentativamente el siguiente árbol clasdístico:ASJP - World Language Tree
Descripción llingüística Fonoloxía Acordies con Fortescue, el proto-chukotko-kamchatka tien el siguiente inventariu consonánticu (tolos signos usaos proceden del AFI): Llabial Alveolar Palatal Velar Uvular Oclusiva Fricativa Nasal Aproximante Vibrante ye puramente oclusiva palatal sorda (non l'africada č). Nótese queel proto–chukotko-kamchatka tien solo oclusives sordes. Anque sí tien fricatives sonores , que non tienenn contrapartida sorda (como seríen ).
ye una fricativa labiodental (como la v del inglés o'l francés). ye una fricativa velar sonora (similar a la g del alemán en sagen en dellos dialeutos, la gamma del griegu modernu, la qāf del persa, etc.). */ʁ/ ye una fricativa uvular, como la r del francés (ver R gutural).
Tola serie ye alveolar, non dental.
L'inventariu vocálicu vien dau por: {| style="text-align: center" |- ! !! Anterior !! Central !! Posterior |- !Zarrada | style="font-size:larger;"| | | style="font-size:larger;"| |- !Media | style="font-size:larger;"| | style="font-size:larger;"| | style="font-size:larger;"| |- ! Abierta | style="font-size:larger;"| | colspan="2" style="font-size:larger;"|
Comparanza léxica Los numberales en distintes llingües chukotko-kamchatkas son:Chukotko-Kamchatka Numerals (E. Chan) {|class=wikitable style=text-align:center; |- ! rowspan=2| GLOSA ! rowspan=2| Chukchi ! colspan=3| Koryak-Alyutor ! rowspan=2| Itelmen ! rowspan=2| PROTO-CHUKOTKO-KAMCHATKA |- ! Altutor !! Kerek !! Koryak |- | '1' || ənːên || ənːan || ənːan || ənːên || qniŋ || *ən-næn |- | '2' || ŋirêq/ŋicêq || ŋitaq || ŋitɕːaq || ŋətɕːeq || kesχ || *ŋi-cæq |- | '3' || ŋəroq || ŋəruqːə || ŋijuq || ŋəjoq || tʃʼoq || *ŋə-juq |- | '4' || ŋəraq || ŋəraqːə || ŋijaq || ŋəjaq || tʃʼaq || *ŋə-jaq |- | '5' || mətləŋên || məlːəŋən || məlːəŋi || məlːəŋên || (pjat) || *mətləŋin |- | '6' || ənːanmətləŋên ( 1 + 5 ) || ənːanməlːəŋən ( 1 + 5 ) || ənːanməlːəŋi ( 1 + 5 ) || ənːanməlːəŋên ( 1 + 5 ) || (shestˈ) || *1+5 |- | '7' || ŋêrʔamətləŋên ( 2 + 5 ) || ŋitaqməlːəŋən ( 2 + 5 ) || ŋitɕːaqməlːəŋi ( 2 + 5 ) || ŋəjaqməlːəŋên ( 2 + 5 ) || (semˈ) || *2+5 |- | '8' || ŋəʔomətləŋên ( 3 + 5 ) || ŋəruqməlːəŋən ( 3 + 5 ) || ŋijuqməlːəŋi/ amŋjujutɕi || ŋəjoqməlːəŋên ( 3 + 5 ) || (vosemˈ) || *3+5 |- | '9' || ŋərʔamətləŋên ( 4 + 5 ) || ŋəraqməlːəŋən ( 4 + 5 ) || ŋijaqməlːəŋi/ qunħajtɕiŋi || ŋəjaqməlːəŋên / qonʲɣajtɕəŋkên || (devyat) || *ŋə-jaq-mətləŋin/qonɣajcəŋkin |- | '10' || mənɣəkên || mənɣəkin || mnətɕitɕi || mənɣəkên || (desyatˈ) || *mənɣəkin |} Los numberales ente paréntesis del itelmen son a cencielles préstamos léxicos tomaos del rusu.
Referencies
Bibliografía