El conocíu como Castiellu de Windsor ye un palaciu y residencia real asitiáu en Windsor, nel condáu de Berkshire, Reinu Xuníu, notable pola so antigua rellación cola familia real británica y pola so arquiteutura. El so orixe foi un castiellu medieval empezáu a llevantar nel sieglu XI, tres la conquista normanda d'Inglaterra por Guillermu I el Conquistador. Dende tiempos d'Enrique I d'Inglaterra (sieglu XII) foi habitáu por numberosos monarques británicos, fechu que lo convierte na segunda residencia real europea d'ocupación más antigua tres el Real Alcázar de Sevilla.Real Alcázar: HestoriaL'Alcázar de Sevilla: reflexones sobre'l so orixe y tresformamientu mientres la Edá Media (Memoria d'Investigación Arqueolóxica 2000 - 2005) Dalgunes de les sos luxoses estancies, como los Apartamentos d'Estáu», son arquitectónicamente bien interesantes y fueron descrites pol historiador Hugh Roberts como «una secuencia magnífica ya inigualable d'habitaciones llargamente reconocíes como la meyor y más completa espresión del estilu del periodu xeorxanu tardíu».Hugh Roberts, Options Report for Windsor Castle, citáu en Nicolson, p.79. El castiellu inclúi la Capiya de San Xurde, del sieglu XV, considerada pol historiador John Robinson como unu «de los llogros supremos del diseñu del góticu perpendicular inglés».Robinson, p.27.
Esta fortificación foi diseñada orixinalmente sobre una llixu y con trés muralles alredor de un montículo central pa sirvir como baluarte de los conquistadores normandos nes contornes de Londres y apoderar una zona estratéxicamente importante del ríu Támesis. La so fábrica foi gradualmente sustituyida por piedra, y a empiezos del sieglu XIII sufrió un llargu asediu mientres la Primer Guerra de los Barones (1215-17). Enrique III construyó un luxosu palaciu real dientro de la cortil a mediaos d'esi sieglu y Eduardu III foi más allá cola reconstrucción del palaciu, que creó un conxuntu mayor d'edificios que se convertiría en «el proyeutu arquiteutónicu secular más caru de tola Edá Media n'Inglaterra».Brindle and Kerr, p.39. El nucleu de la obra d'Eduardo pervivió hasta'l periodu Tudor (sieglu XVI), cuando Enrique VIII y Sabela I diéron-y al castiellu un usu mayor como corte real y centru d'entretenimientu diplomáticu.
El complexu sobrevivió al aturbolináu periodu de la Guerra Civil inglesa, en que foi usáu como cuartel militar poles fuercies parllamentaries y como prisión de Carlos I. Mientres la Restauración de los Estuardo, Carlos II reconstruyó gran parte del castiellu con ayuda del arquiteutu Hugh May y creó una serie d'estravagantes interiores barrocos qu'inda güei causen almiración. Tres un periodu de neglixencia nel sieglu XVIII, los reis Xurde III y Xurde IV anovaron y reconstruyeron el palaciu de Carlos II ensin reparar en gastos pa producir el diseñu de los actuales Apartamentos d'Estáu, engalanaos n'estilu rococó, góticu y barrocu. La reina Victoria realizó cambeos menores nel castiellu, qu'emplegó como centru d'entretenimientu real mientres gran parte del so estensu reináu nel sieglu XIX. El castiellu de Windsor tamién sirvió como abellugu de la familia real mientres los intensos bombardeos de la Segunda Guerra Mundial y sobrevivió a una quema en 1992. Na actualidá nel castiellu de Windsor viven y trabayen más de quinientes persones, ye una atraición turística bien popular, sede de visites d'Estáu y el llar de fin de selmana preferida pola reina Sabela II d'Inglaterra.
Arquiteutura thumb|upright=1.5|Planu del castiellu de Windsor:
El castiellu de Windsor ocupa un área de más de cinco hectárees y combina elementos de fortificación, de palaciu y de pueblu pequeñu.Robinson, páxs.7, 156. El conxuntu actual ye frutu de diverses fases constructives que remataron nos trabayos de reconstrucción que se fixeron debíu a la grave quema de 1992.Nicolson, páxs.3–4. N'esencia ye un diseñu d'estilu xeorxanu y victoriano sobre una estructura medieval, con toques góticos reinventaos nun estilu modernu. Dende'l sieglu XIV l'arquiteutura del castiellu intentó crear una reinterpretación contemporánea d'estilos y tradiciones del pasáu, pa lo qu'asonsañó repetidamente estilos antiguos o pasaos de moda.Nicolson, p.123. El resultáu llevó al arquiteutu sir William Whitfield a afirmar que l'arquiteutura d'esti castiellu tien «una cualidá de cierta ficción», pos el diseñu pintorescu y góticu xenera «un sentíu d'escenografía teatral», y ello a pesar de los esfuercios de fines del sieglu XX por recuperar munches de les estructures antigües y dotalo de mayor autenticidá.Nicolson, p.78; Brindle and Kerr, p.61. Anque fueron criticaes, l'arquiteutura del castiellu y la so hestoria dan-y un llugar ente los meyores palacios europeos».Robinson, p.156.
Recintu central
Nel corazón del castiellu de Windsor tópase'l Recintu Central, cercáu alredor de una llixu castral o llomba artificial nel centru mesmu del recintu. El llixu tien quince metros d'altor y ta fecha de piedra caliar escavada orixinalmente del foso circundante. La torre del homenaxe que se llevanta sobre ella, llamada Torre Redonda, construyóse sobre un edificiu anterior del sieglu XII que foi remocicáu pol arquiteutu Jeffry Wyattville a empiezos del sieglu XIX pa faelo nueve metros más altu y da-y asina un aspeutu y figura más pimpanes.Robinson, p.142. L'interior d'esta Torre Redonda foi remocicáu ente 1991 y 1993 pa consiguir mayor espaciu pa los Archivos Reales, finalidá pa la que se creó una nueva habitación nel espaciu buecu creáu pola ampliación de Wyattville. Esta torre en realidá nun ye cilíndrica por cuenta de la forma del llixu sobre la que se llevanta y el so altor recibió crítiques por non tar en proporción col so anchor. L'arqueólogu Tim Tatton-Brown, por casu, describe'l so aumentu d'altor como una mutilación de la estructura medieval orixinal.Tatton-Brown, p.14.
Na actualidá ta abiertu l'accesu occidental del Recintu Central y una puerta d'entrada conduz escontra la Terraza Norte dende esti recintu.Mackworth-Young, p.1. Al este salar pola Puerta Normanda, qu'en realidá data del sieglu XIV y cuenta con una alta bóveda decorada con escultures ente les que s'atopen talles medievales de lleones y símbolos tradicionales de maxestá que formen una entrada impresionante al Recintu Superior.Nicolson, p.120. Wyattville rediseñó l'esterior d'esta puerta y el so interior foi dempués fondamente remocicáu, mientres el sieglu XIX, pal so usu residencial.Mackworth-Young, p.234.
Recintu superior thumb|upright=1.5|Recintu Superior del castiellu de Windsor. A la izquierda vese la entrada oficial a los Apartamentos d'Estáu.
El recintu superior del castiellu de Windsor entiende dellos grandes edificios arrodiaos pola muralla cimera, formando un cuadrángulu central. Los Apartamentos d'Estáu distribuyir nel llau norte del recintu, al este diverses estancies, al sur los apartamentos privaos reales y la Puerta del Rei Xurde IV y na esquina suroeste la Torre d'Eduardu III. El llixu y la Torre Redonda cierren l'estremu oeste d'esti recintu. Ante la Torre Redonda atópase una estatua ecuestre de bronce del rei Carlos II.Robinson, p.55. Inspirada na estatua de Carlos I en Londres que creó Hubert -y Sueur, esti monumentu foi fundíu por Josias Ibach en 1679 y tien un pedestal decoráu con relieves en mármol ellaboraos por Grinling Gibbons. El Recintu Superior ye axacente cola Terraza Norte, que mira escontra'l ríu Támesis, y cola Terraza Esti, con vistes a los xardinos. Dambes terraces fueron construyíes por Hugh May nel sieglu XVII.Brindle and Kerr, p.31.
Tradicionalmente esti recintu superior consideróse «a tolos efeutos, una creación del sieglu XIX… la imaxe de qué ye lo que se pensaba a principios del sieglu XIX que tenía de ser un castiellu». Ello foi el resultáu de los estensivos rediseños realizaos por Wyattville mientres el reináu de Xurde IV.Colvin, p.392, cited Brown (1984), p.230. Los murios del recintu superior tán construyíos con piedra de Bagshot Heath cortada en sillares regulares y con detalles góticos en piedra mariella de Bath.Robinson, p.92. Los edificios carauterizar pol usu de morteru con pequeños trocitos de piedra pa protexer la unión de los sillares, téunica usada orixinalmente nel castiellu nel sieglu XVII pa dar a los murios de les distintes dómines una apariencia homoxénea. El perfil del Recintu Superior ta diseñáu pa causar una impresión efeutista al trate silueteado nel horizonte dende la distancia, con una imaxe d'altes torres y almenes, según el gustu del movimientu pintoresquista de fines del sieglu XVIII. Los trabayos arqueolóxicos y de restauración posteriores a la quema de 1992 amosaron la midida en que la estructura actual representa una sobrevivencia d'elementos orixinales de los murios del sieglu XII inxertaos nel contestu de la última remodelación de Wyattville.Brindle and Kerr, p.61.
Apartamentos d'Estáu thumb|upright=1.5|Los Apartamentos d'Estáu na Recintu Superior. D'izquierda a derecha, la entrada oficial, el Salón de San Xurde y la entrada d'invitaos.
Los Apartamentos d'Estáu ocupen la mayor parte del Recintu Superior, a lo llargo del llau norte del cuadrángulu, onde los edificios modernos asiéntanse sobre los cimientos medievales construyíos por Eduardu III. La planta baxa alluga les estancies del serviciu y bodegues, ente que la parte principal del palaciu topar na primer planta, que ye d'enforma mayor tamañu. El so estremu occidental ye principalmente diseñu del arquiteutu Hugh May, ente que l'oriental representa la intervención de Jeffry Wyattville.
L'interior de los Apartamentos d'Estáu foi diseñáu na so mayor parte por Wyattville a principios del sieglu XIX. Esti arquiteutu pretendió que cada estancia representara un estilu arquiteutónicu, con muebles y decoración a xuegu con cada periodu.Nicolson, p.79. Con delles alteraciones a lo llargo de los años, esti conceutu ye'l qu'apodera nel aspeutu de los apartamentos. Asina, les distintes habitaciones siguen los estilos clásicu, góticu y rococó, xunto con dellos elementos del gustu xacobín.Nicolson, páxs.79, 172–3. En delles de les cámares del estremu oriental del castiellu, que tuvieron que ser restauraes tres la quema de 1992, usáronse métodos de restauración equivalente», lo que quier dicir que se-yos devolvió'l so aspeutu orixinal pero con materiales y meyores estructurales modernes que nun son visibles pa nun alteriar l'aspeutu de la decoración de sieglos pasaos.Nicolson, p.78. Estes estancies recibieron tamién un nuevu diseñu, llevemente distintu del anterior. L'historiador del arte Hugh Roberts allabó los apartamentos d'Estáu porque son «una secuencia magnífica ya inigualable d'habitaciones, llargamente reconocíes como la meyor y más completa espresión del gustu xeorxanu tardíu». Otros, como l'arquiteutu Robin Nicolson y el críticu Hugh Pearman, cunten que son «claramente aburríes».Nicolson, p.70. thumb|left|upright|El Salón Carmesí en 2007, tres la quema de 1992 y la posterior restauración.