Dellos Estaos miembros de la Xunión Europea tienen territorios especiales que, por razones históriques, xeográfiques o polítiques, esfruten d'un estatus especial dientro o fuera de la Xunión Europea. Estos estatus van dende la derogación llindada o non derogación de les polítiques de la XE, a la inclusión llindada nes polítiques comuñales, o nun aplicar nenguna n'absolutu. La mayor parte de los territorios que s'atopen fuera de la XE, sicasí, tienen una rellación especial cola XE.

Mapa thumb|center|1000px|Mapa de la Xunión Europea nel mundu (colos países y territorios d'ultramar (PTU) y les rexones ultraperiféricas (RUP)). +Los territorios especiales de la Xunión Europea clasificaos según la so estatus Territorios que formen parte de la XE Territorios que nun formen parte de la XE o nos que nun s'apliquen los trataosRexones autónomes especialesRexones ultraperiféricasPaíses y territorios d'ultramarCasos especialesOtros países o territoriosBüsingen am Hochrhein Heligoland

Campione d'Italia Livigno Llagu de Lugano

Ceuta Melilla

XibraltarXibraltar, como territoriu británicu d'ultramar, nun pertenez al territoriu del Reinu Xuníu. Sicasí, al entrar na CEE en 1973 xunto col Reinu Xuníu, establecióse que Xibraltar entraba como «territoriu européu de que les sos rellaciones esteriores el gobiernu del Reinu Xuníu ye responsable» . Na práutica esto supón que toles rellaciones ente Xibraltar y la XE realícense como si fuera una rexón autónoma perteneciente al Reinu Xuníu.

Åland

Monte Athos Francia d'ultramar Guayana Francesa Guadalupe Martinica MayotteMayotte, camudó'l so estatus dientro de la XE en 1984 de País o territoriu d'ultramar a Rexón ultraperiférica, en camudando enantes la so estatus en Francia de Coleutividá d'ultramar a Departamentu d'ultramar. Reunión San Martín

Canaries

Azores Madeira Francia d'ultramar Nueva Caledonia Polinesia Francesa Wallis y Futuna Saint Pierre y Miquelon Saint-Barthélemy Tierres Australes FrancesesLes Tierres Australes y Antártiques Franceses formen un únicu territoriu alministrativu. Sicasí la parte antártica nun ye reconocida internacionalmente y el Tratáu Antárticu, robláu por tolos países de la XE, suspendió cualquier reclamación o exerciciu de soberanía sobre L'Antártida. Por tanto, solo la parte non antártica tien la considerancia de País o territoriu d'ultramar de la XE. Territorios británicos d'ultramar Anguila BermudesBermudes figura ente los países y territorios d'ultramar nel Tratáu de la Xunión Europea. Sicasí, nun aplicó les regles d'asociación, conforme a lo solicitao pol gobiernu d'esi territoriu, polo qu'al respective de la XE pórtase como un tercer país. Al tar reconocíu como un país o territoriu d'ultramar de la XE, puede solicitar en cualquier momentu acomuñar como tal. Islles Caimán Islles Xeorxa del Sur y Sandwich del SurNel Tratáu de Funcionamientu de la Xunión Europea, estes islles figuren como territorios en disputa con Arxentina. Islles Malvines Islles Pitcairn Islles Turques y Caicos Islles Vírxenes Britániques Montserrat Santa Lena, Ascensión y Tristan da Cunha Territoriu Británicu del Océanu Índicu Reinu de los Países Baxos Aruba Curaçao Sint Maarten Islles BESIslles BES ye la denominación que reciben los conceyos especiales de Bonaire, Sint Eustatius y Saba que formaben parte de les antigües Antilles Neerlandeses. Estes pequeñes islles integrar nos Países Baxos (unu de los países constituyentes del Reinu de los Países Baxos), pero caltienen el so estatus como territorios d'ultramar. Reinu de Dinamarca GroenlandiaGroenlandia entró na CEE en 1973 xunto con Dinamarca, estáu del cual depende, como Rexón ultraperiférica (formando parte de la XE). Sicasí, tres un referendu realizáu en 1982 na isla, Groenlandia decidió abandonar la XE por desalcuerdos en materia de pesca. Tres un posterior alcuerdu llográu en 1985, Groenlandia anguaño tien un estatus cola XE como País o territoriu d'ultramar.Norte de XipreEl territoriu del Norte de Xipre atópase baxu control de Turquía, ensin qu'esista reconocencia internacional sobre esti control. Los Trataos de la Xunión Europea y la comunidá internacional, reconocen la soberanía de la República de Xipre sobre tou la isla, pero ta suspendida l'aplicación de los trataos nesti territoriu hasta que s'atope so control de la República de Xipre.

Acrotiri y DhekeliaLes Bases Soberanes d'Acrotiri y Dhekelia, pertenecientes al Reinu Xuníu pero asitiaes na islla de Xipre, nun formen parte de la XE. Sicasí, el derechu de la XE aplicar a los residentes y trabayadores d'eses bases cuando se trate de ciudadanos de la XE, considerándose nesti casu que s'atopen en territoriu chipriota (aplícase la llexislación de Xipre). Territorios AntárticosLos territorios antárticos reclamaos per Francia y el Reinu Xuníu, figuren nos trataos de la XE como países o territorios d'ultramar, pero estos territorios nun tán reconocíos internacionalmente. La firma del Tratáu Antárticu, realizada tamién pelos países europeos con reclamaciones territoriales en L'Antártida, supunxo una paralización, que non arrenunciu, de les disputes de soberanía territorial en L'Antártida. Na práutica, el Tratáu Antárticu supón que nengún país va exercer la soberanía sobre estos territorios. Territoriu Antárticu BritánicuEl territoriu reclamáu pol Reinu Xuníu asolapar cola Antártida Arxentina y col Territoriu Chilenu Antárticu. Tierres Antártiques FrancesesDependientes Dependencies de la Corona británicaLes Dependencies de la Corona británica, son territorios semi-independientes del Reinu Xuníu, a diferencia de los territorios británicos d'ultramar, que son territorios autónomos non independientes. Estos territorios nun pertenecen a la XE, pero caltienen alcuerdos col Reinu Xuníu que-yos faen operar de facto como territorios de la XE. Islla de Man Islles de la Canal

Places de soberaníaLes places de soberanía españoles tán formaes por dellos castros y un peñón pertenecientes a España frente a la mariñes del norte d'África, escluyendo a Ceuta y Melilla. Estes places son alministraes direutamente pol Gobiernu d'España, a diferencia del restu del país que s'estrema en comunidaes y ciudaes autónomes. Estes places tán despoblaes y nun figuren espresamente nos trataos de la XE, anque la Xunión Europea reconoz la soberanía española sobre elles como territoriu español y por tanto de la XE. Acomuñaos Andorra caltién un alcuerdu d'asociación cola XE que-y dexa beneficiar se de ciertes ventayes, pero nun pertenez a la comunidá nin depende d'ella. Anque Mónacu nun pertenez a la XE, los alcuerdos que caltién con Francia faen que'l principáu actúe como una parte del territoriu francés. Magar el derechu de la XE nun ye aplicable nel país, esta forma parte del espaciu de Schengen y de la xunión aduanera de la XE, y ta representada na XE per Francia. San Marín caltién un alcuerdu d'asociación con Italia que-y dexa beneficiar se de ciertes ventayes de la XE, pero nun pertenez a la comunidá nin depende d'ella nin d'Italia. La Santa Sede caltién un alcuerdu de collaboración con Italia en dellos ámbitos. Non incluyíos

Islla ClippertonLa Islla Clipperton ye un atolón despobláu propiedá de Francia, que nun ta incluyíu nin nel territoriu francés nin como territoriu de la XE. Sicasí, esti atolón ta alministráu dende la Polinesia Francesa, lo que na práutica supón que ta alministráu como un territoriu francés d'ultramar. Reinu de Dinamarca Islles FeroeNotes:

Rexones autónomes especiales Les rexones autónomes especiales, son territorios pertenecientes a países de la XE que, por cuenta de distintes circunstancies xeográfiques o polítiques, tienen disposiciones especiales poles que se -yos exime d'aplicar delles materies del derechu de la XE.

Estes rexones son: Dos llocalidaes alemanes (Büsingen am Hochrhein y Heligoland) Dos llocalidaes italianes (Campione d'Italia y Livigno) y les agües territoriales de llagu de Lugano Dos ciudaes autónomes españoles (Ceuta y Melilla) Un territoriu británicu d'ultramar (Xibraltar) Una provincia autónoma finlandesa (Åland) Un territoriu autónomu griegu (Monte Athos)

Åland

Åland ye un grupu d'islles pertenecientes a Finlandia, pero con autonomía parcial, asitiaes ente Suecia y Finlandia, con una población de fala sueca. Xunir a la XE xunto con Finlandia en 1995. Les islles teníen un referendu separáu sobre l'adhesión y al igual que la parte continental de Finlandia votó a favor.

La llexislación de la XE aplicar a les Islles Åland. Sicasí, hai delles esceiciones, por cuenta de la situación especial de les islles. Åland atópase fuera de la zona de IVA y ta exenta de les normes comunes en rellación colos impuestos, los impuestos especiales y los impuestos indireutos. Amás, pa protexer la economía llocal, el tratáu d'adhesión dexa'l conceutu de hembygdsrätt / kotiseutuoikeus (vecindá civil). Arriendes d'ello, hai restricciones a la tenencia de bienes muebles ya inmuebles, el derechu d'establecimientu por motivos de negocios y llimitaciones sobre quién puede emprestar servicios en Åland pa les persones que nun dispongan d'esi estatus. L'estatus puede ser llográu por cualesquier persona que more llegalmente en Åland mientres 5 años y que pueda demostrar una conocencia fayadiza de la llingua sueca.

Büsingen am Hochrhein

Ye un enclave alemán asitiáu en Suiza. Anque pertenez a la comunidá como territoriu alemán, ta integráu nel territoriu aduaneru suizu y aplica la fiscalidá suiza.

Campione d'Italia

Ye tamién un enclave asitiáu en Suiza. Anque pertenez a la comunidá como territoriu italianu, ta alministráu per Suiza ya integráu nel territoriu aduaneru d'esti país, polo que s'aplica la fiscalidá suiza.

Ceuta y Melilla

Les condiciones de pertenencia de les ciudaes autónomes de Ceuta y Melilla fueron oxetu de numberoses negociaciones, integrándose finalmente na Comunidá Económica Europea (CEE) con una serie de requisitos particulares, aniciaos fundamentalmente pola so situación xeográfica y escasez de recursos (por cuenta de la pequeña dimensión del so territoriu), que motivaron qu'España solicitara una serie de condiciones especiales d'integración pa les ciudaes: Nun tán dientro del territoriu aduaneru de la XE. Tienen la condición de tercer estáu a efeutos aduaneros. Los productos orixinarios de les ciudaes son consideraos como provenientes de terceros estaos y non como si tuvieren el so orixe n'estaos miembros. Les actes en materia de política comercial común referentes a la esportación o importación, nun van tener aplicación en dambes ciudaes.

Estes ciudaes nun formen parte de la zona del IVA y nel so llugar apliquen el IPSI, un impuestu similar pero con tases más baxes.

Anque Ceuta y Melilla, como territorios españoles, formen parte del espaciu de Schengen, aplíquense controles nes fronteres de salida a tolos ciudadanos, debíu al réxime específicu de exención de visáu pa los ciudadanos marroquinos residentes nes provincies de Tetuán y Nador.

Xibraltar

Xibraltar ye un territoriu non autónomu (una colonia) del Reinu Xuníu y por tanto nun forma parte d'él. Aun así y por cuenta de que ye un territoriu que s'atopa en territoriu européu forma parte de la Xunión Europea anque con un estatus especial, yá que según el tratáu d'adhesión del Reinu Xuníu a la Comunidá Económica Europea en 1973, Xibraltar entraba na CEE como un "territoriu européu de que les sos rellaciones esteriores el gobiernu del Reinu Xuníu ye responsable". A efeutos práuticos supón considerar a Xibraltar dientro de la XE como territoriu dependiente del Reinu Xuníu, anque con un estatus especial como asocede con otres rexones europees. Según lo axustao pol Reinu Xuníu a pidimientu del gobiernu de Xibraltar, delles lleis de la XE nun s'estienden a Xibraltar. Según delles disposiciones del tratáu d'adhesión del Reinu Xuníu a les comunidaes europees, Xibraltar: Ta fuera de la xunión aduanera de la XE. Ta escluyíu de la Política Agraria Común (PAC). Ta escluyíu de l'harmonización del IVA.