El panamane [panaˈman] ye un idioma artificial creáu pol panamiegu Manuel E. Amador en 1922 y arrexuntáu nun llibru en llamáu Fundamentos del panamane: llingua universal en 1936.

Descripción llingüística Fonoloxía Los fonemes consonánticos del panamane son los siguientes: {| class=wikitable style=text-align:center; !   !Llabial !Dental !Alveolar !Palato-alveolar !Velar !Uvular !Glotal |- ! oclusiva | style="font-size:larger;"|   | | style="font-size:larger;"|  

| style="font-size:larger;"|  

! nasal | style="font-size:larger;"| | | style="font-size:larger;"| | style="font-size:larger;"|

! fricativa | style="font-size:larger;"| | style="font-size:larger;"| | style="font-size:larger;"|    | style="font-size:larger;"|     

|style="font-size:larger;" | |- ! africada

| style="font-size:larger;"|

! aproximante

| style="font-size:larger;"|    | | style="font-size:larger;"| | style="font-size:larger;"|

Tocantes a les vocales, atópense los siguientes fonemes: {| class=wikitable style=text-align:center; !   !anterior !posterior |- ! zarrada | style="font-size:larger;"| | style="font-size:larger;"| |- ! semicerrada | style="font-size:larger;"|      | style="font-size:larger;"| |- ! abierta | style="font-size:larger;"|

Alfabetu El panamane cunta con 26 lletres: a, b, c, d, e, f, g, h, i, j, k, l, m, n, o, p, q, r, s, t, u, v, w, x, y, z. D'estes, sicasí, utilícense solo 23, siendo les lletres escluyíes la c, la q y la v.

Les lletres h y e pueden ser sonores o mudes dependiendo de la so posición. a) La h ye muda cuando s'utiliza pa marcar l'acentu d'una pallabra esdrúxula: dihjiti, Amehrika.

b) La h ye muda al entamu de delles pallabres d'orixe romance: hombel, hugos

c) La e ye muda cuando s'atopa a la fin d'una pallabra: panamane, othore.

Amás de estes particularidaes, tamién hai que destacar que la e tien un soníu de /eː/ a la fin d'una pallabra.

Dígrafos Los dígrafos emplegaos nel panamane son los siguientes: ch: Usualmente representa /tʃ/, pero puede representar /k/ en delles pallabres, como aquelles d'orixe griegu, nes que ch representa la lletra ji (Χ), qu'en griegu clásicu tenía un soníu /kʰ/. eu: Representa al fonema /ø/, como en francés. ff: Representa /ff/; a la fin d'una pallabra, sicasí, tamién sirve pa indicar que la mesma ye aguda. jn: Representa al fonema /ɲ/, equivalente a la ñ española. ll: De normal representa /ll/, pero representa /ɫ/ a la fin d'una pallabra *ph: Representa /f/. sh: Representa /ʃ/. ss: Pronúnciase /ss/; al igual que ff, les terminaciones en ss tienen la función d'indicar qu'una pallabra ye aguda. th: Representa /θ/; igual que la z ibérica n'español. ya, ye, yo, yu: Les combinaciones ia, ie, io y iu son hiatos; esto ye, la i nun cumple un soníu de semivocal /j/ sinón unu de vocal completa /i/. En panamane, al reemplazar la i con y nestes combinaciones, pueden formase los diptongos /ja/, /je/, /jo/ y /ju/, respeutivamente. ye: Na última sílaba d'una pallabra, representa una /yː/. Adicionalmente a esto, les vocales dobles aa, ee y uu tienen la función de representar a los soníos llargos /a:/, /e:/ y /u:/, respeutivamente.

Referencies Manuel E. Amador. Fundamentos del panamane: llingua universal. Pueblu Nuevu, Panamá, Imprenta Barcelona, 1936. 435 páxines.

Referencies

Enllaces esternos L’universele lingu Panamane (n'español y panamane) Artículu avera del idioma (n'español) Artículu avera del idioma (n'español)

Categoría:Llingües artificiales Categoría:Llingües auxiliares