Sensenbrennerin sindrom (OMIM: 218330) je rijetka (manje od 20 slučajeva prijavljenih do 2010.) multisistemska bolest koju je prvi put opisala Judith A. Sensenbrenner u 1975. Nasljeđuje se autosomno recesivno, a za to su odgovorni određeni geni. Identifikovana su tri odgovorna gena: za intraflagelski transport (IFT)122 (WDR10), IFT43— podjedinica IFT kompleksa mehanizma primarnih cilija i WDR35 (IFT121: TULP4).
Poznat je i kao Sensenbrenner-Dorst-Owensov sindrom, Levinov sindrom I i kranioektodermna displazija (CED)
Ispoljavanje
Sindrom je plejomorfan i uključuje slijedfeće oznake: Dolihocefalija (sa ili bez sinostoze sagitalnog šava) Mikrocefalija pre- i postnatusno usporavanje rasta Brahidaktilija Uzak grudni koš Rizomelijska patuljastost Epikantusni nabori Hipodoncija i/ili mikrodoncija Rijetka, sporo rastuća, hiperpigmentirana, fina kosa Displazija nokata Hipohidroza Hronično zatajenje bubrega Srčane mahane Fibroza jetre Vizuelni deficiti Fotofobija Hipoplazija stražnjeg corpus callosum Aberantna homeostaza kalcija, elektroretinografija pokazuje ozbiljne abnormalnosti. Prijavljena su i dva fetusa od 19 i 23 sedmice gestacije. Imali su akromezomelijsko skraćivanje, kraniofacijalne karakteristike bez kraniosinostoze, male bubrege sa tubulskim i glomerulskim cistama mikroskopskih dikmenzija, perzistentnu duktusnu ploču sa portnom fibrozom u jetri, male nadbubrežne žlijezde, povećanu cisternu magnu i cistu zadnje jame.
Uzrok
Gen IFT122 nalazi se na dugom kraku hromosoma 3 (3q21-3q24), na Watsonovom (plus) lancu i dug je 80.047 baza. Kodirani protein ima 1241 aminokiselinu i predviđenu težinu od 141,825 kiloDa (kDa). Član je porodice WD ponavljajućih proteina.
WDR35 je također član porodice WD ponavljajućij proteina. Gen se nalazi na kratkom kraku hromosoma 2 (2p24.1–2p24.3), na Crickovom (minus) lancu i dug je 79.745 baza. Kodirani protein ima dužinu od 1.181 aminokiselinu i njegova predviđena molekulska težina je 133,547 kDa. Gen IFT43 je na Watsonovom (plus) lancu dugog kraka hromosoma 14 (14q24.3).
Kreiran je i mišji model za IFT122. Mutanti s nedostatkom IFT122 pokazuju višestruke razvojne defekte (mnogi su smrtonosni), uključujući egzencefaliju, situs viscerum inversus, kašnjenje u okretanju, krvarenje i defekte u razvoju ekstremiteta. U čvoru, primarne cilije su odsutne ili deformirane u homozigotnim mutantnim, odnosno heterozigotnim embrionima.
Oštećenje puta zvbučnoh ježa bilo je očigledno, kako u uzorku nervne cijevi (ekspanzija motoneurona i rostrokaudalni nivo zavisna kontrakcija ili ekspanzija dorzolateralnih interneurona), tako i u uzorcima udova (ektrosindaktilija).
Patofiziologija
IFT mehanizam je organizovan u dva strukturna kompleksa — A i B. Ovi kompleksi su uključeni u koordinirano kretanje makromolekulskog tereta od baznog tijela, duž aksonemskih mikrotubula do vrha cilija i nazad. Anterogradno kretanje IFT čestica prema distalnom vrhu cilija i flagela pokreće kinezin-2, dok je retrogradno kretanje čestica natrag u tijelo ćelije vođeno citoplazmatskim dineinom 1b/2.
Proteinski kompleks IFT-A uključen je u retrogradni cilijski transport. Poremećaj IFT43 ometa transport od vrha cilija do baze. Anterogradni transport u suprotnom smjeru ostaje normalan što rezultira akumulacijom proteina IFT kompleksa B u vrhu cilija.
Patologija Vizualni defekti nastaju zbog distrofije fotoreceptora. Hronična bubrežna insuficijencija je posljedica tubulointersticijske nefropatije. Fibroza jetre je sekundarna malformacija duktusne ploče.
Reference
Kategorija:Geni na hromosomu 2 Kategorija:Geni na hromosomu 3 Kategorija:Geni na hromosomu 14 Kategorija:Rijetke bolesti Kategorija:Autosomno recesivni poremećaji Kategorija:Ciliopatija