A igrexa de Santa María de Gomariz é un templo de orixe medieval (concretamente da segunda metade do século XII), que conserva gran parte da súa fisonomía románica, o que fai que sexa un moi bo exemplo deste tipo de arquitectura rural de Galicia. Situación Está situada na parroquia de Gomariz, no concello de Leiro (comarca do Ribeiro). Sitúase nun alto no medio do lugar de Gomariz desde o que divisa de xeito privilexiado o río Avia.
Historia Formou parte como priorado do Mosteiro de Toxosoutos de Lousame, por doazón do Emperador Afonso VII do 9 de maio de 1138:
Foi causa de graves conflitos e moitos preitos ao tomar posesión dela a familia dos Sarmiento de Ribadavia a partir de 1369:
En 1492 pasou a mans do cabido da catedral de Ourense, e volveu ao mosteiro de Sobrado en 1504:Eiján (1981, p. 303) expón un "Cuadro general de las jurisdicciones diversas del territorio" e fai referencia a Gomariz como xurisdición ordinaria do mosteiro de Sobrado.
A igrexa orixinal, moi antiga, puido ser feita polos templarios. Formaba parte do priorado de Sobrado dos Monxes, hoxe desaparecido, que tiña moita importancia para o mosteiro, xa que lle serviría como adega. Das posibles edificacións propiedade do mosteiro quedan algúns restos nun edificio que se distingue pola cantería do muro e os canzorros que terman do beirado. Se foi un celeiro, como supoñen algúns autores, sería unha das poucas obras civís románicas que se conservan.
Descrición Posúe unha soa nave e ábsida amais de portada principal entre contrafortes prismáticos, de arquivoltas semicirculares sobre columnas acobadadas nas xambas.
Orixinalmente estaba formada por tres naves, En 1499 aínda quedaba en pé a Torre dos Signos:
A cabeceira e a nave son rectangulares. A fachada é a parte máis interesante desta igrexa. Dous pares de columnas estriadas e lisas manteñen o voo das arquivoltas peraltadas da porta principal. Decóranse con capiteis zoomorfos de singular beleza. Unha ventá románica sobre o saínte enmarcada tamén con columnas e un arco de medio punto. Remátase cunha espadana que acolle as dúas campás da igrexa.
A ventá románica do testeiro é de grandes proporcións e ten unha curiosa decoración nos capiteis.
Galería de imaxes
Notas
Véxase tamén Bibliografía
Ligazóns externas
Galería de imaxes da igrexa feita por FreeCat en flickr.com Entrada no blog toaddysnews
Gomariz Categoría:Leiro Gomariz Gomariz